Έχετε σκεφτεί ποτέ γιατί ένας σκύλος- είτε ο δικός σας είτε κάποιος άλλος- αποφεύγει να σας κοιτάζει στα μάτια; Πολλοί πιστεύουν ότι αυτή η συμπεριφορά δείχνει ενοχή σε κάτι που έκανε. Λογικό φαίνεται. Κάτι τέτοιο όμως δεν ισχύει.
Στην πραγματικότητα το να μη σας κοιτάζει στα μάτια ο σκύλος συχνά έχει να κάνει με βαθύτερα συναισθήματα, όπως δυσφορία, φόβο, υποταγή ή ακόμη- σε κάποιες περιπτώσεις- και ένδειξη αγάπης και ηρεμίας. Ένας σκύλος αποφεύγει την οπτική επαφή κυρίως λόγω των ενστίκτων του. Οι σκύλοι βασικά αντιλαμβάνονται το άμεσο και παρατεταμένο βλέμμα ως ένδειξη επικείμενης σύγκρουσης ή ως απειλητική και επιθετική συμπεριφορά. Ωστόσο, όπως αναφέραμε και πιο πάνω, μπορεί να αποφεύγουν την οπτική επαφή όταν δείχνουν υποταγή, όταν νιώθουν φόβο κλπ. Σε κάποιες περιπτώσεις η αιτία μπορεί να είναι και η ελλιπής κοινωνικοποίησή τους.
Αποκωδικοποιώντας το γιατί οι σκύλοι αποφεύγουν την οπτική επαφή
Οι σκύλοι μιλούν διαφορετική γλώσσα από εμάς καθώς βασίζονται στη γλώσσα του σώματός τους για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και τις ανάγκες τους.
Η άμεση οπτική επαφή τούς φαίνεται απειλητική, σε αντίθεση με εμάς που το να μην έχεις άμεση οπτική επαφή με τον άλλον θεωρείται αγένεια.
Στη φύση, ένα παρατεταμένο βλέμμα αποτελεί πρόκληση ή ένδειξη κυριαρχίας. Ειδικοί στη συμπεριφορά ζώων, όπως της ASPCA, επισημαίνουν ότι οι λύκοι και οι σκύλοι χρησιμοποιούν το αποστραμμένο βλέμμα ως ειρηνικό σήμα.
Συνηθισμένοι λόγοι που ο σκύλος σας μπορεί να κοιτάζει αλλού
Σε περιβάλλον που είναι πολλοί σκύλοι, η συμπεριφορά αυτή είναι συνηθισμένη. Για παράδειγμα, σε ένα πάρκο σκύλων, ο σκύλος σας μπορεί να κοιτάζει αλλού για να δείξει υποταγή και να διατηρήσει την ηρεμία με τα άλλα σκυλιά. Αυτή η στάση αποτρέπει καβγάδες και δείχνει καλούς «τρόπους» στον κόσμο των σκύλων.
Ο φόβος από πράγματα που έχουν συμβεί στο παρελθόν στον σκύλο παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Ένας σκύλος με ιστορικό κακοποίησης μπορεί να αποφεύγει το βλέμμα σας όταν τον χαϊδεύετε, επειδή αυτό του θυμίζει άσχημα πράγματα που του έχουν συμβεί. Εκεί θα πρέπει εσείς να τον βοηθήσετε ώστε να ξεπεράσει τις φοβίες του.
Ένας άλλος λόγος, που δεν πρέπει να τον αγνοούμε, είναι πιθανά προβλήματα υγείας. Αυτά μπορεί να είναι προβλήματα όρασης. Εδώ ο σκύλος δυσκολεύεται στην άμεση οπτική επαφή, οπότε στρέφει αλλού το βλέμμα για να εστιάσει καλύτερα. Τέλος μπορεί να υπάρχει πόνος από αρθρίτιδα ή στομαχικές ενοχλήσεις που κάνουν την άμεση οπτική επαφή κουραστική.
