Ο μέσος όρος μεταβολής του ΑΕΠ στην πολύ μακρά περίοδο 1981-2018 είναι, κατά παράδοξη σύμπτωση, μόλις 1%. Τη δεκαετία ’80 τρέξαμε με 0,8%, αυτήν του ’90 με 1,9%, την πρώτη του ευρώ με 3,1% και μετά το 2010 έως το 2018 η κρίση μάς ρίχνει στο -2,2%!
Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, ότι αυτό που πρέπει να απασχολεί άμεσα την ελληνική οικονομία δεν είναι το χρέος και το QE, αλλά οι επενδύσεις. Μόνον αυτές μπορούν να μεγαλώσουν την πίτα, δηλαδή το ΑΕΠ, να δημιουργήσουν νέα εισοδήματα και πρόσθετη κατανάλωση. Η Ελλάδα έχει αποσβέσει τεράστιο μερίδιο του κεφαλαίου της, η εθνική αποταμίευση είναι ανεπαρκής, ενώ ένα μεγάλο πλήθος επιχειρηματιών έχει παγιδευτεί σε καθυστερούμενα δάνεια. Χειρότερο όλων δε, είναι η απουσία ευνοϊκού κλίματος για την επιχειρηματικότητα και η έλλειψη ενδιαφέροντος για την πραγματική οικονομία και σε όσα πρέπει να γίνουν για να βελτιωθεί, η πλευρά της παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών. Η χώρα εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε ένα πλαίσιο βαρύτατων φόρων και σε ένα αναποτελεσματικό ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό σύστημα.
Καθώς η ελληνική οικονομία αναζητεί ακόμη την έξοδο από την κρίση, γίνεται σταδιακά κατανοητό ότι το ζητούμενο δεν μπορεί να είναι άλλο από τη δημιουργία εύρωστης και ανταγωνιστικής παραγωγικής βάσης. Κατά συνέπεια πρέπει να εξευρεθούν οι κλάδοι και οι δραστηριότητες που εκφράζουν την εξωστρέφεια και την καινοτομία. Σε πρόσφατη ειδική μελέτη, του ΙΟΒΕ προέκυψε ότι ο τομέας της μεταποίησης έχει προοπτικές ανάπτυξης, με την προϋπόθεση βεβαίως της δημιουργίας επενδύσεων που θα παράγουν διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά και θα έχουν υψηλό επιπρόσθετο όφελος στην οικονομία.
Η ελληνική μεταποίηση, αν και έχει υποστεί ισχυρό πλήγμα τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να διαθέτει ορισμένες ισχυρές επιχειρήσεις. Έτσι, μέσα στην κρίση, καταγράφεται σημαντική βελτίωση των εξαγωγικών επιδόσεών της, καθώς την τελευταία πενταετία αυτές άγγιξαν κατά μέσον όρο τα 22,5 δισ. ευρώ ετησίως, με αυξανόμενη διασπορά σε περισσότερες αγορές. Την ίδια στιγμή, το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε σημαντικά, από περίπου 42 δισ. ευρώ το 2008, σε κάτω από 20 δισ. ευρώ το 2015. Το ουσιαστικότερο πλεονέκτημα του τομέα ωστόσο είναι ότι απορροφά ένα σημαντικό ποσοστό εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Οι περισσότεροι μεταποιητικοί κλάδοι έχουν ανάγκη από εξειδικευμένο και υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να παρακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα και να τον κρατά ανταγωνιστικό και εξωστρεφή. Αυτό είναι κομβικής σημασίας, ενόψει της αντιμετώπισης της φυγής νέων με υψηλή κατάρτιση στο εξωτερικό. Κάθε νέα θέση εργασίας στη μεταποίηση δημιουργεί συνολικά 3,5 θέσεις σε άλλους κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Αλλά και σε επίπεδο συμβολής στο προϊόν, είναι χαρακτηριστικό ότι δημιουργείται προστιθέμενη αξία πάνω από 8 δισ. ευρώ στη διαχείριση ακινήτων, 5,5 δισ. ευρώ στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο και σχεδόν 3 δισ. ευρώ σε ξενοδοχεία και εστίαση. Βέβαια, η υψηλή και απρόβλεπτη φορολογία, το μη μισθολογικό κόστος, το κόστος ενέργειας, δυσκαμψίες στην αγορά εργασίας, το ασαφές χωροταξικό πλαίσιο είναι συστηματικοί ανασχετικοί παράγοντες. Αξιολογώντας τις προκλήσεις και τις δυνατότητες, προκύπτει ότι η μεταποίηση έχει να παίξει καθοριστικό ρόλο στον αναπτυξιακό ορίζοντα της ελληνικής οικονομίας. Στόχος είναι οι παραγωγικές επενδύσεις στον τομέα που θα επηρεάσουν αντίστοιχα με θετικό πρόσημο το εμπορικό ισοζύγιο. Άρα η διευκόλυνση και προσέλκυση αυτών των επενδύσεων πρέπει να αποτελέσει την άμεση προτεραιότητα της χώρας
