Μια γαστρεντερίτιδα ή μια ίωση με σοβαρές επιπτώσεις σε στομάχι και έντερο, και μοιάζει να μην μπορούμε να φάμε σχεδόν τίποτα. Σε αυτές τις στιγμές, τα πιάτα «αδειάζουν», τα ψυγεία γεμίζουν «ασφαλείς» επιλογές και η διατροφή περιορίζεται σε φρυγανιές, ρύζι και κοτόπουλο. Αλλά είναι πράγματι αυτή η σωστή αντιμετώπιση; Και κυρίως, πώς επιστρέφουμε στο κανονικό φαγητό χωρίς να ταλαιπωρηθούμε ξανά; Μιλήσαμε με τη διατροφολόγο Κλεοπάτρα Αρέστη για να μας εξηγήσει ποια είναι η σωστή διατροφή στις ιώσεις ειδικά όταν αυτές περιλαμβάνουν γαστρεντερικά επεισόδια.
Είναι οι φρυγανιές μονόδρομος;
«Υπάρχει ακόμα η πεποίθηση ότι μετά από διάρροια μπορούμε να φάμε μόνο φρυγανιές», μας λέει η Κλεοπάτρα Αρέστη. «Παλαιότερα τις βουτούσαν και σε τσάι ή χαμομήλι, ενώ η διατροφή περιοριζόταν σε κοτόπουλο και φιδέ, και αυτό για μέρες, ακόμα κι όταν τα συμπτώματα είχαν υποχωρήσει».
Η λογική αυτή μοιάζει ασφαλής, αλλά συχνά λειτουργεί αντίστροφα. Μια υπερβολικά περιορισμένη διατροφή στη διάρκεια μιας τέτοιας ίωσης μπορεί να κάνει την επιστροφή στο κανονικό φαγητό πιο δύσκολη και να προκαλέσει δυσφορία όταν τελικά επιστρέψουμε στην «κανονική» μας διατροφική καθημερινότητα.
Και εδώ μπαίνει μια σημαντική λεπτομέρεια: η διάρροια δεν είναι πάντα ίδια. Υπάρχει η οξεία, που κρατά από λίγες ώρες έως 1-2 ημέρες και προέρχεται από βακτήρια ή ιούς. Η επίμονη που διαρκεί από 2 έως 3 εβδομάδες και η χρόνια, που επιμένει για πάνω από τέσσερις εβδομάδες και συνδέεται συχνά με νόσους, όπως το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS), η νόσος του Crohn και η Κοιλιοκάκη. «Συνήθεις αιτίες είναι οι ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις, η κακή αποθήκευση ή χειρισμός τροφίμων και η μη ασφαλής υγιεινή», μας λέει η Κλεοπάτρα Αρέστη, θυμίζοντας πόσο σημαντική είναι η σωστή υγιεινή των χεριών και των επιφανειών.
Γαστρεντερικό επεισόδιο: Τα λάθη διατροφής το πρώτο 48ωρο
Οι πρώτες δύο ημέρες μετά από ένα γαστρεντερικό επεισόδιο είναι κρίσιμες, γι’ αυτό και πρέπει η διατροφή να είναι απλή, εύπεπτη και χαμηλή σε φυτικές ίνες. Το γνωστό ακρωνύμιο BRAT (μπανάνα, ρύζι, μήλο, φρυγανιά) δεν είναι τυχαίο. «Πρόκειται για τρόφιμα φτωχά σε φυτικές ίνες, κάτι απαραίτητο όταν υπάρχει διάρροια», εξηγεί η Κλεοπάτρα Αρέστη.
Πρέπει να αποφεύγουμε τα τρόφιμα ολικής άλεσης, πολλές φυτικές ίνες, λακτόζη, αλκοόλ, λιπαρά, σφολιάτες, πίτσες και γλυκά.
Λευκό ρύζι, βραστή πατάτα, κοτόπουλο ή ψάρι χωρίς καρυκεύματα, μικρές ποσότητες μπανάνας, βρασμένου ή τριμμένου μήλου είναι επιλογές που δεν ερεθίζουν το γαστρεντερικό σύστημα. «Ξαναβάζουμε πατάτα βραστή, μικρές ποσότητες ψαριού ή κρέατος ψητού ή βραστού. Όχι, όμως, σε σούπα», μας λέει χαρακτηριστικά.
Η σωστή διατροφή στις ιώσεις έχει ακόμη έναν κρίσιμο παράγοντα: Σημαντική είναι και η ποσότητα, αφού χρειάζονται μικρά και συχνά γεύματα, καθώς επίσης και η ενυδάτωση, που πρέπει να γίνεται προσεκτικά και όχι με αναψυκτικά ή σόδα (το ανθρακικό δημιουργεί πιο έντονο φούσκωμα στο έντερο), αλλά με χαμομήλι με μέλι και ηλεκτρολύτες.
Πώς επιστρέφουμε στην κανονική μας διατροφή
Από την τρίτη ή τέταρτη ημέρα και εφόσον τα συμπτώματα υποχωρούν, μπορούν να εισαχθούν σταδιακά και άλλα τρόφιμα στη διατροφή. Βραστά λαχανικά, όπως καρότο, ή ελαφριές σούπες με μικρή ποσότητα κοτόπουλου ή ψαριού είναι ιδανικές επιλογές. Φρούτα όπως το αχλάδι και σταδιακά περισσότερα λαχανικά μπορούν να επιστρέψουν στη διατροφή, ενώ τα όσπρια και οι ωμές σαλάτες μπαίνουν τελευταία, πάντα με προσοχή και παρατήρηση της αντίδρασης του οργανισμού.
Το μικροβίωμα του εντέρου παίζει καθοριστικό ρόλο όχι μόνο στην ανάρρωση, αλλά και στην πρόληψη. Σε περιπτώσεις που τα συμπτώματα επιμένουν πάνω από 2–3 ημέρες, τα προβιοτικά -συνήθως σε μορφή συμπληρώματος- μπορούν να βοηθήσουν, ενώ η L-γλουταμίνη συμβάλλει στην αποκατάσταση του εντερικού μικροβιώματος.
«Τα προβιοτικά βοηθούν στην αποκατάσταση, ενώ τα πρεβιοτικά τούς παρέχουν τα θρεπτικά συστατικά», εξηγεί η διατροφολόγος. Με σωστή φροντίδα, μειώνονται οι πιθανότητες νέων εξάρσεων και βελτιώνεται συνολικά η ποιότητα ζωής.
Πάντως, όταν υπάρχει γνωστή τροφική αλλεργία ή δυσανεξία, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα και χρειάζεται προσοχή. «Αν έχουμε, για παράδειγμα, κοιλιοκάκη, το γνωρίζουμε και η αποφυγή των τροφίμων με γλουτένη είναι δεδομένη», τονίζει η Κλεοπάτρα Αρέστη. Πάντως, τα συμπτώματα δεν είναι πάντα μόνο γαστρεντερικά, αλλά και δερματικά ή αναπνευστικά και απαιτούν συνέπεια και παρακολούθηση.
Η καθημερινή πρακτική πρέπει να συνδυάζει προσοχή και υπομονή. «Αν ακολουθήσουμε τα παραπάνω βήματα, αναρρώνουμε πιο γρήγορα. Διαφορετικά, μπορεί η ταλαιπωρία μας να κρατήσει εβδομάδες», καταλήγει η Κλεοπάτρα Αρέστη. Σε κάθε περίπτωση αν έχετε σοβαρά συμπτώματα, όπως παρατεταμένη διάρροια, έμετο ή αφυδάτωση, απευθυνθείτε σε γιατρό.
cantina
