Ο Αμος Οζ είχε γράψει πως οι τραγωδίες τελειώνουν με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι ο τρόπος του Σαίξπηρ: στο τέλος η σκηνή είναι γεμάτη πτώματα. Ο δεύτερος είναι ο τρόπος του Τσέχωφ.
Oλοι είναι ζωντανοί κι ας κουβαλάνε μέσα τους το βάρος της νεκρής ζωής τους. Ο ίδιος είχε γράψει πως θα επιθυμούσε η τραγική σύγκρουση ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστίνιους να τελειώσει με τον τρόπο του Τσέχωφ. Oλα όμως δείχνουν πως ο δραματουργός της είναι ο Σαίξπηρ. Είναι από τις λίγες φορές που ο όρος «τραγωδία» μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κυριολεξία του. Ποια μπορεί να είναι η λύση σήμερα; Δεν είναι εδώ ο χώρος για να αναπτυχθούν τα ιστορικά δεδομένα. Αν το Ισραήλ εγκαταλείψει την αδιαλλαξία του Νετανιάχου και αποφασίσει να διαπραγματευθεί με τους Παλαιστίνιους την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους –που είναι και η μόνη λύση– με ποιαν αρχή που νομιμοποιείται να εκπροσωπεί τους Παλαιστίνιους θα την διαπραγματευθεί;
Με τους τρομοκράτες της Χαμάς ή με τον γέροντα Μαχμούντ Αμπάς εναντίον του οποίου φώναζαν χθες συνθήματα οι διαδηλωτές στη Δυτική Οχθη; Κι αν γίνονταν σήμερα εκλογές στους παλαιστινιακούς πληθυσμούς μήπως θα τις κέρδιζε η Χαμάς, ή το οποιοδήποτε συγγενές πολιτικό σχήμα; Ιδού το Κορνηλιανό δίλημμα: στην απέναντι πλευρά της δημοκρατίας του Ισραήλ δεν υπάρχουν συνομιλητές.
Προχθές ένας πύραυλος σκόρπισε τον θάνατο σ’ ένα νοσοκομείο στο κέντρο της Γάζας, μια εκατόμβη άμαχου και ανυπεράσπιστου πληθυσμού. Cui bono; Είχε λόγο ο ισραηλινός στρατός να το κάνει τη στιγμή που ανέβαλε τη χερσαία επέμβασή του επειδή η Χαμάς εμπόδιζε τους άμαχους να εγκαταλείψουν τη Βόρειο Γάζα; Και τη στιγμή που ο Μπάιντεν ταξίδευε για το Τελ Αβίβ; Εκτός κι αν υποθέσουμε ότι την Τσαχάλ την διοικούν παρανοϊκοί σαν τον διοικητή της αεροπορικής βάσης στο Dr. Strangelove του Κιούμπρικ. Αντιθέτως η Χαμάς ωφελήθηκε από την απάνθρωπη εκατόμβη. Υπονόμευσε, προς το παρόν τουλάχιστον, οποιαδήποτε δυνατότητα διαπραγμάτευσης του Ισραήλ με τα αραβικά καθεστώτα, ξεσήκωσε τους πληθυσμούς από τη Δυτική Οχθη ως τη δομή της Σάμου και κατάφερε να κλείσει έξι ευρωπαϊκά αεροδρόμια στη Γαλλία και το Βέλγιο. Κοινώς να χτυπήσει την Ευρώπη στο μαλακό της υπογάστριο, τον ανθρωπισμό της.
Οι υπηρεσίες του Ισραήλ κατέθεσαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι δεν ευθύνονται για την εκατόμβη. Η Χαμάς αρκείται να αξιοποιεί το θολό τοπίο ενός πολέμου όπου, είν’ η αλήθεια, δύσκολα μπορείς να ξεχωρίσεις ποιος κρύβεται πίσω από τις σκιές. Η σύγκρουση είναι τραγική επειδή εξελίσσεται σε πόλεμο πολιτισμών. Η ειρωνεία είναι ότι ο Πούτιν πρότεινε εαυτόν για διαμεσολαβητή στη Μέση Ανατολή. Δεν υπάρχει τραγωδία χωρίς ειρωνεία θα μου πείτε.
