Ναι, η 25η Μαρτίου, έστω και συμβατικά, είναι η μήτρα του νεότερου βίου μας. Αυτό μας συνέβη, αυτό μας προέκυψε και η ιστορία δεν αναγνωρίζει λάθη.
Εξακολουθούμε 197 χρόνια μετά, και καλά κάνουμε, να διαπληκτιζόμαστε για το χαρακτήρα της επανάστασης του ’21, το ακριβές ιστορικό της αποτύπωμα, ακόμα και για τα περιστατικά της, για τους πρωταγωνιστές, το ρόλο και τις αντιθέσεις τους και ούτω καθεξής. Υποθέτω ότι το 2021, στα 200 χρόνια, έχει να γίνει της κακομοίρας και πολύ το χαίρομαι. Ζωντάνια δείχνουν όλα αυτά.
Το ’21 είναι σε συμπύκνωση όλα όσα έκτοτε μας συνοδεύουν αδιατάρακτα. Δόξα και λάσπη, ανατάσεις και εμφύλια πάθη, εξωτερικός δανεισμός και πρόδρομη εξάρτηση, γηγενείς και ετερόχθονες, άγριοι τοπικισμοί και ιδιοτέλειες, λογής-λογής συμφέροντα που συγκρούονται ακατάπαυστα, μια επανάσταση που επιτυγχάνει όταν πια έχει συντριβεί, το νεοελληνικό κρατίδιο και ο παροικιακός ελληνισμός, το ένδοξο παρελθόν και το μίζερο παρόν, μεγαλοστομίες και ανασφάλειες.
Τίτλους γράφω και πολλά ξεχνώ. Ένα μπερδεμένο κουβάρι είναι το ΄21 που δεν ξέρω αν ξεμπερδεύεται εύκολα αλλά αυτή η δουλειά γίνεται αργά και με κόπο. Έναν κόπο που ο καθένας και η κάθε μία πρέπει να τον κάνει μονάχος του. Αλλιώς δεν γίνεται εκτός κι αν νομίζουμε πως αρκούν τα σχολικά εγχειρίδια, οι εθνικές σκοπιμότητες και οι ευκολίες.
Όμως ναι, καταγόμαστε από το ’21, είμαστε τα 197 χρονών παιδιά του. Με όλα τα, συχνά-πυκνά, κουσούρια που αυτό συνεπάγεται.
Χρόνια πολλά.
