Διατροφή και ακτινοθεραπεία.
Η ακτινοθεραπεία καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα, όμως όταν ακτινοβολείται τμήμα του γαστρεντερικού συστήματος προκαλεί βλάβες στους βλεννογόνους με αποτέλεσμα δυσφαγία ή δυσκολία στην κατάποση, σε καρκίνους κεφαλής-τραχήλου-οισοφάγου, και δυσαπορρόφηση με διάρροιες σε όγκους στομάχου-εντέρου.
Σε κάθε περίπτωση η θρέψη του ασθενούς πρέπει να διασφαλίζεται και οι παρενέργειες να αντιμετωπίζονται ικανοποιητικά (βλέπε Παράρτημα 5.1). Νεότερες έρευνες προτείνουν την ταυτόχρονη διαιτολογική παρακολούθηση και την λήψη, από το στόμα, ειδικών διατροφικών σκευασμάτων ως το πλέον αποτελεσματικό μέτρο αντιμετώπισης των παρενεργειών της ακτινοθεραπείας. Παράλληλα πρέπει να ενθαρρύνεται η εκπαίδευση του ασθενούς στην κατάποση με την βοήθεια ειδικού Λογοθεραπευτή όπου απαιτείται.
Ειδικά τρόφιμα που περιέχουν το αμινοξύ Γλουταμίνη καθώς και τροφές με προβιοτικά ΔΕΝ φαίνεται, από τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα να αντιμετωπίζουν τις παρενέργειες τις ακτινοθεραπείας (στοματίτιδα-οισοφαγίτιδα-διάρροια) γι’ αυτό και ΔΕΝ πρέπει να συνταγογραφούνται. Αντίθετα ΠΡΕΠΕΙ να επιλέγονται τρόφιμα παχύρευστα (ζελέ/κρέμες) σε περιπτώσεις δυσκολίας στην κατάποση ή ημιστοιχειακά διαλύμματα σε περίπτωση εντερικής δυσαπορρόφησης.
ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ:
Οι παρενέργειες τις ακτινοθεραπείας αντιμετωπίζονται με την βοήθεια διαιτολόγου και χρήση ειδικών σκευασμάτων διατροφής, όταν απαιτείται. ΜΗΝ αδιαφορείτε στην απώλεια βάρους επειδή δυσκολεύεστε να φάτε ή κάνετε διάρροιες, κινδυνεύετε από καχεξία.
Διατροφή και χειρουργική επέμβαση (πριν & μετά).
Στα πλαίσια της αντιμετώπισης ενός όγκου, η χειρουργική επιλογή θεωρείται αρκετά αποτελεσματική και με καλή πρόγνωση. Απαιτεί όμως διαιτολογική υποστήριξη πριν και μετά το χειρουργείο έτσι ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο θεραπευτικό αποτέλεσμα με τις λιγότερες παρενέργειες.
Τα σημεία κλειδιά για την ταχύτερη ανάρρωση μετά από χειρουργική επέμβαση είναι:
Διαχείριση πόνου (με οποιοειδή)
Λαπαροσκοπική τεχνική όπου είναι εφικτό
Ταχεία κινητοποίηση του ασθενούς μετά το χειρουργείο (να σηκωθεί από το κρεβάτι)
Αποφυγή νηστείας πριν και μετά το χειρουργείο.
Λήψη υγρών (2ώρες πριν το χειρουργείο) και υδατανθρακούχο φαγητό (μακαρόνια/ πατάτες/ ρύζι ) 6 ώρες πριν την επέμβαση.
Ο ασθενής να σιτιστεί από το στόμα μέσα στο 1ο 24ωρο από το χειρουργείο.
ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ:
Ο ασθενής που θα χειρουργηθεί ΔΕΝ πρέπει να μένει νηστικός >6 ώρες πριν το χειρουργείο και πρέπει να τρώει από το στόμα μέσα σε 24 ώρες μετά το χειρουργείο. Η κακή θρέψη αυξάνει τις επιπλοκές και τον χρόνο ανάρρωσης. Συζητήστε επισταμένα με τον χειρουργό σας την δυνατότητα διατροφικής υποστήριξης, εντός και εκτός Νοσοκομείου.
Eξατομικευμένα διαιτολόγια-αξία διατροφικής συμβουλευτικής.
Το διαιτολόγιο και η συνολική διατροφική παρέμβαση, που έχει ανάγκη από την αρχή της θεραπείας του ο καρκινοπαθής, πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψη τις μοναδικές θρεπτικές ανάγκες του καθώς και τις παρενέργειες που αυτός εμφανίζει με σκοπό την διατήρηση της μυικής του μάζας (θρέψη). Κανένας ασθενείς δεν σιτίζεται το ίδιο με κανέναν άλλο, το διαιτολόγιο του είναι μόνο γι’ αυτόν.
Ένα διαιτολόγιο που απευθύνεται σε όλους δεν λαμβάνει υπ’ όψη του στοιχειώδεις πληροφορίες όπως το φύλο, η ηλικία, το βάρος , τη θρέψη , τις μεταβολικές ανάγκες, τις παρενέργειες που εμφανίζει ο ασθενής και την θεραπεία που ακολουθεί.
ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ:
Το διαιτολόγιο ή σχήμα θρέψης (εντερική-παρεντερική διατροφικά σκευάσματα) είναι μοναδικό, απευθύνεται μόνο στον ασθενή για τον οποίον καταρτίζεται και δεν μπορεί να εφαρμοστεί από άλλον ασθενή.
