Τι χρειάζεται η συνθήκη της Λωζάννης; Επικαιροποίηση όπως ζητάει ο Ερντογάν ή ερμηνεία όποτε προκύπτουν ζητήματα όπως αντέταξε ο Παυλόπουλος;
Για όσους γνωρίζουν τη συνθήκη, είναι προφανές ότι εκεί υπάρχουν προβλέψεις που σήμερα δεν έχουν κανένα νόημα.
Παράδειγμα: Στο άρθρο 20 της συνθήκης αναφέρεται ότι «Η Τουρκία αναγνωρίζει την προσάρτηση της Κύπρου που ανακηρύχθηκε από τη Βρετανική κυβέρνηση την 5η Νοεμβρίου 1914». Είναι προφανές ότι η ρύθμιση αυτή που καθιστούσε την Κύπρο Βρετανική αποικία δεν έχει κανένα νόημα.
Άλλο παράδειγμα. Στη συνθήκη προβλέπεται ότι «Από το Αιγαίο μέχρι τον Εύξεινο Πόντο, εκατέρωθεν των συνόρων που χωρίζουν την Τουρκία με τη Βουλγαρία και την Ελλάδα θα ουδετεροποιηθούν τα εδάφη σε βάθος τριάντα χιλιομέτρων». Επί πλέον προβλέπεται ότι σε αυτή τη ζώνη των τριάντα χιλιομέτρων «ουδεμία ένοπλη δύναμη δύναται να σταθμεύει ή να μετακινείται πλην χωροφυλακής, αστυνομίας και τελωνοφυλάκων που είναι αναγκαίοι για την εξασφάλιση της εσωτερικής τάξης και την επιτήρηση των συνόρων». Ως γνωστόν τίποτα από όλα αυτά δεν ισχύει εδώ και πολλά χρόνια.
Αλλά ας μην το κουράζουμε πολύ. Η ανάγνωση της συνθήκης καθιστά προφανές ότι σε αυτήν υπάρχουν προβλέψεις χωρίς κανένα νόημα σήμερα, λόγου χάριν την υπογράφει, μεταξύ άλλων, «Ο Βασιλεύς των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων», αλλά τέτοιο κράτος δεν υφίσταται.
Εν τούτοις η συνθήκη καθορίζει τα σύνορα στα Βαλκάνια όπως αυτά προέκυψαν μετά τους Βαλκανικούς πολέμους και τη Μικρασιατική εκστρατεία, καθορίζει επίσης τα σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν και στα 94 χρόνια της ύπαρξής της διασφάλισε ειρηνικές σχέσεις μεταξύ των εμπλεκομένων. Είναι δηλαδή μια άκρως επιτυχημένη συνθήκη και γι’ αυτό πρέπει να αντιμετωπίζονται με άκρα περίσκεψη τα σχέδια για να αναθεωρηθεί, να επικαιροποιηθεί ή κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο.
Αν ο Ερντογάν ανησυχεί μήπως του προκύψει Κουρδικό κράτος ή αν καλοβλέπει τη Μοσούλη και τα πετρέλαιά της, είναι δικό του πρόβλημα, αλλά νομίζω πως είναι ξεκάθαρο. Μια συζήτηση εφ’ όλης της ύλης για τη συνθήκη της Λωζάννης μόνο δεινά μπορεί να επιφέρει.
Υ.Γ. Ο τρόπος της δημοσιογραφικής κάλυψης που είχε η επίσκεψη Ερντογάν υπήρξε, για μια ακόμα φορά, αποκαρδιωτικός. Πάμε από το κακό στο χειρότερο.
