του Μιχάλη Ψύλου, δημοσιογράφου
Το βήμα ήταν ευρέως αναμενόμενο: Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μείωσε το επιτόκιο καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 3,5%. Και ίσως ακολουθήσει άλλη μία, ισόποση τον Δεκέμβριο.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις των περισσότερων οικονομολόγων, το 2025 τα επιτόκια θα μειώνονται κατά 25 μονάδες βάσης κάθε τρίμηνο έως ότου φτάσουν στο στόχο του 2,50% τον Σεπτέμβριο του 2025.
Η ΕΚΤ αναγκάστηκε να μειώσει τα επιτόκια επειδή η ευρωπαϊκή οικονομία εξασθενεί. Το δεύτερο τρίμηνο, η ευρωζώνη αναπτύχθηκε μόνο κατά 0,2% σε σύγκριση με το πρώτο. Ακόμη χειρότερα, η γερμανική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 0,1%
Φυσικά, το τραπεζικό σύστημα θα αναπνεύσει λίγο. Αλλά αν κάποιος πιστεύει πραγματικά ότι η πραγματική οικονομία χρειάζεται υποστήριξη, αυτό που έκανε η ΕΚΤ ισοδυναμεί με ζεστό τσάι για τη θεραπεία της πνευμονίας.
Για αυτό άλλωστε η Λαγκάρντ εστίασε την προσοχή της στην «τρομερή», όπως είπε, έκθεση του Μάριο Ντράγκι. “Παρέχει μια σοβαρή διάγνωση αλλά η οποία κατά τη γνώμη μας είναι ακριβής. Και κάνει συγκεκριμένες προτάσεις για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα ήταν πολύ χρήσιμες για την Ευρώπη”, δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, στη συνέντευξη Τύπου. «Και επίσης για εμάς – πρόσθεσε – για να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα στη νομισματική πολιτική».
Καθόλου τυχαία η αναφορά στον «σούπερ Μάριο» . Γιατί όσο σοφή κι αν είναι η νομισματική πολιτική , δεν μπορει από μόνη της να λύσει το πρόβλημα της πραγματικής οικονομίας.
Παρεμπιπτόντως, δεν είναι τυχαίο ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αποδυναμώνεται. Αυτό ακριβώς ήθελε να πετύχει η ΕΚΤ γιατί ο πληθωρισμός μπορεί να καταπολεμηθεί μόνο έμμεσα – στραγγαλίζοντας την οικονομία.
Η «αλυσίδα» είναι γνωστή: Όταν τα βασικά επιτόκια αυξάνονται και τα δάνεια γίνονται ακριβά, δεν γίνεται σχεδόν καμία επένδυση.Θέσεις εργασίας χάνονται και η ζήτηση μειώνεται. Στα εργοστάσια προκύπτει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, κάτι που σημαίνει ότι και οι τιμές πέφτουν κάποια στιγμή.
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός πυροδοτήθηκε κυρίως από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος προκάλεσε την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στα ύψη. Τώρα το Brent είναι στα 70 δολάρια το βαρέλι και δεν αποκλείεται να πέσει πολύ ακόμη.
Ο πληθωρισμός έχει ηττηθεί, αλλά οι πολιτικές συνέπειες είναι τεράστιες: η αποδυνάμωση της οικονομίας καταπιέζει το συναίσθημα – και ευνοεί τους ακροδεξιούς λαϊκιστές.
Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται ήδη στις εκλογές στη Γερμανία, αλλά και σε πολλές άλλες ευρωπαικές χώρες.
Αλλά και στην Αμερική,όπου τα βασικά επιτόκια εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλά έως και 5,5%, εν αναμονή της συνεδρίασης της Fed την επόμενη εβδομάδα.
Πολλοί ψηφοφόροι πιστεύουν λοιπόν ότι η Δημοκρατική υποψήφια Κάμαλα Χάρις δεν έχει να προτείνει κάτι διαφορετικό από τον απερχόμενο πρόεδρο Μπάιντρν για τα οικονομικά τους. Έτσι τείνουν να ψηφίσουν τον πρώην Πρόεδρο Τραμπ – παρόλο που προτιμά να φωνάζει ότι οι μετανάστες τρώνε τις γάτες και τους σκύλους των γειτόνων τους.
