Η Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού Κοινο_Τοπία www.koinotopia.gr στα πλαίσια της προαγωγής του Πολιτισμού φιλοξένησε την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026 τη διάλεξη του Δημήτρη Σταθακόπουλου, Δρα Παντείου Πανεπιστημίου, Νομικό, Οθωμανολόγο, διπλωματούχο Βυζαντινής μουσικής, με τίτλο «Ο καθημερινός βίος των Πελοποννήσιων Αχαιών επί Οθωμανοκρατίας».
Ήταν η τρίτη κατά σειρά ομιλία του κύκλου των δράσεων ιστορικού και αρχαιολογικού περιεχομένου «Αποτυπώματα ιστορίας και πολιτισμού», που πραγματοποιήθηκε με την επιμέλεια της αρχαιολόγου Κωνσταντίνας Ακτύπη και της ιστορικού-φιλολόγου Γιώτας Καΐκα-Μαντανίκα.
Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος παρουσίασε το θέμα της καθημερινής ζωής των κατοίκων της Αχαΐας στην περίοδο της Οθωμανοκρατίας, αφηγούμενος ιστορικά γεγονότα μέσα από ελληνικές και οθωμανικές πηγές και με φωτογραφικό υλικό. Αναφέρθηκε στις σκληρές συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι προκειμένου να επιβιώσουν, οι οποίοι προσπαθούσαν παράλληλα να διατηρήσουν τις παραδόσεις και την θρησκευτική τους ταυτότητα. Μίλησε για τις κοινωνικές συναναστροφές και τη διασκέδαση των απλών ανθρώπων, που περιλάμβανε παιχνίδια, χορούς, μουσική και θρησκευτικές εορτές. Για το γάμο, θρησκευτικό ή πολιτικό, που γινόταν συνήθως με προξενιά, και τους εορτασμούς του και τα γλέντια που ακολουθούσαν. Για την ισχυρή επιθυμία γέννησης παιδιών για τη συνέχεια της οικογένειας, ακόμη και στις πολύ ιδιαίτερες περιπτώσεις, καθώς και για τη θέση της γυναίκας σε αυτό το πλαίσιο. Για τον τρόπο που γίνονταν οι βαπτίσεις και για το μεγάλωμα των παιδιών. Για το θάνατο, που αντιμετωπιζόταν με σεβασμό, με θρήνους και μνημόσυνα. Για τη διατροφή, που βασιζόταν κυρίως σε όσπρια, τυρί, ψάρι, ελαιόλαδο και κρασί. Για τα επαγγέλματα και την ετυμολογία των επωνύμων, πολλά από τα οποία διατηρούνται ακόμη και σήμερα. Για την καταγωγή και την εξέλιξη των ενδυμάτων που φορούσαν οι Πελοποννήσιοι. Για την ερμηνεία, και μερικές φορές την μικρή αλλοίωση, των στίχων παραδοσιακών τραγουδιών, και για το ρυθμό του περίφημου Πελοποννήσιου συρτού χορού.
Μέρος της ομιλίας του αφορούσε στην ενεργή συμμετοχή των Αχαιών στον αγώνα για την ανεξαρτησία, στην παρουσία του Βιάρου Καποδίστρια στην Πάτρα και στα γεγονότα που ακολούθησαν, με βασικότερο την προδοσία του Άγγλου Προξένου P. J. Green στα τέλη του 1820. Mέσω του υποπρόξενου Katray o Green ενημέρωσε τον Οθωμανό Διοικητή της Πάτρας ότι οι Έλληνες ετοίμαζαν επανάσταση την άνοιξη του 1821 και ότι είχαν ζητήσει ξένη βοήθεια. Η αποκάλυψη αυτή ενίσχυσε την επιτήρηση των Οθωμανών, όμως δεν κατάφερε να σταματήσει τα μυστικά σχέδια των αγωνιστών, που συνέχισαν να οργανώνονται με πειθαρχία και αποφασιστικότητα. Η προδοσία του Green αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι Έλληνες, καθώς και τη σύνθετη στάση των ξένων δυνάμεων. Παρά τις εξωτερικές απειλές και τις προκλήσεις, η επανάσταση ξέσπασε όπως είχε προγραμματιστεί, αποδεικνύοντας την αφοσίωση των Πελοποννησίων στον στόχο της λευτεριάς. Ο καθημερινός βίος τους, γεμάτος θρησκευτικές και κοινωνικές συνήθειες, συνυπήρχε με τον ηρωισμό και την ετοιμότητα για αγώνα, δημιουργώντας μια εικόνα ζωής που συνδύαζε παράδοση, επιμονή και πατριωτισμό.
Τη διάλεξη του Δημήτρη Σταθακόπουλου τίμησαν με την παρουσία τους 80 και πλέον υποστηρικτές και φίλοι της Κοινο_Τοπίας, που γέμισαν ασφυκτικά την αίθουσα, συμμετέχοντας ζωηρά, με πολλές ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και σχόλια. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ομιλίας του δημιουργήθηκε κλίμα συγκίνησης, καθώς πολλά από όσα ειπώθηκαν για την καθημερινή ζωή των Αχαιών στην περίοδο της Οθωμανοκρατίας, φαίνεται ότι διατηρούνται στη σύγχρονη ιστορία μας, είτε ως ‘ζωντανά’ στοιχεία, είτε ως απόηχος του σχετικά πρόσφατου παρελθόντος μας. Πολλά από όσα αναφέρθηκαν στην ομιλία του αποτέλεσαν αφορμή για να ακολουθήσουν συζητήσεις, ακόμη και μετά το πέρας της ομιλίας του, για περισσότερο από μία ώρα.
