Της δημοσιογράφου Χαράς Μπαρδάκη
Η ερημοποίηση της υπαίθρου δεν είναι απλώς δημογραφικό πρόβλημα. Είναι κοινωνικό, οικονομικό και εθνικό ζήτημα. Ένας αργός αλλά σταθερός μαρασμός. Είναι ένα κοινωνικό τραύμα που μας αφορά όλους. Κάθε πέρασμα από τα εγκαταλελειμμένα χωριά προκαλεί μια θλίψη που δεν εξηγείται μόνο με αριθμούς ή στατιστικά.
Είναι η απουσία της ζωής, η απουσία του γέλιου, των φωνών και των συναντήσεων που κάποτε χαρακτήριζαν την ελληνική ύπαιθρο. Κάποτε τα χωριά έσφυζαν από ζωή. Χρόνο με το χρόνο ο πληθυσμός μειώθηκε. Πλατείες και δρόμοι έμειναν άδειοι, σπίτια και χωράφια εγκαταλείφθηκαν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αρκετούς δήμους η πλειοψηφία των κατοίκων σε μικρούς οικισμούς είναι ηλικιωμένα άτομα γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος. Η ερημοποίηση δεν είναι αναπόφευκτη. Αρκεί να αποφασίσουμε αν θέλουμε η Ελλάδα του αύριο να έχει ζωή πέρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Αξίζει να αναφέρουμε το παράδειγμα της δασκάλας Παναγιώτας Διαμαντή από τη Φουρνά Ευρυτανίας, η οποία, μαζί με τον τοπικό ιερέα, ξεκίνησε μια πρωτοβουλία για να φέρει οικογένειες και παιδιά στο χωριό, ώστε να μην κλείσει το σχολείο. Μέσα από ένα μήνυμα, η 30χρονη συστήθηκε ως η δασκάλα του χωριού και απηύθυνε κάλεσμα σε οικογένειες να έρθουν στο χωριό και να εγκατασταθούν εκεί. Στο μήνυμα ανέφερε επίσης ότι παρέχεται δωρεάν σπίτι, εξασφαλίζεται εργασία και παρέχεται βοήθεια στα πρώτα έξοδα. Η ανταπόκριση ήταν συγκινητική και είχε σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί ο μαθητικός πληθυσμός και να “ζωντανέψει” η κοινότητα.
Κάτι που η Πολιτεία οφείλει και έχει καθήκον να κάνει είναι να στηρίξει νέους ανθρώπους ώστε να παραμείνουν στα χωριά τους και άλλους να γυρίσουν ή να μετοικήσουν εκεί εξασφαλίζοντας μια καλύτερη ζωή για τους ίδιους και τα παιδιά τους. Οφείλει και πρέπει να ενισχύσει την τοπική οικονομία και κοινωνία με κίνητρα για εργασία, στέγαση, εκπαίδευση και ανάπτυξη υποδομών, κάτι που απαιτεί συντονισμένες πολιτικές και χρηματοδότηση για να γίνουν οι αγροτικές περιοχές ελκυστικές και βιώσιμες.
Η ύπαιθρος χρειάζεται επενδύσεις, πρωτοβουλίες για νέες θέσεις εργασίας και δημιουργικούς χώρους, αλλά κυρίως χρειάζεται ανθρώπους να ξαναγεμίσουν τα χωριά με ζωή. Ελπίζουμε, μαζί με αυτές τις φωνές των ανθρώπων που επιμένουν να μένουν και να εργάζονται στις πατρογονικές εστίες τους, κάποιοι από την πολιτεία να δουν το θέμα πιο σοβαρά και να δώσουν κάποιες λύσεις και την βοήθεια που χρειάζονται αυτοί οι τόποι για να μην χαθούν.
Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να ακολουθήσει ένα διαφορετικό μονοπάτι. Όχι την περαιτέρω συγκέντρωση στα μητροπολιτικά κέντρα, αλλά την αναζωογόνηση της υπαίθρου.
