του Μιχάλη Ψύλου, δημοσιογράφου
Παραμονές των νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν –στο Ομάν και όχι στην Τουρκία– σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios- ένα αμερικανικό F-35 κατέρριψε ένα ιρανικό drone, που είχε πλησιάσει επικίνδυνα το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln στην Αραβική Θάλασσα.
Αναμφίβολα, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές στο Ιράν, παρά τις διαβεβαιώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επίλυση της αντιπαράθεσης μέσω διαπραγματεύσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται μάλιστα, να εξέτασε το ενδεχόμενο εγκατάλειψης των προγραμματισμένων συνομιλιών με το Ιράν, σύμφωνα με την Wall Street Journal.
Συμφωνία ή επίθεση
Τελικά, η αρμάδα που έχει αναπτύξει ο Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή του Κόλπου έχει στόχο να πιέσει το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία ή προετοιμάζεται για μια ολοκληρωτική επίθεση; Κάποιοι λένε ότι θα χρειαστούν μόνο λίγες ημέρες, άλλοι λένε 8-10 εβδομάδες, για να δοθεί χρόνος για να αξιολογηθεί προσεκτικά η ισορροπία δυνάμεων και να προετοιμαστεί για μια παρατεταμένη και επικίνδυνη αντιπαράθεση.
Τι επιδιώκουν τελικά οι Αμερικανοί στο Ιράν: Να αλλάξει το καθεστώς και να γίνει φιλικό προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για προφανείς λόγους: πετρέλαιο και φυσικό αέριο, δύο πηγές ενέργειας στις οποίες το Ιράν έχει τεράστια αποθέματα.
Τρεις επιλογές
Μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων από τους μουλάδες οι Αμερικανοί έχουν τρεις επιλογές για να κλείσουν το θέμα του Ιράν: να επιτεθούν στη χώρα με την αεροπορική και ναυτική δύναμη, να «αποκεφαλίσουν» το καθεστώς με στοχευμένες ενέργειες εναντίον των ηγετών του ή να καταλήξουν σε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Στις δύο πρώτες περιπτώσεις, οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναμένουν μια αντίδραση από το ιρανικό καθεστώς, το οποίο θα μπορούσε να πλήξει το Ισραήλ και άλλους αμερικανικούς στόχους στη Μέση Ανατολή με τους υπερηχητικούς πυραύλους, που διαθέτει.
Η τρίτη επιλογή είναι η επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη, αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα. Μια συμφωνία, που οι Αμερικανοί θα μπορούσαν να την παρουσιάσουν με τέτοιο τρόπο ώστε να κάνουν τον Τραμπ να φαίνεται ούτως ή άλλως νικητής.
Μια τέτοια εξέλιξη θα ικανοποιούσε τη ματαιοδοξία του Τραμπ και θα τον βοηθούσε επίσης να διεκδικήσει το Νόμπελ Ειρήνης του χρόνου.
Μέχρι τότε, τα σχέδια για την αλλαγή του καθεστώτος στην Τεχεράνη θα μπορούσαν να προχωρήσουν, σε συνεργασία με τις λεγόμενες μεταρρυθμιστικές δυνάμεις στην ιρανική ηγεσία.
Το «αγκάθι» των Φρουρών
Το «αγκάθι» για την ευόδωση αυτών των σχεδίων είναι οι Φρουροί της Επανάστασης, η ένοπλη ισλαμική πτέρυγα του καθεστώτος. Μια σκληροπυρηνική δύναμη που ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την εξουσία-πολιτική αλλά και οικονομική.
Υπάρχει βέβαια και ο πραγματικός στρατός, που ονομάζεται Αρτές, τον οποίο το θεοκρατικό καθεστώς εμπιστεύεται μέχρι ενός σημείου.
Οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί, η Μοσάντ, η CIA και η βρετανική MI6, πιθανότατα έχουν «επενδύσει» στον Αρτές, πιστεύοντας ότι ορισμένες σημαντικές αποστασίες στην κορυφή θα μπορούσαν να υπονομεύσουν το σύστημα. Αλλά τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά.
Οι Ισραηλινοί, ιδιαίτερα, δεν θα ήταν ικανοποιημένοι απλά με την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν.
Θα ήθελαν να δουν το Ιράν να διαλύεται στα τέσσερα, με βάση τις επιμέρους εθνότητες που υπάρχουν στη χώρα. Θέλουν δηλαδή , ένα ακυβέρνητο κράτος όπως η Συρία, το Ιράκ ή η Λιβύη.
Μένει να φανεί ποια σχέδια θα καρποφορήσουν. Γιατί το Ιράν είναι μια τεράστια χώρα, με πληθυσμό τριπλάσιο από αυτόν του Ιράκ και διαθέτει ισχυρούς συμμάχους: Τη Ρωσία και την Κίνα. Σε περίπτωση αμερικανικής ή ισραηλινής επίθεσης, οι Κινέζοι και οι Ρώσοι μπορεί να μην έστελναν στρατό,, αλλά πιθανότατα θα βοηθούσαν το καθεστώς με όπλα και συσ προηγμένης τεχνολογίας.
