Του Αθ. Χ. Παπανδρόπουλου
Πριν τριάντα πέντε χρόνια τον Αύγουστο 1991, η Γαλλία συγκλονιζόταν από μια θρασύτατη αλλά και θεαματική ως προς την καταδίωξη των πρωταγωνιστών της δολοφονίας αυτής του εξόριστου στη Γαλλία τελευταίου Ιρανού πρωθυπουργού του σοσιαλδημοκράτη Σαπούρ Μπαχτιάρ (1914-1991), που ανετράπη από το Ισλαμικό καθεστώς των μουλάδων. Οι δολοφόνοι του, θλιβερές φιγούρες ενός βάρβαρου καθεστώτος, είχαν ολοκληρώσει με επιτυχία την αποστολή τους να σκοτώσουν τον ιρανό ηγέτη των φιλοδημοκρατικών Σαπούρ Μπαχτιάρ, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε θάνατο από τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν. Ο Μπαχτιάρ δολοφονήθηκε στο σπίτι του στη Συρέν, ένα προάστιο του Παρισιού, όπου προστατευόταν από μια ειδικά εκπαιδευμένη μονάδα των γαλλικών δυνάμεων ασφαλείας (CRS) μέρα νύχτα. Το 1980, είχε γλιτώσει οριακά μια απόπειρα δολοφονίας που στοίχισε τη ζωή στον Γάλλο γείτονά του και σε έναν αστυνομικό. Τα μέλη της ομάδας κομάντο που έστειλε το Ιράν είχαν συλληφθεί και καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη, αλλά είχαν απελευθερωθεί ένα χρόνο πριν από την εξωδικαστική εκτέλεση του Μπαχτιάρ. Η δολοφονία του, που έλαβε χώρα μετά τη δολοφονία αρκετών Ιρανών διαφωνούντων υψηλού προφίλ στην Αυστρία (1989), την Ελβετία (1990), τη Σουηδία (1990), τη Γαλλία (1990 και 1991), και η διαφυγή των δολοφόνων έθεσε πολλά ερωτήματα, πολλά από τα οποία παραμένουν αναπάντητα.
Ερωτήματα εξάλλου που είχαν ήδη τεθεί όταν η Γαλλία αποφάσιζε το 1978 να στείλει τον Αγιατολλάχ Χομεϊνί στο Ιράν, γνωρίζοντας πολύ καλά τι θα συνέβαινε.
Οι γαλλικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν τα πτώματα του Μπαχτιάρ και του βοηθού του, Σορούς Κατιμπέ, στις 8 Αυγούστου, τριάντα έξι ώρες μετά το έγκλημα. Αυτή η καθυστέρηση επέτρεψε στους δολοφόνους, εξοπλισμένους με πλαστά διαβατήρια και βίζες, να φτάσουν στα ελβετικά σύνορα. Παρόλο που η ελβετική συνοριακή αστυνομία εντόπισε την απάτη και τους συνέλαβε, παραδόθηκαν στις γαλλικές αρχές, οι οποίες τους άφησαν ελεύθερους ανεξήγητα.
Η δολοφονία του Μπαχτιάρ δεν αποτέλεσε έκπληξη για τους υποστηρικτές του. Οι ιρανικές αρχές τον είχαν εδώ και καιρό στοχοποιήσει, έναν κοσμικό δημοκράτη που ακούραστα υποστήριζε το κράτος δικαίου στο Ιράν, Ωστόσο, η χαλαρότητα στην προστασία του, παρά τον αυξανόμενο κατάλογο στοχευμένων δολοφονιών – συμπεριλαμβανομένης αυτής του στενού συμμάχου του, Αμπντουραχμάν Μπορουμάντ (Απρίλιος 1991) – ήταν βαθιά οδυνηρή για την οικογένεια και τους υποστηρικτές του. Εξίσου ανησυχητική ήταν η απροθυμία των γαλλικών αρχών να διώξουν τους δολοφόνους του ή να καταδικάσουν τον αξιωματούχο της Ισλαμικής Δημοκρατίας που εκδόθηκε από την Ελβετία.
Μετά από 33 χρόνια, πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα λόγω της αδιαφάνειας γύρω από τον θάνατο του Μπαχτιάρ και άλλων αντιφρονούντων. Η Γαλλία δεν είναι η μόνη που αρνείται στα θύματα την αλήθεια και τη δικαιοσύνη που τους αξίζει. Η Ισλαμική Δημοκρατία εξασφάλισε την απελευθέρωση της ομάδας εκτελεστών του 1980 που στάλθηκε για να σκοτώσει τον Μπαχτιάρ, οργανώνοντας ένα θανατηφόρο κύμα βομβιστικών επιθέσεων στο Παρίσι το 1985-86. Ο φόβος αντιποίνων εναντίον των πολιτών της έχει οδηγήσει τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες να αρνούνται τη δικαιοσύνη από τα θύματα. Εκτός από σπάνιες περιπτώσεις όπως η δίκη της Μυκόνου στη Γερμανία, η δολοφονία Ιρανών αντιφρονούντων δεν είχε συνέπειες για την Ισλαμική Δημοκρατία.