Πότε η αποφυγή οπτικής επαφής είναι φυσιολογική
Η αποφυγή οπτικής επαφής δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Σε ένα ζεστό, οικείο περιβάλλον με ανθρώπους που ο σκύλος εμπιστεύεται, μπορεί να σημαίνει και ευτυχία. Δεν κοιτάζει στα μάτια με έντονο τρόπο γιατί γνωρίζει ότι οι άνθρωποί του δεν αποτελούν απειλή. Το χαλαρό βλέμμα του σκύλου σας που στρέφεται αλλού μπορεί να προέρχεται από το ότι βασίζεται στην εμπιστοσύνη, όχι στον φόβο.
Όταν ο σκύλος έχει άγχος
Το να αποφεύγει ο σκύλος να σας κοιτάξει στα μάτια, όπως αναφέραμε, συχνά υποδηλώνει άγχος. Όμως σπάνια εμφανίζεται αυτό μόνο του. Οπότε εσείς αυτό που έχετε να κάνετε είναι να παρατηρήσετε όλη τη συμπεριφορά του.
Συνηθισμένα σημάδια στρες που συνοδεύουν την αποφυγή βλέμματος:
–Έντονο λαχάνιασμα σε δροσερές μέρες. Αυτό είναι σαφής ένδειξη εσωτερικής έντασης.
–Συχνό κρύψιμο, όπως πίσω από έπιπλα, για αποφυγή υπερβολικών ερεθισμάτων.
–Υπερβολικό γάβγισμα χωρίς προφανή λόγο. Αυτό μαρτυράει ένδειξη ανάγκης για επιβεβαίωση.
Πώς να μάθετε τον σκύλο σας να σας κοιτάζει στα μάτια χωρίς φόβο
Αν ο σκύλος σας αποφεύγει την οπτική επαφή, ίσως θέλετε να τον βοηθήσετε να τη μάθει. Η εκπαίδευση χρειάζεται χρόνο και υπομονή, αλλά έχει σημαντικά οφέλη και για τους δυο σας.
Δείτε πώς μπορείτε να το κάνετε:
-Βάλτε στον σκύλο σας λουρί ή σαμαράκι και έχετε μαζί σας λιχουδιές.
-Σταθείτε ακίνητοι μπροστά του και περιμένετε μέχρι να σας κοιτάξει. Μόλις το κάνει, επιβραβεύστε τον αμέσως με μια λιχουδιά ώστε να συνδέσει το βλέμμα με κάτι καλό.
-Αν διστάζει να σας κοιτάξει, κρατήστε μια λιχουδιά κοντά στο πρόσωπό σας για να τον ενθαρρύνετε.
-Όταν αρχίσει να έχει οπτική επαφή, μπορείτε να προσθέσετε λεκτικές εντολές όπως «κοίτα με» ή απλά «κοίτα».
-Αφού μάθει τα βασικά της εντολής, ξεκινήστε να την εξασκείτε σε πραγματικές συνθήκες, ειδικά όταν βρίσκεστε έξω, παρουσία άλλων σκύλων και άλλων περισπασμών.
Με συνέπεια και θετική ενίσχυση, η οπτική επαφή θα γίνει φυσικό κομμάτι της επικοινωνίας σας.
Για το τέλος αυτό που θα λέγαμε είναι ότι η αποφυγή οπτικής επαφής από τον σκύλο σας δεν σημαίνει ενοχή λόγω κάποιου πράγματος που έκανε, όπως πολλοί νομίζουν. Η συμπεριφορά αυτή είναι λόγω των φυσικών ενστίκτων του όπου το άμεσο και επίμονο βλέμμα μπορεί να εκληφθεί ως απειλή.
Στρέφοντας το βλέμμα διατηρείται η ηρεμία και δημιουργείται εμπιστοσύνη. Μπορεί όμως να σημαίνει και ότι ο σκύλος νιώθει ηρεμία και είναι χαλαρός αλλά και το αντίθετο, ότι είναι στρεσαρισμένος από κάποιον λόγο. Σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχουν λόγοι υγείας. Εσείς από την πλευρά σας πρέπει να παρακολουθήσετε τον σκύλο σας ώστε να καταλάβετε τι θέλει να σας πει.
