«Οι Έλληνες, για να πάνε μπροστά, πρέπει να κοιτάζουν πίσω» – Δημήτρης Καμπούρογλου
«Μελέτησε το παρελθόν, αν θες να ορίσεις το μέλλον» – Κομφούκιος
«Φέρε το παρελθόν, μόνο αν πρόκειται να χτίσεις απ’ αυτό» – Ντομένικο Εστράντα
Επιλέγω τέσσερις δεκαετίες άνθησης από τη σύγχρονη ιστορία της Πάτρας και αναζητώ το αναπτυξιακό μοντέλο που, συνειδητά ή ασυνείδητα, ακολουθήθηκε κάθε φορά από τους άρχοντες της πόλης και τους δημότες της. Ανακαλύπτω κοινά. Καταθέτω ενδεικτικά στοιχεία ανά περίοδο.
1830: Η Πάτρα αποκτά Σχέδιο Πόλεως, το λιμάνι της γίνεται η κατεξοχήν πύλη της Ελλάδας προς τη Δύση, μπαίνουν οι βάσεις για τη δημιουργία Υδραγωγείου και άλλων υποδομών, διαμορφώνεται σταδιακά το αστικό κέντρο της πόλης, χτίζεται ο Ναός του Αγίου Ανδρέα, ενώ στην καθολική κοινότητα παραχωρείται οικόπεδο για να αποκτήσει καθολικό ναό.
1870: Το εμπόριο της σταφίδας κινεί την τοπική οικονομία, συγκροτείται σταδιακά αστική τάξη στην πόλη, κατασκευάζεται το Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» με δωρεές ιδιωτών σε μόλις ενάμισο χρόνο, η Πάτρα γνωρίζει πολιτιστική και αθλητική άνθηση, δημιουργούνται κοινωφελείς συλλογικότητες, ανοίγουν τα πρώτα οινοποιεία.
1920: Αναπτυσσόμενη οικονομία εκ νέου, ηλεκτροφωτισμός στην πόλη, πολλά αθλητικά σωματεία με διακρίσεις, λιμάνι πολλαπλών χρήσεων και μεγάλης ανάπτυξης (υδροπλάνα, υπερωκεάνια, Ένωση Ναυτικών Πρακτόρων, διακίνηση επιβατών και εμπορευμάτων), ενώ παράλληλα ξεκινά ο σχεδιασμός και η ανοικοδόμηση κτιρίων που θα στεγάσουν δομές, όπως το Δικαστικό Μέγαρο και το Αρχαιολογικό Μουσείο.
1960: Το λιμάνι της Πάτρας εκσυγχρονίζεται, ιδρύεται το Πανεπιστήμιο Πατρών (τρίτο στη χώρα), στην πόλη λειτουργούν και διαπρέπουν ισχυροί φορείς, αναπτύσσεται τοπική βιομηχανία, ανακαλύπτεται και ανακαινίζεται το Ρωμαϊκό Ωδείο, ενώ το Πατρινό Καρναβάλι αναβαθμίζεται και παίρνει το δρόμο της διεθνοποίησης.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις τα δομικά στοιχεία της ανάπτυξης είναι τα ίδια: Εξωστρέφεια, ανοιχτοσύνη, δικτύωση, συνεργασίες των φορέων, συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, συμπράξεις Δημοσίου – Ιδιωτικού τομέα (όπως κι αν ονομάζονταν ανά εποχή), αξιοποίηση εναλλακτικών χρηματοδοτικών εργαλείων. Αυτά, λοιπόν, δεν μπορεί παρά να αποτελέσουν το μίγμα που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη και την Πάτρα του 2030, με προτεινόμενη εκκίνηση το ιστορικό 2028, χρονιά-ορόσημο κατά την οποία η Πάτρα θα συμπληρώσει 200 χρόνια σύγχρονης ιστορίας.
2030: Τα συστατικά πλέον θα είναι -μεταξύ άλλων- οι μεγάλες υποδομές (τρένο, λιμάνι, μαρίνα, δίκτυα), τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα της περιοχής, το νέο επιχειρείν (τεχνολογία, start-up, «οικοσύστημα» κλπ), ο πολιτισμός (και ο αθλητισμός) με σωματεία, διοργανώσεις, θεσμούς παλιούς και νέους, ένα απαραίτητο city branding, η αναβάθμιση της Εικόνας Πόλης, η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών και η πολυεπίπεδη τουριστική ανάπτυξη.
Το σπιράλ έχει ένα σαφές όραμα για την Πάτρα και πολλές συγκεκριμένες προτάσεις να παρουσιάσει στην πορεία προς τις δημοτικές εκλογές και προς το μέλλον.
«Μια μέρα το παρελθόν θα μας αιφνιδιάσει με τη δύναμη της επικαιρότητάς του» – Οδυσσέας Ελύτης
ΥΓ. Το κείμενο αποτελεί σύνοψη της εισήγησης του επικεφαλής του σπιράλ στην αυτοδιοικητική συνεδρία του «Forum Ανάπτυξης 2022», που παρουσιάστηκε την Κυριακή 20 Νοεμβρίου, στο ξενοδοχείο «Αστήρ».
Δείτε εδώ την πλήρη παρουσίαση:
https://www.youtube.com/watch?v=duY1FIfTwt0
*Επικεφαλής του “σπιράλ”
