του Μιχάλη Ψύλου, δημοσιογράφου
Η διάσημη στην πολιτική ιστορία φράση, «διαίρει και βασίλευε», που διατύπωσε ο Νικολό Μακιαβέλι στον «Ηγεμόνα», ήρθε σε πολλούς στο νου, βλέποντας τις εξελίξεις στο αγροτικό μέτωπο.
Ο πρωθυπουργός συναντήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου με αντιπροσωπεία των λεγόμενων «Προθύμων» αγροτοσυνδικαλιστών, προσφέροντας κάποιες βελτιώσεις στα μέτρα που είχε προτείνει αρχικά η κυβέρνηση, για το ρεύμα και το αγροτικό πετρέλαιο. Μέτρα που συνοδεύτηκαν με απειλές κατά των υπολοίπων αγροτών-των «Κόκκινων, σύμφωνα με τον κυβερνητικό χαρακτηρισμό- που υποστηρίζουν ότι οι βελτιώσεις αυτές είναι «σταγόνα στον ωκεανό» , με βάση τα όσα χρειάζεται ο πρωτογενής τομέας.
Μένει να φανεί βέβαια, αν ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση θα καταφέρει τελικά να περάσει τις θέσεις τους στο σύνολο των μπλόκων και του αγροτικού κόσμου.
Σε κάθε περίπτωση, η λαϊκή θυμοσοφία στέλνει τη δική της προειδοποίηση: «Οταν τα σκυλιά τρώγονται, ο λύκος τρώει τα πρόβατα!»
Η διάσπαση του αντιπάλου
Η στρατηγική παραμένει «Μακιαβελική»: Η υποκείμενη ιδέα του Φλωρεντίνου πολιτικού και συγγραφέα ήταν ότι αν διασπαστούν οι αντίπαλες παρατάξεις, είναι πιο εύκολο να νικηθούν. Στην προκειμένη περίπτωση, στρέφοντας επίσης ένα τμήμα της κοινωνίας εναντίον ενός άλλου. «Κοινωνικός αυτοματισμός», στην τρέχουσα ορολογία. Όταν αυτό προσφέρεται «επί πίνακι», η κοινωνία δεν χρειάζεται να σκεφτεί, έχει τον “ένοχο” και τον στοχοποιεί.
Εκεί στοχεύει και το διάσημο ρητό «διαίρει και βασίλευε»- μια φράση που εξακολουθεί να εξοργίζει τους ανθρώπους σήμερα.
Ο Μακιαβέλι στον «Ηγεμόνα» έθεσε τις στέρεες βάσεις για πολιτικούς ελιγμούς που θα κυβερνούσαν έναν λαό, ενώ παράλληλα θα τον έκαναν να μπερδευτεί. Κι ακριβώς, γι’ αυτό το λόγο οι αντίπαλοί του Μακιαβέλι πίστευαν και πιστεύουν πως ήταν: «ο διπλωμάτης της πολιτικής ανηθικότητας και του κυνισμού στον τρόπο του διοικείν και φέρεσθαι».
Ο αείμνηστος Μάριος Πλωρίτης, πριν πολλά χρόνια, σε ένα άρθρο του στο Βήμα με τίτλο «Διαίρει και βασίλευε», είχε γράψει: « Αν σε ώρες κρίσιμων «εθνικών» ή εσωκομματικών προβλημάτων, φοριούνται επιδεικτικά τα άμφια της ενότητας, δεν παύει να κρύβεται πίσω τους το αντερί που λέγεται «Διαίρει και βασίλευε». Ολοι εξαίρουν τα αγαθά της ομόνοιας και τα ολέθρια της διχόνοιας, αλλά και όλοι ξέρουν τις ακατονόμαστες χάρες της διχοστασίας, και ουκ ολίγοι τις χαίρονται είτε την έχουν προκαλέσει οι ίδιοι, είτε επωφελούνται απ’ την εισβολή της. Προπάντων, εκείνοι που, λογικά, θα είχαν λιγότερες ελπίδες να επικρατήσουν, αν δεν μαλλιοτραβιούνταν οι «επικρατέστεροι»…
Όταν πέφτει διχόνοια
Παλιά αλήθεια, που την είχε πρωτοεκφράσει ο Αθηναίος κωμικός ποιητής Κρατίνος, πρόδρομος του Αριστοφάνη: «Εν δε διχοστασίη και Ανδροκλέης πολεμαρχεί»- «όταν πέφτει διχόνοια, κυβερνά ακόμα κι ο Ανδροκλής»- ένας πολιτικός δημαγωγός, ο οποίος για να στρέψει τους Αθηναίους κατά του Αλκιβιάδη τον είχε κατηγορήσει ,ανάμεσα στα άλλα πως χλεύασε τα Ελευσίνια Μυστήρια.
Ο Μακιαβέλι πάντως, παραδεχόταν και κάτι άλλο: «Ο λαός ενωμένος είναι δυνατός, χωρισμένος είναι αδύναμος». Μνημόνευσε μάλιστα και τη διάσημη φράση του Ρωμαίου ιστορικού Τίτου Λίβιου: «Ολοι μαζί ήταν γενναίοι, μα όταν άρχισε ο καθένας να σκέφτεται τον δικό του κίνδυνο, έγιναν δειλοί και πειθήνιοι».
