Μπορεί ένα οργανωμένο μποϊκοτάζ να συμβάλει στην πτώση των τιμών κάποιων προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ; Το ΙΝΚΑ Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας καλεί τους πολίτες καταναλωτές, σήμερα Τετάρτη (19 Φεβρουαρίου 2025), να μην ξοδέψουν «ούτε καν ένα ευρώ στην αγορά» ως ύστατη προσπάθεια να σταλεί ένα μήνυμα στα φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Ο όρος µποϊκοτάζ είναι ένας διεθνής όρος (γαλλικά boycottage, αγγλικά boycott) που συνήθως αποδίδεται ως εμπορική απομόνωση, άρνηση εμπορικής σχέσης και αντίστοιχων οικονομικών επαφών. Προήλθε από το όνομα του Άγγλου γαιοκτήμονα Τσαρλς Μπόικοτ (Charles Boycott) στον οποίο αρνήθηκαν οι καλλιεργητές του κάθε υπηρεσία. Λειτουργεί σαν «όπλο» στα χέρια ενός ευρύτερου κινήματος διαμαρτυρίας κατά της ανόδου των τιμών και της επιδείνωσης της κρίσης του κόστους ζωής.
Μπαίνει μπροστά το ΙΝΚΑ
«Φτάνει πια με την κοροϊδία παραπλάνηση, αισχροκέρδεια, κερδοσκοπία εις βάρος των πολιτών καταναλωτών. Όλοι είμαστε πολίτες καταναλωτές και πόσο άλλο θα αντέξουμε να μην τα βγάζουμε πέρα; Φτάνει και δεν φτάνει να έχουμε λεφτά μέχρι τα μισά του μήνα. Πόσο ακόμα ανοχή; Μια ημέρα, είναι αυτή, που πρέπει να δείξουμε την δύναμή μας», αναφέρει μεταξύ άλλων το κάλεσμα του ΙΝΚΑ.
«Φτάνει και δεν φτάνει να έχουμε λεφτά μέχρι τα μισά του μήνα. Πόσο ακόμα ανοχή;»
Κατά την περσινή χρονιά η Ομοσπονδία προέτρεψε τρεις φορές τους καταναλωτές να προχωρήσουν σε μποϊκοτάζ, αλλά αυτές οι δράσεις δεν στέφθηκαν από ιδιαίτερη επιτυχία.
H έλλειψη οργανωμένης καταναλωτικής συνείδησης που συναντάται στην Ελλάδα λειτουργεί αποτρεπτικά αλλά το παράδειγμα της Κροατίας, που εξαπλώθηκε και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων, επιχειρεί να δώσει μια νέα ώθηση και πλέον η επιτυχία του εγχειρήματος θα φανεί… στο χειροκρότημα.
«Halo, inspektore»
Η κροατική ομάδα για τα δικαιώματα των καταναλωτών «Halo, inspektore» («Γεια σου, επιθεωρητά») έκανε την αρχή και το κίνημα επεκτάθηκε και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία. Λίγο αργότερα, στον «χορό» μπήκαν η Βουλγαρία και η Ρουμανία.
Οι επιπτώσεις του μποϊκοτάζ στην Κροατία ήταν εμφανείς, καθώς οι συναλλαγές στα σούπερ μάρκετ της χώρας μειώθηκαν κατά 44%, ενώ ο συνολικός τζίρος κατέγραψε πτώση 53%, σύμφωνα με τα στοιχεία της κροατικής φορολογικής αρχής.
Σύμφωνα με το Euractiv, στη Σερβία και το Μαυροβούνιο οι πωλήσεις των σούπερ μάρκετ μειώθηκαν κατά 30% ή και περισσότερο.
Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ο τζίρος των μεγάλων αλυσίδων λιανικής μειώθηκε για ένα διήμερο (στις 7 και 8 Φεβρουαρίου) μετά το κάλεσμα της οργάνωσης «Bojcot u BiH».
Η κυβέρνηση της Σερβικής Δημοκρατίας (Βοσνία – Ερζεγοβίνη) ανακοίνωσε ενισχυμένους ελέγχους επιθεώρησης και αυστηρότερες ποινές για τους λιανοπωλητές που αυξάνουν αδικαιολόγητα τις τιμές, ενώ η κυβέρνηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης υποσχέθηκε να «παγώσει» τις τιμές για 50 προϊόντα.
Στην Βουλγαρία, η κεντροαριστερή συμμαχία BSP – Ενωμένη Αριστερά κατέθεσε νομοσχέδιο για τον καθορισμό ανώτατου ορίου προσαυξήσεων στα βασικά τρόφιμα, δήλωσε η βουλευτής Νίνα Ντιμίτροβα, σύμφωνα με το European Newsroom.
Η κροατική κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να ελέγξει την κατάσταση, πρόσθεσε 40 νέα προϊόντα στη λίστα των βασικών αγαθών με ανώτατες επιτρεπόμενες τιμές. Παράλληλα, μεγάλες αλυσίδες ανακοίνωσαν μειώσεις τιμών ως απάντηση στη διαμαρτυρία.
Τιμές σταθερά… υψηλές
Στην Ελλάδα, αμετάβλητες παρέμειναν οι τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ τον Ιανουάριο 2025 σε σχέση με τον Ιανουάριο 2024, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).
Αναλυτικότερα, από την έρευνα του ΙΕΛΚΑ προέκυψε ότι ο πληθωρισμός στις αλυσίδες σουπερμάρκετ είναι της τάξης του +0,09% τον Ιανουάριο 2025.
Η σταθεροποιητική τάση του Ιανουαρίου οφείλεται στην αλληλεξουδετέρωση της επίδρασης από συγκεκριμένες κατηγορίες οι οποίες παρουσιάζουν αύξηση λόγω συγκυριακών συνθηκών, όπως κατηγορίες που σχετίζονται με το κακάο και τον καφέ και το νωπό κρέας, και στις μειώσεις που παρουσιάζουν σταθερά αρκετές άλλες, όπως τις κατηγορίες μη τροφίμων, τις βρεφικές τροφές και τα κατεψυγμένα είδη.
