Του Διονύση Γ. Γράψα, Ιστορικού
Πολλοί ενοχλούνται από τη σφοδρή κριτική που ασκούν ο Αντώνης Σαμαράς και ο Ευάγγελος Βενιζέλος στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Πρόκειται ασφαλώς για ένα θεμιτό και αναφαίρετο δημοκρατικό δικαίωμα, που εντάσσεται στον πυρήνα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Το βασικό όμως ερώτημα δεν είναι αν η κριτική ενοχλεί, αλλά γιατί φαίνεται να έχει μεγαλύτερη απήχηση από την επίσημη αντιπολιτευτική ρητορική. Αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης άρθρωναν αντίστοιχα καθαρό, συνεκτικό και τεκμηριωμένο λόγο, θα διατηρούσε η Νέα Δημοκρατία τόσο άνετο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις; Η απάντηση παραμένει ανοιχτή για μερικούς μήνες ακόμα…
Τα επιχειρήματα που περιορίζονται σε αποσπασματικές αναφορές, όπως το «δωρεάν WiFi» ή η «εισαγωγή του ΕΝΦΙΑ», δύσκολα μπορούν να συγκροτήσουν σοβαρή πολιτική κριτική. Ουδεμία εκ των επομένων κυβερνήσεων εγκατέστησε το δωρεάν διαδίκτυο, πολλώ δε μάλλον δεν κατήργησε τον ΕΝΦΙΑ. Σε μια περίοδο όπου η κοινωνία αναζητά πειστικές αναλύσεις και ρεαλιστικές προτάσεις, θα πρέπει να σημειωθεί πως η απλοϊκή αντιπαράθεση συχνά γυρίζει μπούμερανγκ, ενισχύοντας τελικά τον αντίπαλο.
Στο ΠΑΣΟΚ συγκεκριμένα, αρκετοί εκνευρίζονται με τη ρητορική Βενιζέλου, ειδικά όταν επισημαίνει ότι «όσα λέει ο Κώστας Καραμανλής πρέπει να μας προβληματίσουν». Δεν πρόκειται ωστόσο για προσπάθεια πολιτικής δικαίωσης του πρώην πρωθυπουργού. Πρόκειται περισσότερο για μια συγκυριακή σύγκλιση σε μια αντιμητσοτακική γραμμή, που αναζητά χώρο έκφρασης μέσα από την εμπειρία και τη βαρύτητα προσώπων που έχουν διατελέσει πρωταγωνιστές της μεταπολιτευτικής περιόδου. Ο Βενιζέλος δεν ξεχνά ότι η πενταετία Καραμανλή επηρέασε καθοριστικά τόσο το προσωπικό του πολιτικό κεφάλαιο όσο και τη μετέπειτα πορεία του κόμματός του.
Αντίστοιχα, ούτε ο Σαμαράς έχει παραβλέψει τα παλαιότερα πολιτικά «φλερτ» Καραμανλή – Αλέξη Τσίπρα. Παρ’ όλα αυτά, αναγνωρίζει στον Καραμανλή έναν συνομιλητή με ειδικό βάρος στα εθνικά θέματα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα για τον Καραμανλή πως εντάσσεται σε μια στρατηγική «αποκαθήλωσης» του σημερινού πρωθυπουργού, αλλά περισσότερο την ανάδειξη συγκεκριμένων πολιτικών διαφορών, οι οποίες — παρά το μετριοπαθές του ύφος — δεν αποκλείεται να οξυνθούν.
Θυμηδία προκαλεί πάντως η στάση ορισμένων πολιτικών φίλων που επιλέγουν προσωπικές επιθέσεις αντί πολιτικών επιχειρημάτων. Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες τακτικές όχι μόνο δεν αποδυναμώνουν τον αντίπαλο, αλλά συχνά δημιουργούν απρόβλεπτες συμμαχίες. Δεν είναι άλλωστε μακρινή η εποχή κατά την οποία στελέχη τοπικών οργανώσεων του ισχυρού τότε ΠΑΣΟΚ περιφρουρούσαν εκδηλώσεις της Πολιτική Άνοιξη απέναντι σε επιθέσεις της περιόδου 1990–1993. Η πολιτική μνήμη είναι μακρά και συχνά ειρωνική.
Το συμπέρασμα είναι μάλλον απλό. Στην πολιτική οι συμμαχίες μεταβάλλονται, οι ρόλοι αντιστρέφονται και η ιστορία επιστρέφει με τρόπους που κανείς δεν προβλέπει. Εκείνο που μένει τελικά είναι η ποιότητα της πολιτικής επιχειρηματολογίας. Και αυτό είναι ίσως το πεδίο στο οποίο η χώρα εξακολουθεί να υστερεί περισσότερο.
