Η επίθεση που σκότωσε τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δεν έλαβε χώρα στη μέση της νύχτας, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά πρωί πρωί. Αυτό συνέβη επειδή οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αποφάσισαν να εκμεταλλευτούν μια κρίσιμη πληροφορία που είχε φτάσει λίγες ώρες νωρίτερα.
Εδώ και μήνες, παρακολουθούσαν την ευκαιρία που θα τους έδινε τη δυνατότητα να πέσουν πάνω σε υψηλόβαθμα ιρανικά στελέχη και έμαθαν ότι ο Χαμενεΐ θα βρισκόταν σε ένα συγκρότημα κτιρίων στο κέντρο της Τεχεράνης το Σάββατο το πρωί.
Επίσης, είχαν εντοπίσει την τοποθεσία όπου θα συναντιόνταν την ίδια ώρα άλλα υψηλόβαθμα στελέχη του στρατού και των μυστικών υπηρεσιών.
Οι σπόροι της επιχείρησης του Σαββάτου φυτεύτηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου επισκέφθηκε τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο. Οι διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος είχαν μόλις ξεκινήσει στο Ιράν και δεν ήταν ακόμη σαφές πόσο σημαντικές θα γίνονταν.
Ο Νετανιάχου χρησιμοποίησε τη συνάντηση για να συζητήσει τη συνέχεια των κοινών επιθέσεων του περασμένου έτους — που εστίασαν κυρίως στις δυνατότητες του Ιράν στον τομέα των βαλλιστικών πυραύλων — οι οποίες είχαν προγραμματιστεί προσωρινά για τον Μάιο.
Τον παρακολουθούσαν μήνες
Εδώ και μήνες, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ παρακολουθούσαν τις κινήσεις του ανώτατου ηγέτη. Οι ακριβείς μέθοδοι που χρησιμοποίησαν είναι μυστικές, αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τις υπαινίχθηκε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Δεν μπόρεσε να αποφύγει τις υπηρεσίες πληροφοριών μας και τα εξαιρετικά εξελιγμένα συστήματα παρακολούθησης».
Αυτό θα μπορούσε να είναι μια αναφορά από ανθρώπινη πηγή, αλλά είναι πιο πιθανό να πρόκειται για τεχνική παρακολούθηση Ιρανών ατόμων. Στον 12ήμερο πόλεμο τον περασμένο Ιούνιο, το Ισραήλ στόχευσε επιστήμονες και αξιωματούχους που είχαν σχέση με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και, σύμφωνα με πληροφορίες, χρησιμοποίησε συστήματα τηλεπικοινωνιών και κινητής τηλεφωνίας για να παρακολουθεί τις κινήσεις των ατόμων.
Αυτό περιελάμβανε μερικές φορές την παρακολούθηση των κινήσεων των σωματοφυλάκων που είχαν σχέση με σημαντικούς αξιωματούχους. Μακροπρόθεσμα, αυτό μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία ενός «προτύπου ζωής» για την πρόβλεψη και την κατανόηση της δραστηριότητας, καθώς και για την αναζήτηση στιγμών ευπάθειας.
Τα λάθη του Ιράν
Το Ιράν γνώριζε ότι ο ανώτατος ηγέτης βρισκόταν στο στόχαστρο των εχθρών του και, ως εκ τούτου, η αποτυχία να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν αυτές οι ευπάθειες κατά τους ενδιάμεσους μήνες υποδηλώνει μια βαθιά αποτυχία της ιρανικής ασφάλειας και αντικατασκοπείας ή, αλλιώς, την ικανότητα του Ισραήλ και των ΗΠΑ να συνεχίσουν να προσαρμόζουν τις μεθόδους τους για να βρουν νέους τρόπους παρακολούθησης.
Οι Ιρανοί μπορεί επίσης να υπολόγισαν ότι μια επίθεση κατά τη διάρκεια της ημέρας ήταν λιγότερο πιθανή. Στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με την εφημερίδα New York Times, οι πληροφορίες προήλθαν από τη CIA, αλλά μεταβιβάστηκαν στο Ισραήλ για την εκτέλεση της επίθεσης.
Τα σημάδια δείχνουν ότι υπάρχει κατανομή εργασιών, με το Ισραήλ να εστιάζει σε επιθέσεις εναντίον ηγετικών στόχων και τις ΗΠΑ περισσότερο σε στρατιωτικούς στόχους.
Το κρίσιμο είναι ότι οι πληροφορίες παρείχαν επαρκή προειδοποίηση για τις κινήσεις του ανώτατου ηγέτη και άλλων αξιωματούχων, ώστε να είναι δυνατή η σχεδίαση μιας επίθεσης με τη χρήση αεροσκαφών που μπορούσαν να εκτοξεύσουν πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.
Αντί για μια μεμονωμένη επίθεση αποκεφαλισμού, το σχέδιο ήταν αυτή η επίθεση να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας ευρύτερης εκστρατείας και προωθήθηκε για να εκμεταλλευτεί το παράθυρο ευκαιρίας.
Η επιχείρηση
Τα ισραηλινά αεροσκάφη χρειάζονται περίπου δύο ώρες για να φτάσουν στην Τεχεράνη, αλλά δεν είναι σαφές από ποια απόσταση εκτόξευσαν τα πυρομαχικά τους. Όταν ελήφθη η απόφαση, το σχέδιο ήταν τα ισραηλινά αεροσκάφη να χρησιμοποιήσουν 30 βόμβες για να επιτεθούν στο συγκρότημα γύρω στις 09:40 τοπική ώρα.
Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι ο ανώτατος ηγέτης εξακολουθούσε να χρησιμοποιεί ένα υπόγειο καταφύγιο κάτω από το συγκρότημα για την προστασία του (αν και, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν ήταν ένα από τα βαθύτερα που διαθέτει το καθεστώς). Ίσως χρειάστηκαν πολλαπλά πυρομαχικά για να σκάψουν αρκετά βαθιά ώστε να είναι σίγουροι ότι θα χτυπήσουν τον στόχο.
Άλλες τοποθεσίες στην ιρανική πρωτεύουσα επίσης χτυπήθηκαν, συμπεριλαμβανομένου του γραφείου του Προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν, ο οποίος αργότερα εξέδωσε δήλωση και είπε ότι ήταν ασφαλής.
Ασαφή τα αποτελέσματα
Όταν τα αεροσκάφη επέστρεψαν και προσγειώθηκαν, ήταν μεσάνυχτα στο Mar-a-Lago της Φλόριντα, όπου ο Πρόεδρος Τραμπ είχε συγκεντρωθεί μαζί με μερικούς από τους κορυφαίους αξιωματούχους του για να παρακολουθήσουν τα γεγονότα.
Χρειάστηκαν ώρες μέχρι να επιβεβαιωθεί ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν είχε σκοτωθεί.
Ωστόσο, το Ιράν ήταν προετοιμασμένο για αυτή την πιθανότητα, με αναφορές ότι είχαν τεθεί σε εφαρμογή σχέδια διαδοχής όχι μόνο για τον Χαμενεΐ, αλλά και για μια σειρά ανώτερων αξιωματούχων.
Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ακόμη σαφές τι μπορεί να σημαίνει η δολοφονία του, για την πορεία αυτής της σύγκρουσης.
