Του Δημήτρη Αβραμίδη
Με αφορμή τη συνάντηση Τσίπρα-Γιλντιρίμ ο νους μου πήγε σε ένα πρόσφατο ανάγνωσμα. Πρόκειται για το «Επτά πόλεμοι, τέσσερις εμφύλιοι, επτά πτωχεύσεις» του Γ. Β. Δερτιλή από τις εκδόσεις «Πόλις».
Στο βιβλίο του αυτό ο Δερτιλής δείχνει με πειστικό τρόπο τον καταθλιπτικό ρόλο που έπαιξαν, σε όλη τη διαδρομή του νεοελληνικού κράτους, οι αμυντικές δαπάνες. Αφήνοντας κατά μέρος τα παλαιότερα, κατά την περίοδο 1990-2010 η Ελλάδα διέθεσε για αμυντικές δαπάνες 166,5 δισ. δολάρια, δηλαδή το μισό του συνολικού δημόσιου χρέους. Την ίδια περίοδο και για τον ίδιο σκοπό η Τουρκία δαπάνησε 375,1 δισ. δολάρια.
Η εικόνα γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακή να δούμε αυτές τις δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Για το 2016 η Ελλάδα ξόδεψε για αμυντικές δαπάνες το 2,4% του ΑΕΠ της και είναι στη δεύτερη θέση, μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, πίσω από τις ΗΠΑ που ξόδεψαν το 3,6% του δικού τους ΑΕΠ. Ακολουθούν η Μεγάλη Βρετανία με 2,2%, η Γαλλία με 1,8% και η Τουρκία με 1,6% των αντιστοίχων ΑΕΠ.
Γιατί η Ελλάδα διατηρεί τόσο υψηλές αμυντικές δαπάνες; Ο λόγος είναι η Τουρκία που παραμένει πάντα πηγή ανησυχίας για την εθνική μας ασφάλεια. Είναι όμως σίγουρο ότι αυτές οι εξοντωτικές δαπάνες σιγουρεύουν την ασφάλειά μας ή έστω περιορίζουν την ανασφάλεια;
Το πιθανότερο είναι ότι, χρόνια τώρα, έχουμε μπλέξει σε ένα φαύλο κύκλο που μας εξοντώνει οικονομικά δίχως να μας καλύπτει αμυντικά. Χώρια που είναι βάσιμη η υπόθεση ότι συχνά αγοράζουμε προς όφελος των πωλητών και όχι με βάση της αμυντικές μας ανάγκες.
Ερώτηση πρώτη για συζήτηση: Ποιο ακριβώς είναι το αμυντικό μας δόγμα και πως το υπηρετούμε;
Ερώτηση δεύτερη: Θα ήταν δυνατόν να προωθηθεί μια πολιτική αμοιβαίου περιορισμού των στρατιωτικών δαπανών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας κι εν πάση περιπτώσει για ποιο λόγο το θέμα ουδέποτε εμφανίστηκε στην ελληνοτουρκική ατζέντα; Παρόμοιες συμφωνίες έκλειναν οι ΗΠΑ με τη Σοβιετική ένωση και δεν μπορούν η Αθήνα με την Άγκυρα;
