Πόσοι από εμάς δεν έχουμε προσπαθήσει να εκπαιδεύσουμε τον σκύλο μας και έχουν αποτύχει παταγωδώς!
Και μάς πιάνει το παράπονο, καθώς δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τον αγαπημένο μας φίλο.
- 1) Τα πάντα είναι το σωστό timing
- 2) Στήνουμε την επιτυχία πριν ξεκινήσουμε
- 3) Ένα καλό marker κάνει την επικοινωνία ξεκάθαρη
- 4) Κάνουμε μικρά sessions και σταματάμε ενώ όλα βαίνουν καλώς
- 5) Θυμόμαστε ότι ο σκύλος δεν γενικεύει, όπως εμείς
- 6) Πότε o σκύλος δεν μάς ακούει και τι πρέπει να κάνουμε
- 7) Το παιχνίδι μετά την προπόνηση είναι «κόλλα» για τη σχέση και, συχνά για τη μνήμη
- 8) Η ηρεμία είναι μέρος της εκπαίδευσης
- 9) Πότε αραιώνουμε να επιβραβεύουμε τον σκύλο
- 10) Κρατάμε σημειώσεις για το τι ήταν δύσκολο
- Σεβόμαστε τα όρια του σκύλου μας
Τι δεν κάνουμε σωστά;
«Όλοι επιθυμούμε το ίδιο πράγμα: Να έχουμε μία ξεκάθαρη επικοινωνία με τον σκύλο μας και να βλέπουμε πρόοδο στην εκπαίδευση του, που κρατάει.
Η αλήθεια είναι ότι η επιτυχημένη εκπαίδευση δεν κρύβεται σε μαγικές εντολές ή σε σκληρά εργαλεία. Κρύβεται σε μικρές λεπτομέρειες που, όταν τις κάνουμε σωστά, αλλάζουν όλο το παιχνίδι», μάς κεντρίζει το ενδιαφέρον η θετική εκπαιδεύτρια σκύλων, Αθηνά Περιβόλα.
Ξεκινάμε την εκπαίδευση στο σπίτι και μετά βγαίνουμε σε εξωτερικούς χώρους
Επιβραβεύουμε τη στιγμή που βλέπουμε αυτό που θέλουμε
Τα 10, λοιπόν, πιο πρακτικά μυστικά που ανεβάζουν το επίπεδο της εκπαίδευσης, είναι κινήσεις, που πρέπει να κάνουμε άμεσα και σε συγκεκριμένες στιγμές.
1) Τα πάντα είναι το σωστό timing
Ο σκύλος μαθαίνει αυτό που τού ζητάμε, αναφέρει η κα Περιβόλα, ακριβώς τη στιγμή που τον ανταμείβουμε. Αν αργήσουμε, μπορεί να καταλάβει λάθος πράγμα. Για παράδειγμα, προσπαθούμε να τού μάθουμε να παραμένει στη θέση του, αλλά τον επιβραβεύουμε την ώρα που έκανε ένα βήμα. Ή προσπαθούμε να τού διδάξουμε κάτι άλλο και τον ανταμείβουμε όταν γύρισε το κεφάλι, μύρισε κάτω κ.ά.
Τι κάνουμε
● Επιβραβεύουμε τη στιγμή που βλέπουμε αυτό που θέλουμε.
● Αν δυσκολευόμαστε, χρησιμοποιούμε μια λέξη-σήμα (π.χ «Ναι!»), για να καταλάβει το σωστό.
2) Στήνουμε την επιτυχία πριν ξεκινήσουμε
Το πιο γρήγορο training είναι αυτό που δεν αφήνει περιθώρια να γίνουν πολλά λάθη. Δεν είναι κόλπο, επισημαίνει η εκπαιδεύτρια, είναι στρατηγική: κάνουμε το σωστό εύκολο και μειώνουμε τη πιθανότητα λάθους. Δηλαδή:
● Αφαιρούμε από τον χώρο οτιδήποτε μπορεί να αποσπάσει την προσοχή του σκύλου μας, όπως διάφορα αντικείμενα και φροντίζουμε να κλείσουμε πόρτες ή βάζουμε baby gate).
