Του Θέμη Μπάκα
Σε μια δημοκρατία, η πλειοψηφία αποτελεί το θεμέλιο της λαϊκής εντολής – όχι προνόμιο εξουσίας, ούτε άφεση ευθυνών. Όταν κυβερνητικά στελέχη φτάνουν στο σημείο να υπονοούν ότι η κοινοβουλευτική υπεροχή μεταφράζεται σε ασυλία, τότε χάνεται το μέτρο και πληγώνεται ανεπανόρθωτα η ίδια η έννοια του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Η δημοκρατία δεν είναι αριθμητική ισχύς, είναι ηθική υποχρέωση. Δεν είναι το δικαίωμα του ισχυρού να επιβάλλεται, αλλά η ευθύνη του να λογοδοτεί. Όταν η πλειοψηφία θεωρεί τον εαυτό της υπεράνω του νόμου, τότε ο νόμος παύει να είναι κοινός και γίνεται εργαλείο εξουσίας.
Το σύνθημα που έμεινε στο φως… μόνο στα λόγια
Κι όμως, στην Ελλάδα της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, ζούμε ένα οξύμωρο που πληγώνει την ίδια τη νοημοσύνη του πολίτη.
«Όλα στο φως» είναι το σύνθημα της πλειοψηφίας στα ΜΜΕ, αλλά όταν έρχεται η ώρα της κρίσης στη Βουλή επιλέγουν το σκοτάδι. Εκεί όπου θα έπρεπε να λάμψει η αλήθεια, σβήνουν τα φώτα. Εκεί όπου η κοινωνία περιμένει κάθαρση, προσφέρεται σιωπή.
Έτσι, το φως της δημοκρατίας μετατρέπεται σε σκοτάδι συγκάλυψης, το σύνθημα σε ειρωνεία και η λαϊκή εντολή σε μηχανισμό αυτοπροστασίας της εξουσίας.
Από τη διαφάνεια στη συγκάλυψη
Τα μεγαλύτερα σκάνδαλα, οι τραγωδίες που ράγισαν την κοινωνία, είτε παραγράφονται είτε μετατρέπονται σε πλημμελήματα. Οι ευθύνες διαχέονται, οι ένοχοι χάνονται πίσω από νομικά τεχνάσματα και η κοινωνία μένει με την πίκρα της ατιμωρησίας.
Το αίσθημα δικαίου, αυτός ο λεπτός αλλά ανθεκτικός ιστός που κρατά ενωμένη την κοινωνία – δεν αντέχει στην αλαζονεία. Η πολιτική εξουσία οφείλει να δίνει το παράδειγμα της διαφάνειας και της ευθύνης, όχι της υπεκφυγής και της επίκλησης αριθμών
Πραγματικά, έχει σκεφτεί κανείς;
Έχει κανείς την ενσυναίσθηση να αντιληφθεί πώς νιώθει ο πολίτης αυτής της χώρας όταν παρακολουθεί κορυφαία κυβερνητικά στελέχη να απαντούν: «Εμείς είμαστε η πλειοψηφία – εμείς αποφασίζουμε αν τελικά θα οδηγηθεί μια υπόθεση στον φυσικό της δικαστή, αν υπάρχει αδίκημα και ποιο είναι το είδος του, ποιοι είναι οι μάρτυρες που θα κληθούν; ».
Πώς μπορεί να μην αισθάνεται προσβεβλημένος, ανίσχυρος, ανήμπορος και βαθιά προδομένος όταν βλέπει την ίδια την πλειοψηφία να αποφασίζει για το ποιος ελέγχεται, πώς ελέγχεται και τελικά… αν θα ελεγχθεί;
Η πλειοψηφία οφείλει να υπηρετεί, όχι να προστατεύεται
Η πλειοψηφία στη Βουλή δεν είναι «ασπίδα» απέναντι στη δικαιοσύνη – είναι εντολή να την υπηρετεί. Όποιος την ερμηνεύει διαφορετικά, δεν κυβερνά καταχράται. Και όποια κοινωνία το επιτρέπει, δεν προχωρά – υποχωρεί.
Η σιωπή σκοτώνει τη δημοκρατία
Η δημοκρατία δεν καταρρέει με πραξικοπήματα, καταρρέει όταν η αυθαιρεσία της εξουσίας και των εκπροσώπων της γίνεται αποδεκτή. Κι όταν ο πολίτης παύει να πιστεύει πως ο νόμος είναι ίδιος για όλους, τότε το φως δεν υπάρχει πια – υπάρχει μόνο το σκοτάδι της απιστίας.
Και εκεί, δεν φταίει πια η εξουσία. Φταίμε όλοι εμείς που την ανεχτήκαμε.
*Ο Θέμης Μπάκας είναι πολιτευτής Αχαΐας
