Υπάρχουν σκυλιά που εντυπωσιάζουν με το μέγεθος και τη δύναμή τους. Και υπάρχουν και εκείνα που κατακτούν τον κόσμο με μια ματιά, με μια μικροσκοπική πατουσίτσα και με μια καρδιά τεράστια σε σώμα «παλάμης».
Τα Τσιουάουα ανήκουν αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Μικροσκοπικά, εκφραστικά και γεμάτα αυτοπεποίθηση, δεν είναι απλώς μια δημοφιλής φυλή. Είναι ζωντανά κομμάτια ιστορίας, πολιτισμού και βαθιάς σχέσης ανθρώπου και ζώου.
Πολλοί τα βλέπουν ως σκυλάκια αγκαλιάς ή ως σύμβολα πολυτέλειας. Ωστόσο, η διαδρομή τους ξεκινά αιώνες πριν, σε πολιτισμούς που τα θεωρούσαν πολύτιμους συντρόφους, ίσως ακόμη και ιερά πλάσματα.
Τσιουάουα: Από το αρχαίο Μεξικό στον σύγχρονο κόσμο
Η καταγωγή των Τσιουάουα εντοπίζεται στο βορειοδυτικό Μεξικό, στην περιοχή που έδωσε και το όνομά της στη φυλή, την Chihuahua. Οι πρόγονοί τους ήταν τα Techichi, μικρόσωμα σκυλιά που ζούσαν δίπλα στους Τολτέκους και αργότερα στους Αζτέκους. Τα ζώα αυτά δεν εκτρέφονταν για εργασία, ούτε για κυνήγι. Ζούσαν κοντά στους ανθρώπους, συμμετείχαν σε τελετουργίες και θεωρούνταν πνευματικά σημαντικά όντα.
Αρχαιολογικά ευρήματα, γλυπτά και τοιχογραφίες απεικονίζουν σκυλιά με χαρακτηριστικά που θυμίζουν έντονα τα σημερινά Τσιουάουα. Μάλιστα, γενετικές μελέτες δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό του DNA τους σχετίζεται με προκολομβιανούς πληθυσμούς σκύλων της περιοχής.
Τα Τσιουάουα έγιναν ευρέως δημοφιλή στις αρχές του 20ού αιώνα. Το American Kennel Club αναγνώρισε επίσημα τη φυλή το 1904, γεγονός που συνέβαλε σημαντικά στη διάδοσή της στις ΗΠΑ.
Η ποικιλία με το πιο αραιό ή σχεδόν άτριχο τρίχωμα εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα. Μεξικανοί έμποροι φέρεται να τα πουλούσαν σε τουρίστες, οι οποίοι τα έφεραν στις ΗΠΑ. Έτσι, τα Τσιουάουα πέρασαν σταδιακά από την τοπική παράδοση του Μεξικού στη σύγχρονη αστική ζωή, μεταμορφώνοντας την εικόνα τους από «μυστηριώδη μεξικανικά σκυλιά» στη διεθνώς αναγνωρίσιμη φυλή που γνωρίζουμε σήμερα.
Ήταν τα Τσιουάουα τροφή;
Υπάρχουν ιστορικές αναφορές και εικασίες ότι μικρόσωμα σκυλιά στο Μεξικό του 16ου αιώνα καταναλώνονταν ως τροφή. Ωστόσο, δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτό αφορούσε συγκεκριμένα τα Τσιουάουα. Παράλληλα, αρχαιολογικά και ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι τα μικρόσωμα σκυλιά είχαν και θρησκευτική ή συμβολική σημασία, γεγονός που υποδηλώνει πως θεωρούνταν πολύτιμοι σύντροφοι και όχι απλώς ζώα εκτροφής.
Όπως όλα τα σκυλιά, έτσι και τα Τσιουάουα κατάγονται από τον γκρίζο λύκο. Ωστόσο, σήμερα διαφέρουν σημαντικά τόσο στη συμπεριφορά όσο και στις διατροφικές τους ανάγκες. Δεν χρειάζεται να τα ταΐζετε ωμό κρέας ούτε να περιμένετε να εκδηλώνουν άγρια ένστικτα. Επίσης, παρά τα αστεία και τους διαδεδομένους μύθους, τα Τσιουάουα είναι καθαρόαιμα σκυλιά και όχι υβρίδια με αρουραίους.
Τσιουάουα: Σύντροφοι αλλά ποτέ εργάτες
Σε αντίθεση με τα τεριέ ή τα ντάκσχουντ, τα Τσιουάουα δεν εκτράφηκαν για κυνήγι. Από την αρχή της ύπαρξής τους είχαν ρόλο σκύλου συντροφιάς, απολαμβάνοντας τη φροντίδα και την ανθρώπινη παρουσία αντί για απαιτητικές εργασίες. Παρ’ όλα αυτά, η εγρήγορση και το συχνό τους γάβγισμα τα καθιστούν μικροσκοπικούς αλλά αποτελεσματικούς «φύλακες».
Αυτό το στοιχείο παραμένει αναλλοίωτο μέχρι σήμερα. Όποιος έχει ζήσει με Τσιουάουα γνωρίζει ότι το δέσιμό τους με τον άνθρωπο είναι βαθύ και συχνά αποκλειστικό. Τείνουν να επιλέγουν έναν άνθρωπο ως το επίκεντρο του κόσμου τους, προσφέροντας αφοσίωση εφόρου ζωής που δεν μετριέται σε κιλά αλλά σε βλέμματα γεμάτα αγάπη.
