Του Δημήτρη Γ. Παλούμπη*
Όταν η Ιστορία γράφεται μπροστά μας, σπάνια το αντιλαμβανόμαστε.
Όχι επειδή δεν υπάρχουν γεγονότα, αλλά επειδή αυτά δεν ανακοινώνονται ποτέ όπως πραγματικά είναι.
Οι μεγάλες δυνάμεις δεν λένε πια:
«Αυτό είναι δικό μου».
Λένε απλώς:
«Αυτό το αφήνω».
Και όταν δύο πλευρές αφήνουν ταυτόχρονα διαφορετικά σημεία του χάρτη, τότε έχει ήδη συντελεστεί μια νέα παγκόσμια ισορροπία, χωρίς υπογραφές, χωρίς συνθήκες, χωρίς συνεντεύξεις Τύπου.
Την ίδια στιγμή που η Ουκρανία εισέρχεται σε φάση κόπωσης και «αναγκαστικών συνομιλιών», οι Ηνωμένες Πολιτείες ανοίγουν εκ νέου μέτωπο στη Λατινική Αμερική.
Όχι τυχαία.
Όχι ασύνδετα.
Την ίδια ώρα, η ευρωπαϊκή οικονομία κινείται με ρυθμούς κάτω του 1%, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες πλησιάζουν το 3%. Το δημόσιο χρέος μεγάλων χωρών όπως η Γαλλία και η Ιταλία αυξάνεται, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων αποκλίνουν ξανά, επαναφέροντας τον κίνδυνο νέας κρίσης χρέους. Η Ευρώπη μπαίνει σε διαπραγματεύσεις γεωπολιτικής ισχύος με οικονομικά εξαντλημένα καύσιμα.
Δεν μιλάμε για ανταλλαγή κρατών.
Μιλάμε για αναδιάταξη σφαιρών επιρροής.
Η Ρωσία συγκεντρώνει το βάρος της στην ευρασιατική ενδοχώρα.
Οι ΗΠΑ επαναφέρουν το δόγμα, “Monroe Doctrine 2.0”, ελέγχου στο δυτικό ημισφαίριο.
Η Κίνα απλώνει αθόρυβα τα οικονομικά της δίκτυα στην Αφρική και στους παγκόσμιους διαδρόμους μεταφορών.
Κανείς δεν το ανακοινώνει.
Όλοι όμως κινούνται σαν να γνωρίζουν πού τελειώνει ο άλλος.
Και η Ευρώπη;
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη σιωπή.
Την ώρα που οι υπερδυνάμεις επαναχαράσσουν τις ζώνες επιρροής τους, η Ευρώπη δεν λειτουργεί ως γεωπολιτικός παίκτης.
Λειτουργεί ως χώρος παιχνιδιού.
Αγοράζει ενέργεια σε τιμές που δεν καθορίζει.
Ρυθμίζει αγορές που δεν ελέγχει.
Διαχειρίζεται κρίσεις που δεν μπορεί να αποτρέψει.
Δεν αποφασίζει.
Εκτελεί.
Χάνει ενεργειακή αυτονομία, αποδυναμώνεται οικονομικά, εξαρτάται στρατιωτικά από τρίτους και παρουσιάζεται ως θεματοφύλακας αξιών την ώρα που δεν μπορεί να προστατεύσει ούτε τα ίδια της τα σύνορα.
Στον νέο παγκόσμιο χάρτη, οι υπερδυνάμεις χαράσσουν γραμμές.
Η Ευρώπη απλώς προσαρμόζεται σε αυτές.
Αν η Ευρώπη θέλει να παραμείνει παίκτης, οφείλει να κινηθεί σε τρεις άξονες:
- Ενεργειακή κυριαρχία με κοινή πολιτική παραγωγής και όχι μόνο εισαγωγών.
- Αμυντική αυτονομία με ευρωπαϊκό σχεδιασμό και όχι μόνιμη εξάρτηση από τρίτους.
- Στρατηγική βιομηχανία σε κρίσιμους τομείς, ενέργεια, τρόφιμα, τεχνολογία.
Και όσο εμείς συνεχίζουμε να μιλάμε για «διεθνείς κανόνες», ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με όρους που δεν γράφονται σε καμία συνθήκη, αλλά καθορίζουν τα πάντα.
*Πτυχιούχος Πολιτικών Επιστημών | Διεθνών Σχέσεων & Πολιτικής Οικονομίας
Πρώην Πρόεδρος, Σύλλογος Εμπόρων Ιστορικού Κέντρου Πάτρας
Πολιτευτής Ν. Αχαΐας – Ελληνική Λύση
Πηγή: dimitrispaloubis.gr