● Ξεκινάμε σε εσωτερικό χώρο (π.χ. μέσα στο διαμέρισμα) και ανεβάζουμε βαθμό δυσκολίας, σταδιακά.
3) Ένα καλό marker κάνει την επικοινωνία ξεκάθαρη
Το marker (clicker ή μια ίδια λέξη, όπως «Ναι», είναι σαν να λέμε: «Αυτό ήταν! Μπράβο!», λέει η κα Περιβόλα, και βοηθάει να είμαστε ακριβείς. Αλλά και να μη μπερδεύεται ο σκύλος.
Διαλέγουμε ένα marker και δεν λέμε 10 διαφορετικά μπράβο.
Πρώτα «φορτίζουμε» το marker. Δηλαδή, ο σκύλος μαθαίνει ότι ο ήχος/η λέξη σημαίνει ότι έρχεται κάτι καλό. Κάνουμε λίγες επαναλήψεις, λέμε «Ναι!» ή κάνουμε κλικ.
Αμέσως δίνουμε λιχουδιά, χωρίς να τού ζητάμε καμία άσκηση. Έτσι, ο ήχος αποκτά αξία από μόνος του.
Στη συνέχεια, περιγράφει η εκπαιδεύτρια, το προσθέτουμε στην εκπαίδευση. Το χρησιμοποιούμε τη στιγμή που κάνει το σωστό και ακολουθεί αμέσως η επιβράβευση.
Το χρησιμοποιούμε πρώτα σε εύκολες ασκήσεις.
4) Κάνουμε μικρά sessions και σταματάμε ενώ όλα βαίνουν καλώς
Η κούραση και η βαρεμάρα, τονίζει η κα Περιβόλα, είναι «εχθροί». Αν πιέσουμε πολύ τον σκύλο στην άσκηση, συχνά «πέφτει» η ποιότητα, γίνονται λάθη και μετά νομίζουμε ότι δεν καταλαβαίνει.
Γι’ αυτό κάθε sessions πρέπει να έχει διάρκεια 2 έως 5 λεπτά και κάνουμε μία έως δύο ασκήσεις.
Κάνουμε διάλειμμα, παίζοντας ή καθόμαστε ήρεμα.
5) Θυμόμαστε ότι ο σκύλος δεν γενικεύει, όπως εμείς
«Για εμάς το «Κάτσε» σημαίνει ότι μπορούμε να κάτσουμε παντού. Για τον σκύλο όμως, μπορεί το «Kάτσε» να είναι μόνο στο σαλόνι. Γι’ αυτό βλέπουμε σκύλους, που ενώ κάθονται στο σπίτι, όταν βγαίνουν έξω, το ξεχνάνε», αναφέρει η κα Περιβόλα.
Γι’ αυτό, πρέπει να κάνουμε την ίδια άσκηση σε πολλά σημεία (σπίτι, είσοδο, πεζοδρόμιο, πάρκο, πλατεία).
Ανεβάζουμε τον βαθμό δυσκολίας, τονίζει η εκπαιδεύτρια, σε ένα πράγμα τη φορά. Για παράδειγμα, πρώτα πάμε σε ένα νέο μέρος και μετά προσθέτουμε περισπασμούς.
6) Πότε o σκύλος δεν μάς ακούει και τι πρέπει να κάνουμε
«Όταν ο σκύλος είναι πολύ αγχωμένος/φοβισμένος/υπερ-ενθουσιασμένος, δεν είναι πεισματάρης. Είναι σε κατάσταση που το μυαλό του λέει: «διαχείριση κινδύνου, όχι μάθηση», εξηγεί η κα Περιβόλα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, κατεβάζουμε την ένταση, κρατώντας απόσταση, πηγαίνουμε σε πιο ήσυχο σημείο και με λιγότερους περισπασμούς. Κάνουμε πιο εύκολη την άσκηση και ανεβάζουμε αργά.
