Παρατηρώντας οικογένειες που έχουν και μωρό και σκύλο, μπορούμε να καταλάβουμε τον ιδιαίτερο δεσμό που ενώνει αυτά τα δύο πλάσματα. Η σχέση των σκύλων με τα μωρά φαίνεται τρυφερή, αληθινή, ουσιαστική και μπορεί να συγκριθεί με τη σχέση γονιού-παιδιού ή τη σχέση μεταξύ δύο αδελφών.
Από προσωπική εμπειρία μπορώ να πω ότι μωρό και σκύλος είναι οι καλύτεροι φίλοι. Αχώριστοι και αγαπημένοι. Ο ένας προστατεύει τον άλλον. Ο ένας προσέχει τον άλλον. Η κόρη μου που είναι 15 μηνών, μεγαλώνει με το κοκόνι μου που είναι 5 χρόνων, και οι εικόνες που βλέπω και βιώνω καθημερινά είναι πραγματικά συγκινητικές. Η κόρη μου μοιράζεται τα παιχνίδια της με την σκυλίτσα μου, παίζει μαζί της και χαίρεται. Θέλει να είναι στον χώρο και όταν δεν την βλέπει, την αναζητά. Το σκυλάκι μου πηγαίνει τα παιχνίδια του στην κόρη μου για να παίξουν, της κάνει χαρές, κουνάει την ουρά της από ενθουσιασμό όταν την βλέπει και όταν φεύγει στενοχωριέται.
Βέβαια, όταν επανενώνονται αυτές οι δύο, το σπίτι πλημμυρίζει από συναισθήματα, γέλια και φιλιά.
Οπότε, θέλω να πιστεύω ότι το τετράποδο παιδί μου αντιλαμβάνεται το δίποδο παιδί μου και ότι η αγάπη τους είναι αληθινή.
Τι ισχύει όμως; Καταλαβαίνουν οι σκύλοι τα μωρά ή απλά είναι κάτι που εμείς θέλουμε να πιστεύουμε γιατί γοητευόμαστε από εικόνες, όπως αυτές που περιέγραψα παραπάνω;
Αν και οι ειδικοί έχουν αποδείξει ότι το να μεγαλώνει ένα μωρό με ένα σκυλάκι έχει πολλά οφέλη και για τα δύο, η σχέση μεταξύ των μικρών ανθρώπων και των πιο πιστών μας φίλων παραμένει ένα μυστήριο.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι σκύλοι μπορούν να διακρίνουν τα μωρά από τους ενήλικες ανθρώπους, όπως διακρίνουν τα ενήλικα ζώα από τα μωρά ζώα.
Ίσως, γι’ αυτό οι σκύλοι είναι, συνήθως, πιο ευγενικοί και προσεκτικοί όταν βρίσκονται κοντά σε μωράκια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει να βρίσκονται υπό συνεχή επιτήρηση ώστε να αποφευχθούν διάφορα ατυχήματα και δυσάρεστες καταστάσεις.
Οι έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι διαθέτουν εξελιγμένες αισθητηριακές ικανότητες και κοινωνική νοημοσύνη. Επομένως, πιστεύεται ότι αυτές οι δύο ικανότητες τους επιτρέπουν να διακρίνουν τα μωρά από τους ενήλικες – γι’ αυτό επιδεικνύουν και πιο προστατευτικές και τρυφερές συμπεριφορές. Μπορεί να μην κατανοούν εννοιολογικά τι ακριβώς είναι ένα μωρό, όμως το αναγνωρίζουν.
Το ένστικτό τους, η συμβίωσή τους μαζί μας εδώ και χιλιάδες χρόνια και η ανάγκη τους να εξελιχθούν και να προσαρμοστούν έχει κάνει τα περισσότερα σκυλιά να αντιδρούν μοναδικά απέναντι στα βρέφη. Αυτό συμβαίνει τόσο από την έμφυτη περιέργειά τους, όσο και από την φυσική του τάση για φροντίδα και προστασία όσων αγαπάνε.
Πώς αντιλαμβάνονται και αναγνωρίζουν, λοιπόν, οι σκύλοι τα μωρά;
Δυστυχώς, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο τα σκυλιά αντιλαμβάνονται τα μωρά. Οι περισσότερες, όμως, έρευνες αναφέρουν ότι οι σκύλοι βασίζονται κυρίως στην όσφρησή τους για να καταλάβουν ένα μωρό. Ας μην ξεχνάμε ότι διαθέτουν εξαιρετική όσφρηση, γεγονός που τους επιτρέπει να ανιχνεύουν τη μοναδική μυρωδιά των μωρών.
