Δεν είναι απλώς μια «δύσκολη φάση» ή ένα «νευρικό παιδί». Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, τα παιδιά που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα έντονα συναισθήματά τους γύρω στην ηλικία των 7 ετών, έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν σημάδια κατάθλιψης και άγχους στην εφηβεία. Τα παιδικά ξεσπάσματα, οι εκρήξεις θυμού ή η υπερβολική απογοήτευση μπορεί να είναι κάτι πολύ πιο βαθύ απ’ όσο φαίνεται.
Τι λέει η έρευνα
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Affective Disorders, είναι από τις πρώτες που εξετάζει πώς η ικανότητα των παιδιών να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους συνδέεται με τη μελλοντική ψυχική υγεία τους. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου ανέλυσαν στοιχεία από τη μεγάλη, διαχρονική «UK Millennium Cohort Study», η οποία παρακολουθεί τη ζωή περίπου 19.000 παιδιών που γεννήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ 2000 και 2002.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από ερωτηματολόγια και συνεντεύξεις με γονείς και εκπαιδευτικούς, οι ειδικοί εξέτασαν τις συναισθηματικές δυσκολίες που παρουσίαζαν τα παιδιά σε ηλικίες 11, 14 και 17 ετών. Η μελέτη επικεντρώθηκε στη σύνδεση ανάμεσα στις παιδικές αντιδράσεις που παρατηρήθηκαν στην ηλικία των 7 ετών, όπως η ευερεθιστότητα, τα έντονα ξεσπάσματα, η υπερβολική διέγερση και η απογοήτευση, και τις εφηβικές συμπεριφορές.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα παιδιά με χαμηλή ικανότητα διαχείρισης συναισθημάτων είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν εσωτερικευμένες δυσκολίες, όπως θλίψη, ανησυχία και χαμηλή διάθεση, κατά την εφηβεία. Το σημαντικότερο; Η σύνδεση αυτή παρέμενε σταθερή ακόμη κι όταν είχαν ληφθεί υπόψη προηγούμενα προβλήματα ψυχικής υγείας ή συμπεριφοράς.
Η εφηβεία ως κρίσιμο σταυροδρόμι
Δεν είναι τυχαίο το ενδιαφέρον των ερευνητών για την εφηβεία. Είναι η περίοδος όπου εμφανίζονται σε υψηλά ποσοστά τα λεγόμενα «εσωτερικευμένα προβλήματα», όπως το άγχος, η κατάθλιψη και οι υπαρξιακές ανησυχίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η μελέτη, 1 στους 3 εφήβους βιώνει κατάθλιψη, ενώ το 20% εμφανίζει κάποια αγχώδη διαταραχή. Το να γνωρίζουμε ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη.
Τι λένε οι ειδικοί
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι δυσκολίες συναισθηματικής διαχείρισης στην παιδική ηλικία αποτελούν πρόδρομο μελλοντικών ψυχικών προβλημάτων στην εφηβεία. Η υποστήριξη των παιδιών στο να αναπτύξουν δεξιότητες συναισθηματικής διαχείρισης μπορεί να συμβάλει στη μείωση αυτών των προβλημάτων στο μέλλον», σχολίασε η επικεφαλής της μελέτης, δρ. Aja Murray από τη Σχολή Φιλοσοφίας, Ψυχολογίας και Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου.
Στο ίδιο μήκος κύματος και η δρ. Angela Hind, διευθύνουσα σύμβουλος του Medical Research Foundation, η οποία υπογράμμισε τη σημασία της πρόληψης: «Πολλά ψυχικά προβλήματα ξεκινούν στην εφηβεία. Αν εντοπίσουμε νωρίς τους παράγοντες που αυξάνουν την ευαλωτότητα, μπορούμε να παρέμβουμε εγκαίρως. Αυτή η έρευνα μας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στη μετάβαση από τη θεραπεία στην πρόληψη».
Αν έχετε παρατηρήσει ότι το παιδί σας δυσκολεύεται να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, αν θυμώνει εύκολα, απογοητεύεται υπερβολικά ή χάνει τον έλεγχο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα. Ωστόσο, είναι μια ευκαιρία για ενίσχυση των δεξιοτήτων συναισθηματικού αυτοελέγχου, μέσα από καθημερινές πρακτικές, όπως η ενσυναίσθηση, η υπομονή, η αναγνώριση των συναισθημάτων και οι τεχνικές ηρεμίας.
