Παιδιά με καλύτερες δεξιότητες στη μουσική μπορεί να ωφελούνται από μία παρατεταμένη περίοδο εγκεφαλικής ανάπτυξης, διαπιστώνει νέα έρευνα.
Νέα έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά με καλύτερες ρυθμικές ικανότητες παρουσιάζουν πιο αργή και παρατεταμένη ανάπτυξη σε συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με την κίνηση και τα συναισθήματα.
Αυτή η πιο «καθυστερημένη» ωρίμαση θεωρείται θετική, γιατί παρατείνει το χρονικό «παράθυρο» πλαστικότητας, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να μαθαίνει και να προσαρμόζεται.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Brain Research και δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στο μουσικό ταλέντο και την εγκεφαλική δομή δεν εξαρτάται μόνο από τα γονίδια, αλλά και από το περιβάλλον, όπως η πρακτική και η μουσική ενασχόληση.
Πώς ωριμάζει ο εγκέφαλος στα παιδιά;
Η ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι πολύπλοκη και διαφέρει από παιδί σε παιδί. Ο φλοιός -το εξωτερικό στρώμα του εγκεφάλου- παχαίνει στην πρώιμη παιδική ηλικία και λεπταίνει καθώς μεγαλώνουμε, με αποτέλεσμα να γίνεται ο εγκέφαλος πιο αποδοτικός.
Προηγούμενη έρευνα έδειξε ότι δυσμενείς συνθήκες (π.χ. χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση) συνδέονται με επιτάχυνση της εγκεφαλικής ανάπτυξης, κάτι που όμως μειώνει τον χρόνο μάθησης. Εδώ, οι επιστήμονες εξέτασαν το αντίθετο. Τι κάνει ένα εμπλουτισμένο περιβάλλον, όπως η μουσική εκπαίδευση.
Πώς έγινε η έρευνα
Η μελέτη χρησιμοποίησε ένα δείγμα από δίδυμα παιδιά ηλικίας 7-9, 9-11, και 11-14 από την Ολλανδία, για να ξεχωρίσει επιρροές γονιδίων και περιβάλλοντος. Στην ηλικία 11-13, έκαναν τεστ ρυθμού, δηλαδή χτυπούσαν με το δάχτυλο στον ρυθμό ενός μετρονόμου ή pop τραγουδιών. Η ακρίβεια στον ρυθμό χρησιμοποιήθηκε ως μέτρο μουσικής δεξιότητας. Οι γονείς δήλωσαν τα έτη μουσικών μαθημάτων-εξάσκησης.
Τι βρήκαν οι επιστήμονες για τα παιδιά με καλύτερο ρυθμό
Παιδιά με καλύτερο ρυθμό είχαν πιο αργή ανάπτυξη σε περίπου 27% των εγκεφαλικών περιοχών. Αυτό θεωρείται θετικό, γιατί παρατείνει την περίοδο εγκεφαλικής ευελιξίας, ενώ παράλληλα επιτρέπει περισσότερο χρόνο για μάθηση και εξάσκηση σύνθετων δεξιοτήτων. Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος «κρατάει ανοιχτό» το παράθυρο μάθησης για να βελτιστοποιήσει πολύπλοκες κινητικές και συναισθηματικές δεξιότητες, όπως η μουσική.
Φταίνε τα γονίδια ή η εξάσκηση;
Χάρη στους διδύμους, η μελέτη έδειξε ότι η σχέση μουσικής ικανότητας-εγκεφαλικής ανάπτυξης δεν εξηγείται μόνο από τα γονίδια. Σημαντικό ρόλο παίζουν:
- κοινό περιβάλλον (π.χ. μουσικά μαθήματα)
- προσωπικές εμπειρίες (εξάσκηση, ενδιαφέρον, κίνητρο)
