Σε μια στιγμή κρίσιμη για τη γεωπολιτική σταθερότητα και την οικονομική ευημερία της Μεσογείου, η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί το «Σύμφωνο για τη Μεσόγειο». Μια στρατηγική πρωτοβουλία που θέτει ως στόχο τη δημιουργία ενός κοινού μεσογειακού χώρου ισχυρής συνεργασίας. Δεν πρόκειται για δεσμευτική διεθνή συμφωνία που έχει ήδη υπογραφεί, αλλά για ένα πλαίσιο πολιτικής και δράσης που υιοθετείται πολιτικά και θα οδηγήσει σε συγκεκριμένα έργα και πρωτοβουλίες.
Πρακτικά, το Σύμφωνο εστιάζει σε τρεις βασικούς άξονες:
Ο πρώτος και πιο ουσιαστικός αφορά τη διαχείριση της μετανάστευσης: με ολοκληρωμένα μέτρα πρόληψης της παράνομης μετανάστευσης, καταπολέμησης του λαθρεμπορίου και δημιουργίας νόμιμων οδών εργασίας εντός της Ευρώπης, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα βελτίωση των συνθηκών στις χώρες προέλευσης για να μειωθούν οι ανάγκες φυγής.
Ο δεύτερος άξονας είναι η ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας μέσω συνεργασιών για την αντιμετώπιση κοινών απειλών, όπως η θαλάσσια ασφάλεια, το οργανωμένο έγκλημα και η ετοιμότητα σε φυσικές καταστροφές με νέα υποδομή π.χ. κέντρα πυρόσβεσης.
Ο τρίτος άξονας αφορά την κοινωνική και οικονομική συνοχή, με έμφαση στην ενδυνάμωση της νεολαίας, την εκπαίδευση και δημιουργία ευκαιριών μέσω έργων όπως το Μεσογειακό Πανεπιστήμιο και την προώθηση καινοτομιών και ψηφιακής ανάπτυξης.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε πως «η Ευρώπη και η Μεσόγειος δεν μπορούν να υπάρξουν η μία χωρίς την άλλη» και περιέγραψε το Σύμφωνο ως μια σαφή προσφορά στα γειτονικά κράτη για ειρήνη, ευημερία και συνεργασία, με δέσμευση κινητοποίησης πόρων και ιδιωτικών επενδύσεων για πραγματική αλλαγή.
Η υιοθέτηση του Συμφώνου αναμένεται να γίνει το Νοέμβριο, με αφορμή την 30ή επέτειο της Διαδικασίας της Βαρκελώνης, ενώ το επόμενο τρίμηνο προβλέπεται η εκπόνηση ενός Σχεδίου Δράσης που θα καθορίσει τις πρωτοβουλίες και τους εμπλεκόμενους.
Συνολικά, το «Σύμφωνο για τη Μεσόγειο» σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη ρητορική στην ουσιαστική δράση, προσφέροντας ένα συνεκτικό πλαίσιο για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, όπως δηλώνει η Κομισιόν, οι πολυδιάστατες προκλήσεις της περιοχής, θέτοντας στο επίκεντρο το κοινό μέλλον της ευρύτερης Μεσογείου, μέσα από συνεργασία, βιωσιμότητα και ασφάλεια.
