Οι γάτες, παρά την ανεξάρτητη φύση τους, διαθέτουν ανεπτυγμένες αισθήσεις, ισχυρή μνήμη αλλά και κοινωνικές δεξιότητες, που τους επιτρέπουν να ξεχωρίζουν τον άνθρωπο που τις φροντίζει και συνδέεται μαζί τους.
Η αναγνώριση αυτή δεν βασίζεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε έναν συνδυασμό οσμής, ήχου, όρασης, συμπεριφοράς και συναισθηματικής εμπειρίας.
Όσφρηση και μυρωδιές
Η πιο σημαντική αίσθηση για τις γάτες είναι η όσφρηση. Ο εγκέφαλος της γάτας επεξεργάζεται τις οσμές με εξαιρετική λεπτομέρεια, πολύ περισσότερο από τον ανθρώπινο. Για τη γάτα κάθε άνθρωπος χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένες μυρωδιές, που προέρχονται από τον ιδρώτα, τα ρούχα και το περιβάλλον του. Η γάτα μαθαίνει αυτή τη μυρωδιά από πολύ νωρίς και τη συνδέει με την ασφάλεια, την τροφή, τη φροντίδα και την καθημερινή ρουτίνα.
Για αυτό τον λόγο οι γάτες τρίβονται πάνω στους κηδεμόνες τους ή στα αντικείμενά τους. Δεν πρόκειται μόνο για μια ένδειξη αγάπης αλλά και για ανταλλαγή οσμών. Η γάτα αφήνει τη δική της μυρωδιά μέσω των φερομονών και ταυτόχρονα “παίρνει” τη μυρωδιά του ανθρώπου της. Έτσι ενισχύεται ο δεσμός και δημιουργείται περιβάλλον που κάνει τη γάτα να αισθάνεται οικεία και ασφαλής.
Η φωνή και οι ήχοι
Οι γάτες μπορούν να αναγνωρίζουν τη φωνή του κηδεμόνα τους, ακόμη και αν δεν ανταποκρίνονται πάντα όταν τις φωνάζουμε. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι γάτες διακρίνουν τη φωνή του ανθρώπου που τις φροντίζει από άλλες φωνές, ακόμη και αν έχουν παρόμοιο τόνο. Συχνά η αντίδρασή τους είναι διακριτική και μπορεί να περιλαμβάνει ένα γύρισμα των αυτιών, μια αλλαγή στο βλέμμα ή μια μικρή κίνηση της ουράς.
Επιπλέον, οι γάτες μαθαίνουν να αναγνωρίζουν συγκεκριμένους ήχους που συνδέονται με τον κηδεμόνα τους, όπως το βήμα του στο σπίτι, τον ήχο των κλειδιών ή το άνοιγμα της πόρτας. Αυτοί οι ήχοι λειτουργούν σαν σήματα που προαναγγέλλουν την παρουσία ενός οικείου και αξιόπιστου προσώπου.
Αναγνωρίζουν οι γάτες το όνομά τους;
Οι γάτες είναι σε θέση να αναγνωρίζουν το όνομά τους και μπορούν ακόμη και να εκπαιδευτούν ώστε να ανταποκρίνονται σε αυτό. Αν και οι γάτες δεν μπορούν να κατανοήσουν τη σημασία των λέξεων όπως εμείς, αναγνωρίζουν τον ήχο συγκεκριμένων λέξεων και τη σύνδεσή τους με ορισμένες καταστάσεις. Για παράδειγμα, αν τις φωνάζετε με το όνομά τους όταν επιστρέφετε στο σπίτι ή πριν τις ταΐσετε, θα μάθουν ότι αυτός ο ήχος συνδέεται με κάτι ευχάριστο, όπως χάδια ή φαγητό.
Έτσι, θα είναι πιο πιθανό να έρθουν τρέχοντας την επόμενη φορά που θα το ακούσουν. Αν η γάτα σας δεν ανταποκρίνεται στο όνομά της, αυτό δεν σημαίνει ότι σας αγνοεί. Απλώς δεν έχει ακόμη δημιουργήσει τη σύνδεση ανάμεσα στον ήχο του ονόματός της και κάτι θετικό.
Η όραση και η κίνηση
Αν και η όραση δεν είναι το κύριο μέσο αναγνώρισης για τις γάτες, είναι και αυτή σημαντική. Οι γάτες αντιλαμβάνονται πολύ καλά την κίνηση, τη στάση του σώματος και τον τρόπο που περπατά η σκύβει ένας άνθρωπος. Μπορεί να μην βασίζονται τόσο στα χαρακτηριστικά του προσώπου όσο εμείς, αλλά αναγνωρίζουν τον κηδεμόνα τους από τη συνολική εικόνα.
Αυτός είναι και ο λόγος που μια γάτα μπορεί να μπερδευτεί για λίγο, αν ο κηδεμόνας της αλλάξει δραστικά εμφάνιση, φορώντας για παράδειγμα ένα ογκώδες ρούχο ή ένα καπέλο. Ωστόσο, η σύγχυση συνήθως διαλύεται γρήγορα μόλις προστεθούν τα υπόλοιπα ερεθίσματα, όπως η φωνή ή η μυρωδιά.
Η μνήμη και η καθημερινή ρουτίνα
Οι γάτες έχουν εξαιρετική μνήμη, ειδικά όταν αυτή συνδέεται με έντονες εμπειρίες. Ο κηδεμόνας τους δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο, αλλά ένα μέρος μιας προβλέψιμης ρουτίνας. Μέσα από τη σταθερότητα, η γάτα μαθαίνει ποιος είναι υπεύθυνος για την κάλυψη των βασικών της αναγκών. Αν ο κηδεμόνας απουσιάσει για καιρό, οι περισσότερες γάτες εξακολουθούν να τον αναγνωρίζουν όταν επιστρέψει, ακριβώς επειδή η μνήμη τους συνδέει το άτομο αυτό με σημαντικά βιώματα.
Συναισθηματικός δεσμός με τον κηδεμόνα τους
Παρότι οι γάτες δεν εκφράζουν την αγάπη τους με τον ίδιο τρόπο όπως οι σκύλοι, δημιουργούν συναισθηματικούς δεσμούς με τους ανθρώπους τους. Αναγνωρίζουν τον κηδεμόνα ως πηγή ασφάλειας και άνεσης. Αυτό φαίνεται σε συμπεριφορές όπως το αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών, το ζύμωμα με τα μπροστινά πόδια ή το να επιλέγουν να κοιμηθούν κοντά του.
Συνολικά, οι γάτες δεν αναγνωρίζουν τον κηδεμόνα τους με έναν απλό, ανθρώπινο τρόπο, όπως κοιτάζοντας το πρόσωπό του. Τον αναγνωρίζουν συνδυάζοντας μυρωδιές, ήχους, εικόνες, συνήθειες και συναισθήματα. Για τη γάτα, ο άνθρωπός της είναι ένα σύνολο εμπειριών που αντιπροσωπεύουν σταθερότητα, φροντίδα και οικειότητα.
