Ο θεμέλιος λίθος της ευρωπαϊκής ενοποίησης, μπήκε λοιπόν πριν από 60 χρόνια. Πολλά χρόνια για έναν άνθρωπο, λίγα για την Ιστορία.
Ο Αμερικανός ιστορικός Τίμοθυ Σνάιντερ έχει πει ότι μετά τον πόλεμο και μετά την πτώση του Τείχους το ΄89, οι πολίτες των ευρωπαϊκών χωρών θεωρούσαμε ότι το παλιό και αιματοβαμμένο παρελθόν το είχαμε αφήσει οριστικά πίσω μας και ότι το μέλλον είχε περισσότερη δημοκρατία, περισσότερη ελευθερία, περισσότερη ευημερία. Αυτή, πίστευαν, θα είναι η αναπόφευκτη τροχιά της Ιστορίας.
Σήμερα η μεγαλύτερη παγίδα για όλους εμάς που πιστεύουμε στην Ευρώπη είναι να επαναπαυθούμε στην βεβαιότητα του «θετικού αναπόφευκτου».
Το ευρωπαϊκό εγχείρημα όντως προχώρησε. Έφερε τους ανθρώπους, με πρώτους τους φοιτητές, πιο κοντά και εξασφάλιζε ειρήνη και ευημερία.
Η Ιστορία όμως δεν εξελίσσεται ευθύγραμμα. Η οικονομική κρίση κλόνισε πολλούς. Περιθωριοποίησε κοινωνικά στρώματα. Οι πόλεμοι μπορεί να ήταν μακριά από την Ευρώπη δημιούργησαν όμως χαρακώματα στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις. Εθνικισμοί ξύπνησαν ξανά, ο ρατσισμός αναδύθηκε και πάλι. Ένα νέο κύμα ωμού λαϊκισμού, τρώει μεθοδικά τα θεμέλια του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Οι αποτυχίες της ΕΕ μεγεθύνονται και οι επιτυχίες της αμαυρώνονται. Ο Γερμανός πολιτικός επιστήμονας Γιαν-Βένρνερ Μύλερ, αν και δεν χαρίζεται καθόλου στις Βρυξέλλες, έχει ονομάσει τον λαϊκισμό τη μεγαλύτερη σκιά στη δημοκρατία. Πώς θα διαλύσουμε λοιπόν αυτή τη σκιά;
Οι κοινωνίες μας και τελικά η Ευρώπη έχουν ανάγκη από ένα Νew Deal. Οικονομική και πολιτική ισότητα, ασφάλεια και συμμετοχή. Αν δεν σταματήσουμε την πτώση της μεγάλης μεσαίας τάξης, επιχειρηματίες και μισθωτοί θα γίνουν λίπασμα για τους ακραίους και τους λαϊκιστές. Το κοινωνικό κράτος πρέπει να αναβαθμιστεί. Η ανεργία και η υγειονομική ασφάλεια των νέων της Ευρώπης πρέπει να είναι υπόθεση της ΕΕ. Η παιδεία, η επικοινωνία, οι μετακινήσεις, πρέπει να εναρμονισθούν με τις ταχύτητες του … ίντερνετ. Και ένα τραίνο πρέπει να συνδέσει τη Δανία με την Καλαμάτα, την Πορτογαλία με τη Θράκη. Η κοινωνική ανοδικότητα και οι ευκαιρίες πρέπει να πολλαπλασιαστούν και όχι να υποχωρήσουν.
Αλλά για να γίνουν όλα αυτά πρέπει πρώτα, να νικήσουμε τους λαϊκιστές. Όχι τους λαϊκιστές στις χώρες των άλλων, αλλά τους λαϊκιστές στην χώρα του ο καθένας μας. Μια μάχη εντός των τειχών. Εκεί που και οι λαϊκιστές πριονίζουν την Ευρώπη.
(Πρώτη δημοσίευση ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ)