Φυσικά, οι σκύλοι βασίζονται και στην όρασή τους – κι ας μην βλέπουν τον κόσμο με τον τρόπο που τον βλέπουμε εμείς. Μπορούν να αναγνωρίσουν οπτικές διαφορές μεταξύ ενηλίκων και μωρών, όπως είναι για παράδειγμα το μέγεθος. Αναγνωρίζουν, επίσης, τα μοτίβα κίνησης των μωρών καθώς και τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους.
Η ακοή είναι ακόμα μία αίσθηση που τους βοηθάει να ξεχωρίσουν ένα μωρό από έναν μεγάλο άνθρωπο και να αντιδράσουν διαφορετικά.
Η πιο συγκινητική θεωρία για το πώς αντιλαμβάνονται οι σκύλοι τα μωρά, είναι το φυσικό τους ένστικτο και η τάση τους για προστασία. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι πολλά σκυλιά εκδηλώνουν παρόμοιες συμπεριφορές με αυτές που επιδεικνύουν οι μαμάδες σκύλες στα κουτάβια τους. Οι συμπεριφορές αυτές περιλαμβάνουν προσεκτική επίβλεψη, παρατήρηση και προστατευτική στάση απέναντι στο βρέφος.
Αυτές οι ενστικτώδεις αντιδράσεις πιστεύεται ότι προέρχονται από την ιστορία εξέλιξης των σκύλων, καθώς ζούσαν σε αγέλες και έπρεπε να προστατεύουν τα πιο ευάλωτα μέλη, ώστε να επιβιώσει όλη η ομάδα.
Το ένστικτό τους, σε συνδυασμό με την συμβίωσή τους μαζί μας, έχουν εξελίξει περισσότερο αυτές τις προστατευτικές συμπεριφορές. Μάλιστα, λόγω της συνύπαρξης μαζί μας, οι σκύλοι συχνά αντιγράφουν τις αντιδράσεις μας και μιμούνται τους τρόπους μας. Όταν, δηλαδή, μας βλέπουν να φροντίζουμε με αγάπη και απαλές κινήσεις ένα μωρό, θα θελήσουν κι αυτοί να κάνουν το ίδιο. Μπορεί να μην είναι σε θέση να πάρουν αγκαλιά το μωράκι, να το ταΐσουν και να το αλλάξουν, όμως με τον δικό τους μοναδικό τρόπο, όπως με το να το γλείψουν και να καθίσουν κοντά του, προσπαθούν να δείξουν τις ειρηνικές προθέσεις τους και να εκφράσουν την αγάπη τους.
Τέλος, η εκπαίδευση και η θετική ενίσχυση συμπεριφοράς έχουν βοηθήσει τους σκύλους να αναπτύξουν κατάλληλες αντιδράσεις απέναντι στα μωρά.
Υπάρχουν, όμως, πράγματα που πρέπει να προσέξουμε, παρά την φυσική τάση των σκύλων να αντιδρούν ευγενικά.
Δεν πρέπει ποτέ και σε καμία περίπτωση να αφήνουμε τον σκύλο μόνο του με ένα μωρό. Πρέπει πάντα να επιβλέπουμε το βρέφος, ανεξάρτητα από την εκπαίδευση, τη συμπεριφορά και τον χαρακτήρα του σκύλου. Η πρόληψη είναι προτιμότερη από οποιαδήποτε δυσάρεστη κατάσταση που ίσως χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε.
Είναι σημαντικό η γνωριμία μωρού και σκύλου να είναι σταδιακή. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβουμε τι νιώθει το κατοικίδιό μας και αν αισθανθεί αρνητικά συναισθήματα (φόβο, άγχος, απειλή), θα μπορέσουμε να το βοηθήσουμε.
Τέλος, η διατήρηση του προγράμματος και της ρουτίνας, καθώς και η συνεχής επιβράβευση καλών συμπεριφορών του σκύλου μας, θα διασφαλίσει τις θετικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ μωρού και σκύλου.
Τελευταίες σκέψεις
Αν και δεν είμαστε βέβαιοι πώς αντιλαμβάνεται ένας σκύλος ένα μωράκι, θεωρούμε ότι το βλέπει σαν κάτι καλό, αβλαβές και κάτι που πρέπει να προστατέψει γιατί είναι ευάλωτο και αδύναμο. Ίσως η γλυκιά εμφάνιση ενός μωρού, η μυρωδιά του και η συμπεριφορά μας απέναντι του κάνουν τον πιο πιστό φίλο του ανθρώπου να αγαπήσει αυτό το μικρό πλάσμα.
Ίσως θελήσει να γίνει ο καλύτερός του φίλος, η μαμά του, ο μπαμπάς του, ο αιώνιος φύλακας άγγελός του.