7) Το παιχνίδι μετά την προπόνηση είναι «κόλλα» για τη σχέση και, συχνά για τη μνήμη
Το παιχνίδι, όπως λέει η κα Περιβόλα, δεν είναι απλά εκτόνωση. Είναι και τρόπος να «κλείσουμε» την εκπαίδευση με θετικό συναίσθημα, να δυναμώσουμε τη σύνδεση και να κρατήσουμε κίνητρο.
Έτσι, μετά από μια ωραία προσπάθεια, μπορούμε να παίξουμε μαζί του -30 έως 60 δευτερόλεπτα- ή να παίξει με κάτι που αγαπάει.
Αν ο σκύλος ανεβάζει πολλή ενέργεια, επιλέγουμε πιο ήρεμο παιχνίδι ή τού δίνουμε κάποιο παιχνίδι που μπορεί να μασήσει.
8) Η ηρεμία είναι μέρος της εκπαίδευσης
«Δεν μαθαίνουμε μόνο στην πράξη. Μαθαίνουμε και όταν ξεκουραζόμαστε. Μετά από νέα πράγματα, ο σκύλος χρειάζεται ηρεμία για να «κάτσει» αυτό που έμαθε», ενημερώνει η κα Περιβόλα.
Μετά από δύσκολο session, συμβουλεύει η εκπαιδεύτρια, τού δίνουμε χρόνο να ηρεμήσει και να ξεκουραστεί. Δεν τού «φορτώνουμε» συνεχόμενα έντονες εμπειρίες.
9) Πότε αραιώνουμε να επιβραβεύουμε τον σκύλο
Στην αρχή «πληρώνουμε», όπως λέει η κα Περιβόλα, για να «χτίσουμε» καθαρή εικόνα. Αν κόψουμε γρήγορα τις ανταμοιβές, πέφτει το ενδιαφέρον και γίνονται λάθη.
Τι κάνουμε
● Στην εκμάθηση επιβραβεύουμε συνεχώς.
● Μετά, αρχίζουμε να επιβραβεύουμε πιο αραιά, αλλά κρατάμε την ποιότητα υψηλή.
10) Κρατάμε σημειώσεις για το τι ήταν δύσκολο
«Αυτό είναι το πιο επαγγελματικό μυστικό. Όχι για να κάνουμε επιστήμη, αλλά για να μην προπονούμαστε στα τυφλά. Αν ξέρουμε τι δυσκολεύει τον σκύλο, φτιάχνουμε καλύτερο πλάνο», υπογραμμίζει η κα Περιβόλα.
Τι σημειώνουμε
● Πού δυσκολεύτηκε (σε ποιο μέρος).
● Με τι (ποιος ήταν ο περισπασμός).
● Σε ποια απόσταση/ένταση.
Μετά σχεδιάζουμε το επόμενο session να είναι λίγο πιο εύκολο από εκεί που «έσπασε».
Ένα μικρό πρακτικό παράδειγμα, για να το δούμε στην πράξη, δίνει η ειδικός.
Αν δουλεύουμε το «Έλα»,
1. Ξεκινάμε σπίτι, χωρίς περισπασμούς, με πολλές επιβραβεύσεις.
2. Πάμε είσοδο/διάδρομο/αυλή.
3. Μετά σε ήσυχο εξωτερικό σημείο, με μακρύ λουρί.
4. Αν κάπου «χαθεί», δεν λέμε δεν ακούει. Λέμε ήταν δύσκολο. Κάνουμε ένα βήμα πίσω και «ξαναχτίζουμε».
Σεβόμαστε τα όρια του σκύλου μας
Τέλος, η κα Περιβόλα επισημαίνει: «Η πετυχημένη εκπαίδευση δεν είναι θέμα να επιβληθούμε. Είναι θέμα να είμαστε καθαροί, σταθεροί και δίκαιοι. Σωστό timing, κατάλληλο περιβάλλον, μικρά βήματα, σεβασμός στο όριο του σκύλου και επιβράβευση που έχει νόημα γι’ αυτόν. Έτσι, δεν φτιάχνουμε μόνο εντολές, δημιουργούμε σχέση, και πάνω στη σχέση «χτίζεται» η πραγματική συμπεριφορά».
