της Μάχης Γεωργακοπούλου, Οικονομολόγου, Προέδρου του Hellenic Female Leaders UK
Στη χώρα μας ο νεποτισμός αποτελεί τον σκληρό πυρήνα του πελατειακού κράτους καθώς εξασφαλίζει εμπιστοσύνη εντός του στενού κύκλου, περιορίζει τη λογοδοσία και ουσιαστικά αναπαράγει την εξουσία με κληρονομικά κριτήρια.Το κράτος παύει να λειτουργεί ως θεσμός και γίνεται δίκτυο σχέσεων.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τουλάχιστον ένα σημαντικό διψήφιο ποσοστό βουλευτών (περίπου 13–30% σε διάφορες περιόδους) στην Ελλάδα έχει στενή συγγενική σχέση. Αυτό επιβεβαιώνει εμπειρικά τη διάχυτη αντίληψη για την παρουσία πολιτικών οικογενειών και τη συστηματική αναπαραγωγή της πολιτικής ελίτ μέσω συγγενειακών δεσμών.
Στον 21ο αιώνα, το κράτος δικαίου δεν απειλείται πρωτίστως από την ωμή παραβίαση των νόμων, αλλά τη συστηματική υπονόμευση της ισότητας μέσω “νόμιμων” εξαιρέσεων και διαδικασιών. Σε αυτό το πεδίο, ο νεποτισμός δεν αποτελεί απλώς ηθικό έλλειμμα ή πολιτισμική παθογένεια αλλά δομικό αντίπαλο του κράτους δικαίου, ακόμη και όταν δεν παραβιάζει ρητά το γράμμα του νόμου.
Η σύγχρονη δημοκρατία δεν κρίνεται μόνο από το αν διαθέτει εκλογές, δικαστήρια και συντάγματα. Κρίνεται από το αν η πρόσβαση στην εξουσία και στους δημόσιους πόρους διέπεται από ουδέτερους κανόνες ή από άτυπα δίκτυα συγγένειας, κομματικής αφοσίωσης και οικονομικής επιρροής.
Ο Francis Fukuyama έχει περιγράψει τον νεποτισμό ως σύμπτωμα πολιτικής παρακμής και εμφανίζεται όταν οι θεσμοί χάνουν την ικανότητά τους να προσαρμόζονται. Οι νομπελίστες Οικονομικών Acemoglou και Robinson τον θεωρούν εργαλείο «εξαγωγικών θεσμών», σχεδιασμένων ώστε να εξυπηρετούν κλειστές ελίτ.
Φυσικά, στη δημοκρατία κανείς δεν αποκλείεται λόγω καταγωγής. Όμως κανείς δεν δικαιούται ειδικά προνόμια εξαιτίας της. Όταν συγγενικές σχέσεις μετατρέπονται σε άτυπη «πιστοποίηση αξιοπιστίας», όταν επιταχύνουν πολιτικές ή διοικητικές διαδρομές, τότε παραβιάζεται στην πράξη η αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου.
Ετσι ακυρώνεται στη πράξη η αξιοκρατία, κλονίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και μειώνεται η εμπιστοσύνη ξένων επενδυτών με αρνητική επίδραση στην ευμάρεια και την κοινωνική συνοχή.
