Μπροστά σε μια από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται το σύστημα αδειών οδήγησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έρχονται περιορισμοί σε οδήγηση τη νύχτα για συγκεκριμένους οδηγούς…
Οι νέοι κανόνες που συμφωνήθηκαν από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα αλλάζουν τον τρόπο απόκτησης, χρήσης και ανανέωσης του διπλώματος οδήγησης, ενώ επηρεάζουν εκατομμύρια οδηγούς σε όλα τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Στόχος των αλλαγών είναι η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, η εναρμόνιση των κανόνων σε ολόκληρη την Ευρώπη και η προσαρμογή των διαδικασιών στην ψηφιακή εποχή.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την πλήρη ψηφιοποίηση της άδειας οδήγησης, κάτι που ήδη η Ελλάδα «απολαμβάνει» εδώ και καιρό….
Η Αλλαγή είναι ότι το ψηφιακό δίπλωμα θα έχει την ίδια ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα απλοποιεί διαδικασίες όπως η ανανέωση, η αντικατάσταση ή η μεταφορά άδειας οδήγησης όταν κάποιος μετακομίζει σε άλλη χώρα.
Παράλληλα θα παραμείνει η δυνατότητα έκδοσης και φυσικής κάρτας για όσους το επιθυμούν ή για περιπτώσεις ταξιδιών σε χώρες που δεν αναγνωρίζουν ακόμη ψηφιακά έγγραφα.
Η Ευρώπη ανοίγει επίσης τον δρόμο για την απόκτηση άδειας οδήγησης από την ηλικία των 17 ετών. Οι νέοι οδηγοί θα μπορούν να οδηγούν αυτοκίνητο πριν ενηλικιωθούν, αλλά μόνο με τη συνοδεία έμπειρου οδηγού, κάτι που επίσης συμβαίνει εδώ και καιρό στην Ελλάδα.
Οι περιορισμοί που συζητούνται για τους νέους οδηγούς δεν αποτελούν ακόμη οριστική ευρωπαϊκή νομοθεσία, όμως εξετάζονται στο πλαίσιο της νέας οδηγίας για τις άδειες οδήγησης και των μέτρων που συνοδεύουν τη δοκιμαστική περίοδο των νέων οδηγών.
Στις συζητήσεις που έχουν γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο περιλαμβάνονται προτάσεις όπως περιορισμοί στη νυχτερινή οδήγηση ή στον αριθμό νεαρών επιβατών στο αυτοκίνητο, μέτρα που ήδη εφαρμόζονται σε αρκετές χώρες εκτός Ευρώπης.
Τα στοιχεία από τα λεγόμενα συστήματα «graduated driving licence», κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, δείχνουν ότι η απαγόρευση οδήγησης από τα μεσάνυχτα έως τις 5 το πρωί για νέους οδηγούς και οι περιορισμοί στους συνομηλίκους επιβάτες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα τροχαία ατυχήματα, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και κατά 30-40%.
Για την ώρα όμως τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν ενιαίο κανόνα για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και αν υιοθετηθούν τελικά, η εφαρμογή τους θα εξαρτηθεί από τις τελικές αποφάσεις των κρατών-μελών.
Εκπαίδευση
Αλλαγές έρχονται και στον τρόπο εκπαίδευσης και εξέτασης των υποψήφιων οδηγών. Οι εξετάσεις δεν θα περιορίζονται πλέον μόνο στους βασικούς κανόνες οδήγησης, αλλά θα περιλαμβάνουν και γνώσεις σχετικά με τα σύγχρονα συστήματα υποβοήθησης των αυτοκινήτων, όπως το αυτόματο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης ή τα συστήματα διατήρησης λωρίδας.
Οι υποψήφιοι οδηγοί θα πρέπει επίσης να αποδεικνύουν ότι κατανοούν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πιο ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, όπως οι ποδηλάτες και οι πεζοί.
Η μεταρρύθμιση προβλέπει επίσης ενιαία διάρκεια ισχύος για τα διπλώματα. Για αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες η άδεια θα ισχύει έως 15 χρόνια, ενώ για φορτηγά και λεωφορεία η διάρκεια θα είναι μικρότερη. Στόχος είναι να υπάρχει τακτικός έλεγχος των στοιχείων και των ιατρικών προϋποθέσεων των οδηγών, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια στους δρόμους.
Παράλληλα, οι ποινές και οι απαγορεύσεις οδήγησης θα αναγνωρίζονται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, ένας οδηγός που χάνει το δίπλωμά του σε μια χώρα για σοβαρή παράβαση δεν θα μπορεί να συνεχίσει να οδηγεί σε άλλη χώρα της ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να περιοριστεί το φαινόμενο των οδηγών που αποφεύγουν τις κυρώσεις μετακινούμενοι μεταξύ κρατών.
Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν σταδιακά τα επόμενα χρόνια, με ορίζοντα πλήρους υλοποίησης έως το τέλος της δεκαετίας. Μέχρι το 2033 όλες οι παλαιές άδειες οδήγησης θα πρέπει να έχουν αντικατασταθεί από τα νέα πρότυπα, ώστε να υπάρχει ενιαίο σύστημα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για την Ελλάδα οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν απλώς μια διοικητική προσαρμογή, αλλά μια σημαντική μεταρρύθμιση που θα επηρεάσει τόσο τους νέους οδηγούς όσο και όσους ήδη διαθέτουν δίπλωμα.
Η ψηφιοποίηση, η εκπαίδευση στις νέες τεχνολογίες των αυτοκινήτων και οι αυστηρότεροι κανόνες για τους νέους οδηγούς δείχνουν ότι η Ευρώπη προσπαθεί να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο πρόβλημα: τα τροχαία ατυχήματα και την ανάγκη για ασφαλέστερη οδήγηση στους ευρωπαϊκούς δρόμους.