Η παγκοσμίως γνωστή εκπαιδεύτρια σκύλων Victoria Stilwell, η οποία δραστηριοποιείται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι τα μικρόσωμα αυτά πλασματάκια συχνά παρεξηγούνται. Όπως επισημαίνει, δεν πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε σαν «αξεσουάρ» αλλά σαν κανονικούς σκύλους με ανάγκη για εκπαίδευση, όρια και σεβασμό. Η υπερπροστασία και η έλλειψη καθοδήγησης μπορούν να οδηγήσουν σε προβλήματα συμπεριφοράς.
Μικρό σώμα, μεγάλη προσωπικότητα
Τα Τσιουάουα είναι σε εγρήγορση, θαρραλέα και συχνά εκπληκτικά τολμηρά και δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθός τους ως μειονέκτημα. Στον αντίποδα, συχνά συμπεριφέρονται σαν να είναι οι φύλακες ενός ολόκληρου «βασιλείου».
Αυτή η δυναμικότητα του χαρακτήρα τους χρειάζεται σωστή καθοδήγηση από τους κηδεμόνες τους. Η έγκαιρη κοινωνικοποίηση είναι καθοριστική ώστε να νιώθουν ασφάλεια σε διαφορετικά περιβάλλοντα, με άλλους ανθρώπους και ζώα. Η θετική ενίσχυση, η υπομονή και η συνέπεια είναι τα «κλειδιά» για μια ισορροπημένη σχέση με αυτά τα υπέροχα πλάσματα.
Ο Αμερικανός κτηνίατρος Dr. Marty Becker, γνωστός για τη δράση του στις ΗΠΑ και την αρωγή του στην προώθηση της φιλικής προς τα ζώα κτηνιατρικής φροντίδας, έχει επισημάνει ότι τα μικρόσωμα σκυλιά, χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στην πρόληψη τραυματισμών και στην οδοντική τους υγεία. Το μικρό τους στόμα τα καθιστά πιο επιρρεπή σε οδοντικά προβλήματα, γι’ αυτό η συστηματική φροντίδα είναι πράξη αγάπης.
Οι τύποι της φυλής και οι ιδιαιτερότητές τους
Επισήμως αναγνωρίζονται δύο τύποι ως προς το τρίχωμα, τα κοντότριχα και τα μακρύτριχα. Οι διαφορές τους περιορίζονται κυρίως στη φροντίδα και στην εμφάνιση, καθώς ο χαρακτήρας τους δεν καθορίζεται από το μήκος του τριχώματος.
Παράλληλα, συχνά γίνεται λόγος για διαφορετικά σχήματα κεφαλής, όπως το λεγόμενο κεφάλι μήλου και το κεφάλι ελαφιού. Το πρώτο είναι πιο στρογγυλό και συνδέεται με τα πρότυπα εκθέσεων, ενώ το δεύτερο έχει πιο επιμήκη γραμμή. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι πέρα από μορφολογικές λεπτομέρειες, κάθε σκυλάκι είναι μοναδικό, όπως και κάθε ζωντανό πλάσμα στη γη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν γίνεται λόγος για τα αποκαλούμενα teacup Τσιουάουα. Η υπερβολική σμίκρυνση μέσω επιλεκτικής εκτροφής συχνά συνοδεύεται από σοβαρά προβλήματα υγείας.
Η συμβίωση με ένα Τσιουάουα είναι εμπειρία βαθιά και τρυφερή. Είναι σκυλιά που λατρεύουν τη σωματική επαφή, που αναζητούν τη ζεστασιά της αγκαλιάς, που παρακολουθούν κάθε σας κίνηση με αφοσίωση. Ταυτόχρονα όμως χρειάζονται όρια. Η συνέπεια στους κανόνες του σπιτιού τα βοηθά να νιώθουν ασφάλεια, όπως και στα μικρά παιδιά.
Λόγω του μικρού τους μεγέθους, είναι ευάλωτα σε πτώσεις και σε αδέξιο χειρισμό, ιδιαίτερα από πολύ μικρά παιδιά που δεν έχουν μάθει να σέβονται τα όρια ενός ζώου.
Επίσης, η εκπαίδευση της τουαλέτας μπορεί να απαιτεί περισσότερη υπομονή, όχι επειδή δεν είναι έξυπνα, αλλά επειδή ο μεταβολισμός τους είναι γρήγορος και η κύστη τους μικρή. Με σταθερό πρόγραμμα και επιβράβευση, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά.
Μια ιστορία που συνεχίζεται στην αγκαλιά μας
Από τις αρχαίες μεξικανικές τελετουργίες μέχρι τα σύγχρονα διαμερίσματα πόλεων, τα Τσιουάουα έχουν διανύσει μια πορεία χιλιάδων ετών χωρίς να χάσουν την «ταυτότητά» τους.
Η καρδιά τους χτυπά γρήγορα, σχεδόν σαν να συγχρονίζεται με τη δική μας όταν τα κρατάμε στην αγκαλιά. Σε κάθε τους βλέμμα κρύβεται μια ιστορία που ξεκινά βαθιά στο παρελθόν και συνεχίζεται στο παρόν, μέσα στα σπίτια μας. Αυτά τα μικροσκοπικά πλασματάκια δημιουργήθηκαν για να τα αγαπάμε και να τα φροντίζουμε με αφοσίωση όπως αξίζει σε κάθε ζωάκι που η ευζωία του εξαρτάται αποκλειστικά από τον άνθρωπο.
Με πληροφορίες από American Kennel Club και dogster.
