Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική περίοδος της ζωής κάθε γυναίκας, που συνοδεύεται από σημαντικές αλλαγές στον οργανισμό και τον ορμονικό της κύκλο. Με την αύξηση της ηλικίας αυξάνεται και ο κίνδυνος εμφάνισης ορισμένων τύπων καρκίνου, μεταξύ αυτών και του καρκίνου του μαστού. Επιπλέον, ορισμένες θεραπείες που χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης μπορεί να επηρεάσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του μαστού
Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου. Περίπου 95% των γυναικών που διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του μαστού είναι άνω των 40 ετών, ενώ περίπου οι μισές είναι άνω των 61.
Το οικογενειακό ιστορικό παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν μητέρα, αδελφή ή κόρη έχει νοσήσει από καρκίνο του μαστού, ιδιαίτερα αν η διάγνωση έγινε σε νεαρή ηλικία. Επιπλέον, γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε βιοψία μαστού και έχουν διαγνωστεί με κάποια καλοήθη αλλοίωση, όπως η ατυπική υπερπλασία, έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.
Άλλοι παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο περιλαμβάνουν:
• Προηγούμενο καρκίνο σε έναν μαστό (αυξημένος κίνδυνος για τον άλλο)
• Ιστορικό καρκίνου ωοθηκών, μήτρας ή παχέος εντέρου
• Γενετικές μεταλλάξεις, όπως BRCA1 ή BRCA2
• Όψιμη εμμηνόπαυση (μετά τα 55)
• Πρώιμη έναρξη περιόδου (πριν τα 12)
• Πρώτη εγκυμοσύνη μετά τα 30 ή καθόλου εγκυμοσύνη
• Παχυσαρκία μετά την εμμηνόπαυση
Αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, αυτό δεν σημαίνει πως μια γυναίκα που έχει αρκετούς παράγοντες κινδύνου θα νοσήσει οπωσδήποτε, ούτε ότι μια γυναίκα χωρίς παράγοντες κινδύνου είναι απίθανο να αναπτύξει τη νόσο.
Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης και κίνδυνος καρκίνου του μαστού
Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης για την εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, καθώς παρατείνει την έκθεση του οργανισμού στα οιστρογόνα και την προγεστερόνη.
Έρευνες δείχνουν ότι η συνδυασμένη θεραπεία (οιστρογόνα και προγεστερόνη) φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο όσο περισσότερο διαρκεί η χρήση της.
Η θεραπεία μόνο με οιστρογόνα, που συχνά χορηγείται σε γυναίκες μετά από υστερεκτομή, έχει πιο ασαφή σχέση με τον κίνδυνο. Σύμφωνα με μελέτες, χρήση έως περίπου πέντε έτη δεν φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
Οι γυναίκες που εξετάζουν το ενδεχόμενο θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης θα πρέπει να συζητούν αναλυτικά με τον ιατρό τους τα πιθανά οφέλη, τους κινδύνους και τη διάρκεια της θεραπείας που ταιριάζει στην περίπτωσή τους.
Προληπτικά μέτρα
Αν και δεν υπάρχει απόλυτος τρόπος πρόληψης, ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο:
• Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
• Τακτική άσκηση, τουλάχιστον 30 λεπτά, 5 ημέρες την εβδομάδα
• Ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε φρούτα και λαχανικά
• Περιορισμός επεξεργασμένου και κόκκινου κρέατος
• Περιορισμός αλκοόλ (έως ένα ποτό την ημέρα για τις γυναίκες)
• Έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση
Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας.
Είναι σημαντικό:
• Να γίνεται τακτική, προσεκτική αυτοεξέταση μαστού (ο μαστολόγος/χειρουργός μαστού μπορεί να σας δείξει τη διαδικασία)
• Να πραγματοποιείται ετήσια κλινική εξέταση από μαστολόγο/ χειρουργό μαστού
• Να γίνεται μαστογραφία από τα 40 έτη και άνω και υπέρηχος μαστών, ενώ γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο μπορεί να χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις, όπως μαγνητική τομογραφία ή τρισδιάστατη μαστογραφία
Είναι επίσης σημαντικό να συζητήσετε με τον γιατρό σας για την προσωπική αξιολόγηση κινδύνου, το είδος και τη συχνότητα των εξετάσεων που πρέπει να κάνετε.
Η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση σώζουν ζωές.
zougla
