Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου, πρώην υπουργού
Η “κοινωνική δικαιοσύνη” σαν σύνθημα συνήθως κρύβει πίσω της τα συμφέροντα πανίσχυρων οικονομικών προσώπων η οργανώσεων που στην ουσία δεν δίνουν δεκάρα για τις πραγματικές ανάγκες των ουσιαστικά αδυνάτων της κοινωνίας. Ετσι, μια καινούργια “woke” ελίτ χρησιμοποιεί την γλώσσα και την συνθηματολογία της κοινωνικής δικαιοσύνης για να εξασφαλίζει περισσότερη ισχύ και εξουσία, δίχως βέβαια να βοηθά τους περιθωριοποιημένους και χωρίς το παραμικρό προνόμιο πολίτες. Μου θυμίζει την τακτική παλαιότερα διαφόρων ειδικών συμφερόντων που για να καλύψουν τις δικές τους οικονομικές αισχρότητες ξιφουλκούσαν κατά των νεοφιλελεύθερων προτάσεων και των αρχών της ελεύθερης αγοράς σαν, υποτίθεται, κοινωνικά ανάλγητους και διχως την παραμικρή ευαισθησία.
Η κοινωνία δεν έχει υπάρξει ποτέ, θεωρητικά, περισσότερο εξισωτική. Οι προκαταλήψεις αποτελούν πλέον ταμπού και η πολυποικιλότητα έχει ιδιαίτερη αξία. Την ίδια ώρα όμως η κοινωνική και η οικονομική ανισότητα έχουν εκτοξευθεί στα ύψη. Οι τάσεις αυτές, αντιφατικές εκ πρώτης όψεως, είναι στενά συνδεδεμένες. Η κάθε μία είναι δεμένη με την άνοδο μιάς νέας ελίτ. Αυτών που λέγονται συμβολικοί καπιταλιστές. Στην εκπαίδευση, ιδίως στα μεγάλα δυτικά πανεπιστήμια, στα media, στους μη κερδοσκοπικούς φορείς και παραπέρα, τα μελη αυτής της ελίτ δουλεύουν κυρίως με λέξεις, με ιδέες, εικόνες και ψηφιακά δεδομένα εμφανιζόμενοι συχνά σαν σύμμαχοι η συνοδοιπόροι αντιρατσιστικών, φεμινιστικών, ΛΟΑΤΚΙ και άλλων “προοδευτικών” κινήσεων.
Η βασική τους ιδεολογία είναι η “wokeness” (η αφύπνιση) και ενώ η αφοσίωσή τους στην επικαλούμενη ισότητα μπορεί να είναι ειλικρινής, εξασφαλίζουν στην ουσία και κερδίζουν την διαιώνιση των ανισοτήτων που κατηγορούν. Μάλιστα, το εξισωτικό τους προφίλ τους διευκολύνει να εξασφαλίζουν παραπέρα προνόμια και μεγαλύτερες υπέρ τους ανισότητες. Η γλώσσα της κοινωνικής δικαιοσύνης χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για να επιβεβαιώνει την θέση αυτής της ελίτ και να εμφανίζει τους χαμένους της οικονομίας της γνώσης σαν να τους αξίζει η δυστυχία στην οποία ζούν γιατί σκέφτονται η λένε τα “λάθος” πράγματα για τη φυλή, το φύλλο η την σεξουαλικότητα.
Η κριτική κατα των συμβολικών καπιταλιστών δεν αμφισβητεί την ενδεχόμενη ειλικρίνεια των προθέσεών τους. Απλά, οπως αναφέρει και ο Al-Grabhì στο εξαιρετικό του βιβλίο “We Have Never Been Woke (2025), τα λόγια και στάση τους μεγαλώνει τις ανισότητες και αντανακλά αρνητικά στις επιδιώξεις που υποτίθεται πως στοχεύουν να υλοποιήσουν. Ο πόλεμος κατά των ελίτ ειναι η μοναδική λύση για την γεφύρωση των ανισοτήτων και την εξασφάλιση κοινωνικής ισορροπίας.
