Σε πλήρη αναμόρφωση του πλαισίου δόμησης στους μικρούς οικισμούς της χώρας προχωρά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), επιχειρώντας να δώσει λύση σε ένα ζήτημα που έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων.
Με τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή, το ΥΠΕΝ καθορίζει εκ νέου τους όρους δόμησης ακινήτων για περιοχές με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, μετά και τις ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που είχαν καταργήσει σημαντικό μέρος του προηγούμενου καθεστώτος.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει διαχωρισμό των οικισμών σε δύο κατηγορίες, με βάση τον πληθυσμό.
Στην πρώτη κατηγορία, που αφορά οικισμούς έως 700 κατοίκους, επανέρχεται ουσιαστικά το παλιό καθεστώς με ορισμένες τροποποιήσεις. Τα οικόπεδα από 500 έως 2.000 τ.μ. παραμένουν άρτια και οικοδομήσιμα, εφόσον διαθέτουν πρόσωπο τουλάχιστον 10 μέτρων σε κοινόχρηστο δρόμο και τηρούν απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από αυτόν. Ωστόσο, για να θεωρηθούν οι περιοχές αυτές κατάλληλες για ανάπτυξη, απαιτείται πλέον ειδική αιτιολόγηση μέσω πολεοδομικής μελέτης, η οποία θα εγκρίνεται με Προεδρικό Διάταγμα.
Στη δεύτερη κατηγορία, που περιλαμβάνει τους οικισμούς από 701 έως 2.000 κατοίκους, θεσπίζονται αυστηρότερα κριτήρια. Εδώ, επανέρχεται η δυνατότητα δόμησης εκτός σχεδίου, υπό την προϋπόθεση όμως ότι το οικόπεδο έχει ελάχιστο εμβαδόν 2.000 έως 4.000 τ.μ. και πρόσωπο τουλάχιστον 15 μέτρων σε εγκεκριμένο δρόμο. Η δυνατότητα αυτή περιορίζεται στις περιπτώσεις όπου το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή που έχει χαρακτηριστεί ως «περιοχή ειδικών χρήσεων» (ΠΕΧ), με την τελική απόφαση να λαμβάνεται κατόπιν αιτιολογημένης κρίσης του ΥΠΕΝ.
Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι διασφαλίζονται τα δικαιώματα των ιδιοκτητών σε οικόπεδα που διαθέτουν ήδη νόμιμες άδειες ή εμπίπτουν σε Προεδρικά Διατάγματα που καθορίζουν όρια οικισμών – υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τα ελάχιστα όρια πρόσοψης και αποστάσεων. Έτσι, επιχειρείται να διαφυλαχθεί η περιουσία πολιτών που κινδύνευαν να δουν τα ακίνητά τους να απαξιώνονται εξαιτίας της πολεοδομικής ασάφειας.
\
Το νέο θεσμικό πλαίσιο έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία το Υπουργείο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη σεβασμού των αποφάσεων του ΣτΕ και στην πραγματικότητα της υπαίθρου, όπου πολλοί οικισμοί δεν διαθέτουν σύγχρονα ρυμοτομικά σχέδια. Όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, οι ρυθμίσεις αφορούν πάνω από το 90% των οικισμών της χώρας κάτω των 2.000 κατοίκων και εκτιμάται ότι θα δώσουν σημαντική «ανάσα» σε ιδιοκτήτες και μηχανικούς, διευκολύνοντας παράλληλα την αναπτυξιακή προοπτική της περιφέρειας.
