Μια από τις πιο γλυκές και όμορφες εικόνες που μπορούμε να δούμε είναι δύο γατούλες να κουρνιάζουν δίπλα δίπλα και να γλείφουν η μία την άλλη – κάνοντας το λεγόμενο allogrooming στα αγγλικά ή αλληλοπεριποίηση στα ελληνικά.
Μπορεί εμείς να πιστεύουμε ότι πρόκειται για ένδειξη αγάπης, όμως στην πραγματικότητα έχει μια βιολογική σημασία. Προτού δούμε τους λόγους που οι γάτες περιποιούνται η μία την άλλη με αυτόν τον τρόπο, ας δούμε τι ακριβώς είναι η αλληλοπεριποίηση στις γάτες.
Η αλληλοπεριποίηση ή ο κοινωνικός καλλωπισμός στις γάτες, είναι μια συμπεριφορά που αναπτύσσεται μεταξύ ζώων του ίδιου είδους και εξυπηρετεί διαφορετικούς σκοπούς. Για παράδειγμα, οι μαϊμούδες περιποιούνται η μία την άλλη για να βγάλουν έντομα ή παράσιτα από το τρίχωμά τους. Τα άλογα ορισμένες φορές χρησιμοποιούν το στόμα τους και δαγκώνουν απαλά τον αυχένα ενός άλλου αλόγου, για να απομακρύνουν βρωμιές και σκόνη, ενώ παράλληλα κάνουν τον δεσμό τους πιο δυνατό. Οι αγελάδες γλείφουν η μία την άλλη, ιδίως στο κεφάλι και τον λαιμό, για να μειώσουν το άγχος τους. Οι νυχτερίδες περιποιούνται τους συντρόφους τους πριν πετάξουν, απελευθερώνοντας σωματικές εκκρίσεις που βοηθούν στην αναγνώριση των μελών της ομάδας.
Ανεξάρτητα από είδος, λοιπόν, πρόκειται για συνήθειες και συμπεριφορές που ωφελούν όλα τα ζώα, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά.
Γιατί, όμως, οι γάτες εμφανίζουν αυτή τη συμπεριφορά;
Ας δούμε τους πιθανούς λόγους.
1ος λόγος
Σε αντίθεση με ό,τι πολλοί μπορεί να πιστεύουν, οι γάτες είναι κοινωνικά ζώα και έχουν ανάγκη από τη δημιουργία δεσμών. Και για αυτά τα υπέροχα αιλουροειδή δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να δείξουν την αγάπη τους και να κάνουν bonding από την αλληλοπεριποίηση. Έτσι, λοιπόν, γλείφουν η μία την άλλη σε μια προσπάθεια να δείξουν τα τρυφερά τους αισθήματα και να χτίσουν σχέσεις, οι οποίες βασίζονται στη στοργή και την εμπιστοσύνη.
Οι μαμάδες γάτες γλείφουν τα γατάκια τους για να μπορέσουν να συνδεθούν μαζί τους και να τα κάνουν να νιώσουν ασφάλεια και σιγουριά. Βέβαια, σε αυτή την περίπτωση έχει διπλό σκοπό η περιποίηση. Εκτός από τον συναισθηματικό δέσιμο, οι μητέρες μαθαίνουν στα γατάκια πώς να περιποιούνται τον εαυτό τους, καθώς θα το χρειαστούν μεγαλώνοντας- αφού πρέπει και αυτά με τη σειρά τους να δημιουργήσουν κοινωνικούς δεσμούς αλλά και να κάνουν μπάνιο.
2ος λόγος
Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η αλληλοπεριποίηση δεν είναι μόνο μια πράξη αγάπης. Με το να γλείφει μια γάτα την άλλη έχει σκοπό την καθαριότητα. Το να παραμένουν οι γάτες καθαρές είναι στη λίστα με τις top 3 προτεραιότητές τους. Γνωρίζοντας, λοιπόν, αυτή την επιτακτική τους ανάγκη, δίνουν ένα γατίσιο χεράκι βοηθείας και γλείφουν η μία το τρίχωμα της άλλης για να το καθαρίσουν, να αφαιρέσουν βρωμιές, σκόνη και παράσιτα, και ταυτόχρονα να μειώσουν τον κίνδυνο πιθανής μόλυνσης από ξένα σώματα που βρίσκονται πάνω στη γούνα τους.
Και αν σκέφτεστε γιατί δεν κάνουν μόνες τους μπάνιο, να σας πούμε ότι φυσικά και κάνουν, αλλά η περιποίηση από μια άλλη γάτα είναι προτιμότερη κάποιες φορές – εκτός του ότι βοηθάει να ενισχύουν τον δεσμό τους. Επίσης, μην ξεχνάτε ότι κάποια σημεία δεν είναι εύκολο να τα φτάσουν, όπως το κεφάλι και τα αυτιά, οπότε κάποια άλλη γάτα θα το κάνει.
3ος λόγος
Η αλληλοπεριποίηση δεν αφορά μόνο τη σωματική υγεία των γατών, αλλά και την ψυχική. Οι γάτες γλείφουν η μία την άλλη για να ανακουφιστούν από το άγχος. Η επαναλαμβανόμενη αυτή κίνηση με τη γλώσσα είναι συχνά χαλαρωτική και καταπραϋντική, τόσο για τη γάτα που την κάνει όσο και για την γάτα που δέχεται την περιποίηση. Η διαδικασία αυτή απελευθερώνει ενδορφίνες και προσφέρει στις γάτες την ηρεμία που έχουν ανάγκη. Είναι το δικό τους anti-stress μπαλάκι, αν μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε έτσι.
4ος λόγος
Η επικοινωνία είναι ένα βασικό κομμάτι της ζωής μας. Και φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει από τον κόσμο των γατών. Και επειδή αυτά τα υπέροχα αιλουροειδή δεν μιλάνε για να επικοινωνήσουν, χρησιμοποιούν άλλους τρόπους, ένας εκ των οποίων είναι να γλείφουν και να περιποιούνται η μία την άλλη. Πρόκειται για μια διαδικασία που δείχνει αν η σχέση τους είναι ισότιμη ή κάποια γάτα έχει το πάνω χέρι. Αν μια γάτα είναι αυτή που κυρίως περιποιείται την άλλη, τότε είναι η πρώτη στην κοινωνική τους ιεραρχία. Επιπλέον, οι γάτες γλείφουν η μία την άλλη για να ανταλλάξουν μυρωδιές και να ενισχύσουν την αίσθηση της “αγέλης” και της οικειότητας.
Τελευταίες σκέψεις
Οι γάτες παρουσιάζουν μερικές πολύ περίεργες συμπεριφορές- τουλάχιστον για εμάς περίεργες. Όμως, όπως σχεδόν όλες οι συμπεριφορές τους εξηγούνται, έτσι και η αλληλοπεριποίηση έχει συγκεκριμένους σκοπούς που συμβαίνει. Είτε πρόκειται για να ενισχύσουν τον δεσμό τους είτε πρόκειται για να επικοινωνήσουν ή να καθαριστούν, οι γάτες θα συνεχίζουν να κάνουν ό,τι περνάει από το πατούσι τους για να μας βλέπουν να “λιώνουμε” από αγάπη για εκείνες.
