Μια σχέση σπάνια τελειώνει απότομα. Συνήθως διαβρώνεται σιγά-σιγά. Οι τριβές και τα μικρά παράπονα στοιβάζονται μέχρι που φτάνει εκείνη η περιβόητη «σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι». Όπως επισημαίνουν ψυχοθεραπευτές που έχουν δουλέψει με ζευγάρια, υπάρχουν συγκεκριμένες συμπεριφορές που, αν δεν τις αναγνωρίσεις και δεν τις διαχειριστείς, μπορούν να αποδυναμώσουν ακόμα και την πιο ισχυρή σύνδεση:
1. Νομίζεις ότι «πρέπει να το καταλάβει μόνος/η του»
Πόσες φορές έχεις σκεφτεί: «Αφού με ξέρει, γιατί δεν καταλαβαίνει τι χρειάζομαι;» Η απάντηση είναι απλή: δεν είναι στο μυαλό σου.
Αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν “illusion of transparency” είναι η ψευδαίσθηση ότι οι άλλοι — και κυρίως ο σύντροφός σου — καταλαβαίνουν τα συναισθήματα και τις ανάγκες σου, χωρίς να τα εκφράσεις. Κι όμως, οι πιο υγιείς σχέσεις χτίζονται πάνω στη σαφή, ευγενική και συχνή επικοινωνία. Πες το καθαρά: «Θα με βοηθούσε πολύ αν έστρωνες το τραπέζι σήμερα». Είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από ένα παγωμένο βλέμμα γεμάτο προσδοκίες.
2. Κρατάς σκορ στη σχέση
Αν καταγράφεις στο μυαλό σου ποιος έκανε τι, πόσες φορές μαγείρεψες εσύ και πόσες αυτός, και ποιος «χρωστάει» τι, τότε η σχέση έχει ήδη μετατραπεί σε ανταγωνισμό.
Όταν η προσφορά γίνεται υπολογισμένη και όχι αυθόρμητη, χάνεται το βασικό συστατικό μιας ουσιαστικής σχέσης: η γενναιοδωρία. Αντί να σκέφτεσαι «ποιος έκανε περισσότερα», ρώτα τον εαυτό σου: πώς μπορώ να δώσω αγάπη σήμερα, χωρίς να περιμένω αντάλλαγμα;
3. Παθητική επιθετικότητα
Σιωπηλή τιμωρία, υπαινιγμοί, ειρωνείες. Όλα αυτά είναι τρόποι να εκφράσεις δυσαρέσκεια — χωρίς όμως να λες αυτό που σε ενοχλεί ευθέως.
Αυτό δεν οδηγεί σε λύση, αλλά σε μεγαλύτερη απόσταση. Αντί να περιμένεις από τον άλλο να καταλάβει, δοκίμασε κάτι «ριζοσπαστικό»: μια ειλικρινή κουβέντα.
4. Θες να κάνεις κουμάντο στη ζωή του/της
Το να δίνεις συμβουλές χωρίς να σου ζητηθούν, να επεμβαίνεις στις φιλίες του/της ή να σχολιάζεις συνεχώς τις επιλογές του/της, μπορεί να δείχνει ενδιαφέρον — αλλά εύκολα γίνεται έλεγχος.
Όταν η σχέση θυμίζει περισσότερο γονιό και παιδί, η ισορροπία χάνεται. Αντί για «Νομίζω το κάνεις λάθος», δοκίμασε: «Θες να μοιραστείς μαζί μου τι σε προβληματίζει;»
5. Ακούς για να απαντήσεις, όχι για να καταλάβεις
Οι ευτυχισμένες σχέσεις βασίζονται στη βαθιά κατανόηση. Το να ακούς με ενσυναίσθηση, χωρίς να ετοιμάζεις «αντίλογο», είναι ίσως η μεγαλύτερη πράξη αγάπης.
Τι μπορείς να κάνεις;
Αν αναγνώρισες τον εαυτό σου ή τον σύντροφό σου σε κάποια από τις παραπάνω συμπεριφορές, δεν σημαίνει ότι η σχέση σου είναι καταδικασμένη. Όλες οι σχέσεις απαιτούν δουλειά — και η αλλαγή ξεκινά όταν τολμήσεις να δεις τα λάθη σου. Να τα παραδεχτείς. Να βελτιωθείς. Συνήθως, δεν είναι το λάθος που σκοτώνει τη σχέση, αλλά το να μην προσπαθείς να γίνεσαι καλύτερος/η.