«Η ατιμωρησία που χορηγείται σε ένα κράτος που χρησιμοποιεί βία για την επίτευξη πολιτικών στόχων έχει κοστίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 480 Ιρανούς αντιφρονούντες παγκοσμίως», δήλωσε η Ρόγια Μπορούμαντ, Εκτελεστική Διευθύντρια του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Abdorrahman Boroumand στο Ιράν. Ενώ αυτή η πολιτική μπορεί να έχει αποτρέψει τη βραχυπρόθεσμη βία, προφανώς δεν έχει καταφέρει να κάνει τον κόσμο ασφαλέστερο για τους μη Ιρανούς.
Αυτή την εποχή απέναντι στο βάρβαρο Ισλάμ, ο Σαπούρ Μπαχτιάρ την είχε εντοπίσει και σε μια τετράωρη συζήτηση που είχαμε στο Παρίσι, το 1985, χάρη σε μια παρέμβαση του Σοσιαλδημοκρατικού Ιδρύματος Φρήντριχ Εμπερτ, μου είχε αποκαλύψει ότι η Ευρώπη παίζει με τη φωτιά.
«….Το ιρανικό καθεστώς…..», μου είχε πει ο δολοφονηθείς πολιτικός «…….είναι η προσωποποίηση της βαρβαρότητας. Δεν έχει καμμιά σχέση με τα προβλήματα του ανθρώπου, γιατί απλούστατα απεχθάνεται κάθε άνθρωπο που δεν ζει και δεν σκέπτεται όπως οι μουλάδες και οι αυλικοί τους. Για τους μουλάδες η Δύση και το Ισραήλ είναι οι απόλυτοι εχθροί… Θα ήταν πραγματικό δράμα για την ανθρωπότητα το καθεστώς αυτό να αποκτήσει σε κάποια φάση ατομικά όπλα……».
Πολλοί δυτικοί ηγέτες, ιδιαίτερα δε οι Γάλλοι, αδυνατούν να καταλάβουν ότι το Ισλάμ των μουλάδων, δεν σέβεται καμμιά διεθνή τάξη πραγμάτων. Συζητήσεις και διαπραγματεύσεις με αυτούς είναι χάσιμο χρόνου για τη Δύση και κέρδος χρόνου για το Ιράν και τη φιλοδοξία του να κυριαρχήσει στον ισλαμικό κόσμο… Είναι επίσης τραγικό λάθος να συνταυτίζεται ο περσικός πολιτισμός με τους μουλάδες. Δεν έχουν καμμιά απολύτως σχέση με την μακραίωνη περσική κουλτούρα. Ο ισλαμισμός του Ιράν άρχισε τον 7ο αιώνα μ.Χ. και δεν είχε σχέση με την βία που κυριαρχεί σήμερα.
Οι θύλακες βίας που υπήρχαν από την εποχή του Σάχη, οφείλονταν στην άκριτη ανατροπή το 1953 του τότε πρωθυπουργού Μοχάμεντ Μοσαντέκ, στον πολιτικό σχηματισμό του οποίου ανήκε εκείνα τα χρόνια ο Μπαχτιάρ.
Ο Μοχάμεντ Μοσαντέκ ήταν ένας εξέχων Ιρανός πολιτικός, δικηγόρος και εθνικιστής ηγέτης που ανέβηκε στην εξουσία το 1951. Ήταν ένθερμος υποστηρικτής της ιρανικής κυριαρχίας επί των φυσικών πόρων της χώρας.
Η ανατροπή αυτής της κυβέρνησης από τις ΗΠΑ και τη Μ.Βρετανία τον Αύγουστο 1953, σταμάτησε και την πορεία του τότε Ιράν προς τη δημοκρατία.
Η ανατροπή του Μοσαντέκ είχε βαθιές και διαρκείς συνέπειες για το Ιράν και τον ευρύτερο κόσμο. Βραχυπρόθεσμα, αποκατέστησε τον αμερικανικό έλεγχο του ιρανικού πετρελαίου και εξασφάλισε τη θέση του σάχη ως ηγέτη ενός απολυταρχικού καθεστώτος. Η διακυβέρνηση του σάχη, ωστόσο, έγινε όλο και πιο καταπιεστική και εξαρτώμενη από την αμερικανική υποστήριξη, οδηγώντας σε ευρεία δυσαρέσκεια μεταξύ των Ιρανών.
Τις επόμενες δεκαετίες, η δυσαρέσκεια και ο θυμός που προκάλεσε το πραξικόπημα συνέβαλαν στην ανάπτυξη του αντιδυτικού αισθήματος στο Ιράν.
Τελικά δε, έφεραν τον Χομεϊνί στην εξουσία …
Αυτά υποστήριζε πριν 40 χρόνια ο Σαπούρ Μπαχτιάρ, αλλά μιλούσε μάλλον σε ώτα μη ακουόντων.
