Το φορολογικό σύστημα στην Ελλάδα τιμωρεί τα μεσαία εισοδήματα και διογκώνει τα αδήλωτα εισοδήματα, σύμφωνα με τη μελέτη που εκπόνησε η PwC, στην οποία επισημαίνεται ότι η φορολόγηση στην ακίνητη περιουσία ήταν ιδιαίτερα έντονη την τελευταία πενταετία, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην πτώση των τιμών κατοικιών και στην αποεπένδυση της αγοράς.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο μη καταβαλλόμενος ΦΠΑ στην Ελλάδα ανέρχεται στο 34%, δηλαδή χάνονται έσοδα από ΦΠΑ ύψους περίπου 5 δισ. εξαιτίας της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και της αναποτελεσματικότητας των φοροεισπρακτικών μηχανισμών. Ωστόσο, στην έκθεση σημειώνεται ότι στην άμεση φορολογία δεν υπάρχουν ενδείξεις υπερφορολόγησης σε σχέση με άλλες χώρες, με εξαίρεση τους έμμεσους φόρους φόρους στα ακίνητα. Σύμφωνα με τους αναλυτές, οι φορολογικοί συντελεστές σε όλες τις κατηγορίες είναι από τους υψηλότερους, αλλά η συγκομιδή φόρων παραμένει στον μέσον όρο ή και υπολείπεται αυτού.
Οι συνεχείς μεταβολές των φορολογικών παραμέτρων, αναφέρουν οι αναλυτές, δεν φαίνεται να έχουν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα σχετικά με την εισπραξιμότητα των φόρων. Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, η συνεισφορά του ΦΠΑ και των λοιπών έμμεσων φόρων παρέμεινε σταθερή, ενώ «κατέρρευσε» η συνεισφορά των φόρων εισοδήματος νομικών προσώπων και αυξήθηκε η συνεισφορά του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και των φόρων ακίνητης περιουσίας.
Οπως αναφέρει η επικεφαλής του φορολογικού τμήματος της PwC στην Ελλάδα, Μαίρη Ψύλλα, «είναι αναγκαία η παρέμβαση στο φορολογικό σύστημα. Οι επιδόσεις του είναι, γενικά, κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου και οι παραμορφώσεις του δυσκολεύουν την αύξηση της συλλογής των φόρων. Η πολυπλοκότητά του μαζί με την αναποτελεσματικότητα των φοροεισπρακτικών μηχανισμών αποτελούν εμπόδια τόσο στη βελτίωση των δημοσιονομικών, όσο και στην ανάπτυξη». Σύμφωνα με τη μελέτη:
• Η φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα ήταν έντονη την τελευταία πενταετία και τα έσοδα εκτοξεύθηκαν κατά 2,5-3 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας στην πτώση των τιμών κατοικιών και στην αποεπένδυση της αγοράς.
• Το φορολογικό σύστημα είναι παραμετροποιημένο κατά τέτοιον τρόπο που δεν διευκολύνει τη συλλογή φόρων. Τιμωρεί τα μεσαία εισοδήματα και διογκώνει τα αδήλωτα εισοδήματα.
• Τα απόλυτα φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα μειώνονται με τον χρόνο, αν και αυξάνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ, υποδηλώνοντας την αδυναμία άντλησης πρόσθετων φόρων σε συνθήκες παρατεταμένης κρίσης.
• Το έλλειμμα ΦΠΑ στην Ελλάδα εκτιμάται σε 34%, καταδεικνύοντας τη σημαντική απώλεια εσόδων, εξαιτίας της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και της αναποτελεσματικότητας των φοροεισπρακτικών μηχανισμών.
• Η ανάπτυξη αποτελεί μονόδρομο για τη δημοσιονομική ανάταση. Ενδεικτικά, αύξηση του ΑΕΠ κατά 10% θα αύξανε το σύνολο των φόρων κατά 11,3%.
Ο συνολικός επανασχεδιασμός του φορολογικού συστήματος στην κατεύθυνση της απλοποίησης, της μείωσης των συντελεστών και της αύξησης των αφορολόγητων ορίων εμφανίζεται ως η βασική απαίτηση εξορθολογισμού και επαναζυγίσματος του φορολογικού συστήματος, ώστε το τελευταίο να καταστεί οικονομικά αποτελεσματικότερο, διευκολύνοντας την ανάπτυξη.
