του Ιάσωνα Φωτήλα, Υφυπουργού Πολιτισμού
Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία, ενώ μας προσφέρει απεριόριστες δυνατότητες, ταυτόχρονα μας ωθεί σε μια πορεία απομόνωσης.
Μέσα από την άμεση, αλλά μοναχική, ικανοποίηση των αναγκών μας, απομακρυνόμαστε από τη συλλογικότητα και πλησιάζουμε αυτό που οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν «ἰδιωτεία» – την απομάκρυνση του πολίτη από το κοινό γίγνεσθαι.
Η μικρή οθόνη, προέκταση πλέον του χεριού μας, τείνει να αντικαταστήσει τον δημόσιο χώρο της συνεύρεσης, το θέατρο, τη συναυλία, τη γιορτή. Οι μαζικές εκδηλώσεις πολιτισμού υποχωρούν, παραχωρώντας τη θέση τους σε μια ατομική, απομονωμένη κατανάλωση περιεχομένου.
Η πανδημία του κορονοϊού ήρθε να επιδεινώσει αυτή την τάση. Ο αναγκαστικός εγκλεισμός μάς στέρησε την επαφή, τη φυσική παρουσία, την κοινή εμπειρία του πολιτισμού.
Κι όμως, μέσα από αυτή τη δοκιμασία προέκυψε και μια βαθιά συνειδητοποίηση: πως χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Πως καμία οθόνη, καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη ζωντανή επικοινωνία, τη συγκίνηση που μοιραζόμαστε όταν βιώνουμε μαζί μια παράσταση, μια συναυλία, ένα έργο τέχνης.
Σε αυτή την ανάγκη απαντά ο πολιτισμός — ως δύναμη δημιουργίας, επικοινωνίας και αναγέννησης.
Ο πολιτισμός είναι το δημιουργικό αντίβαρο απέναντι στην απομόνωση και την «ιδιωτεία».
Και αυτή η πεποίθηση καθοδηγεί σήμερα το Υπουργείο Πολιτισμού σε κάθε του πρωτοβουλία.
Σε όλη την Ελλάδα υλοποιούνται προγράμματα που δίνουν βήμα στη δημιουργία, που φέρνουν την τέχνη κοντά σε κάθε πολίτη, σε κάθε τόπο.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το Πρόγραμμα «Δημιουργική Ελλάδα», που σχεδίασε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα στο χαρτοφυλάκιό μου.
Πρόκειται για μια κορυφαία μεταρρύθμιση πολιτιστικής διάχυσης και προσβασιμότητας, ένα πρόγραμμα που ενώνει τις τοπικές κοινωνίες με τους δημιουργούς, τις τέχνες και τον πολιτισμό σε όλη τους την ποικιλία.
Η «Δημιουργική Ελλάδα» χαρακτηρίζεται από διαφάνεια στην υλοποίηση, σαφές θεσμικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο, μεγάλο εύρος θεματικών κατηγοριών και κυρίως πρόσβαση σε δράσεις πολιτισμού για όλους και από όλους.
Διασφαλίζει την τήρηση των νόμων, την προστασία των δικαιωμάτων των δημιουργών και των καλλιτεχνών, αλλά και των θεατών που συμμετέχουν στις εκδηλώσεις.
Είναι ένα πρόγραμμα που δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά απλώνεται σε κάθε γωνιά της χώρας, δίνοντας νέα ζωή σε τοπικές κοινότητες, νέες ευκαιρίες στους νέους δημιουργούς και νέους λόγους για να συναντιόμαστε.
Σε μια εποχή όπου η απομόνωση μοιάζει να γίνεται συνήθεια, ο πολιτισμός είναι η πράξη αντίστασης.
Είναι η κοινή μας γλώσσα — το νήμα που μας ενώνει πέρα από διαφορές, αποστάσεις και εποχές. Η «Δημιουργική Ελλάδα» δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα: είναι μια καθαρή απάντηση στην ανάγκη των καιρών μας για κοινό βίωμα, για κοινό λόγο, για κοινή ψυχή.
Γιατί ο πολιτισμός ήταν και θα είναι πάντα η κοινή μας γλώσσα.
