του Μιχάλη Ψύλου, δημοσιογράφου
Μπορεί όλοι μας να παρακολουθούμε με αγωνία τις τιμές των καυσίμων να ανεβαίνουν, αλλά ο πρόεδρος Τραμπ, ουδεμία ανησυχία έχει.
«Αν ανέβουν, ανέβηκαν» είπε ο Αμερικανός πρόεδρος σε συνέντευξή του στο Reuters, ο Αμερικανός πρόεδρος με τον γνωστό του τρόπο, για το ενδεχόμενο αύξησης των τιμών, λόγω του πολέμου στο Ιράν. «Δεν έχω καμία ανησυχία. Θα πέσουν πολύ γρήγορα όταν τελειώσει αυτό. Και αν ανέβουν, ανέβηκαν», είπε χαρακτηριστικά.
Και όμως. Ο Τρίτος Πόλεμος του Κόλπου έχει ήδη παγκόσμιο αντίκτυπο, τουλάχιστον στην οικονομία. Οι προβλέψεις των ειδικών δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας. Οι τιμές στο Brent έχουν ήδη αυξηθεί άλλωστε κατά 21,5% και στο φυσικό αέριο στο TTF του Άμστερνταμ κατά 56,2%
Τρενάκι του τρόμου
Οι αυξήσεις τιμών είναι παντού, εν μέσω μιας πληθωριστικής καταιγίδας- και ανάλογα με το πόσο θα διαρκέσουν οι αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και πόσο σκληρή θα είναι η απάντηση της Τεχεράνης, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και ακόμη χειρότερες, για την Ευρώπη .
Το «τρενάκι του τρόμου» στα χρηματιστήριο είναι σαφές: Ο Καναδός οικονομικός αναλυτής Ερικ Νατάλ επισημαίνει ότι ο κίνδυνος για αρκετές μετοχές είναι προς το παρόν τρεις φορές μεγαλύτερος σε σχέση με την κατάσταση που είχε προκληθεί από τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ και το αραβικό εμπάργκο του 1973, το οποίο δημιούργησε ένα παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Ενεργειακή καταιγίδα
Πέρα από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, οι εξελίξεις στις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες της περιοχής είναι δραματικές: Το Ιράκ, το οποίο αντιπροσωπεύει το 7,5-8% των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, έχει αναστείλει την παραγωγή. Το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που στοχοποιούνται από την Τεχεράνη, ετοιμάζονται να ακολουθήσουν. Εάν συμβεί αυτό, συνολικά 6,7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα σχεδόν 15 εκατομμύρια βαρέλια που περνούσαν από το Στενό του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο , θα εξαλειφθούν από την παγκόσμια προσφορά, τουλάχιστον προσωρινά.
Αν προστεθεί η απόφαση του Κατάρ να αναστείλει την υγροποίηση φυσικού αερίου, τους ναύλους και τα ασφάλιστρα για τα δεξαμενόπλοια που έχουν απογειωθεί, το σοκ καθίσταται τρομακτικό.
Οι τιμές των τροφίμων
Η σύγχρονη αγροτική οικονομία όμως εξαρτάται δομικά από τα αζωτούχα λιπάσματα, τα οποία παράγονται από αμμωνία. Και για την παραγωγή αμμωνίας, χρειάζεται φυσικό αέριο: τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Αυτό σημαίνει όταν οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται, αυξάνεται και το κόστος των λιπασμάτων. Και όταν τα λιπάσματα γίνονται πιο ακριβά, η πίεση μεταφέρεται στις τιμές των τροφίμων.
Και φυσικά, όλα αυτά αυξάνουν τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις μειώσεις των επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών τους επόμενους μήνες.
Με απλά λόγια, ο πόλεμος στον Κόλπο-που εκδηλώθηκε χωρίς να έχουν εξαντληθεί τα εργαλεία της διπλωματίας, γιατί έτσι ήθελε ο …Νετανιάχου, απειλεί να προκαλέσει ένα παγκόσμιο ντόμινο. Και δεν θα είναι εύκολο να βγει από αυτό, η παγκόσμια και ειδικά η ευρωπαϊκή οικονομία, που εξαρτάται πλήρως από το εξωτερικό, σε ό,τι αφορά την ενέργεια.
«Γελάει» ο Πούτιν
Για αυτό άλλωστε, η ΕΕ ετοιμάζεται να πέσει στα πόδια του Πούτιν για να εξασφαλίσει και πάλι λίγο φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο.
Τα γέλια όμως του Ρώσου προέδρου τραντάζουν τα τείχη του Κρεμλίνου και φτάνουν ξεκάθαρα στην Ευρώπη των κάπου 20 πακέτων κυρώσεων κατά της Μόσχας και του οριστικού αποχαιρετισμού σε κάθε μορφής ενεργειακού εφοδιασμού από το 2027.
Αποφάσεις τουλάχιστον τραγικές, που θα πλήξουν ανελέητα νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Ευρώπη, που θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από το πιο ακριβό αμερικανικό LNG, στην πορεία περαιτέρω …αποβιομηχάνισης.
Δυστυχώς, δεν υπάρχουν πολλά πράγματα για να γελάσουμε. Αρκεί που ο πρόεδρος Τραμπ δεν ανησυχεί για την αύξηση των τιμών των καυσίμων. Κάτι παραπάνω θα πείτε, ξέρει ο πρόεδρος…
