Κάθε πέντε χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ενημερώνουν τις επίσημες διατροφικές οδηγίες, γνωστές ως Dietary Guidelines for Americans (DGA), με στόχο τη βελτίωση της δημόσιας υγείας και την πρόληψη χρόνιων ασθενειών.
Η τελευταία πρόσφατη έκδοση για το διάστημα 2025-2030 φέρνει σημαντικές αλλαγές σε σχέση με προηγούμενες αναθεωρήσεις, εστιάζοντας στην ποιότητα των τροφίμων, τη διαφοροποίηση των μακροθρεπτικών στοιχείων, τη μείωση επεξεργασμένων τροφίμων και την προώθηση ολόκληρων, φυσικών τροφίμων.
Οι κυριότερες αλλαγές συνοψίζονται ως εξής:
1. Εστίαση σε ολόκληρα και μη επεξεργασμένα τρόφιμα
Η κύρια φιλοσοφία των DGA 2025-2030 είναι η προώθηση της κατανάλωσης «πραγματικού φαγητού», δηλαδή τροφίμων που έχουν υποστεί ελάχιστη επεξεργασία και διατηρούν τα θρεπτικά συστατικά τους. Οι οδηγίες συστήνουν:
- Αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ολικής άλεσης δημητριακών και οσπρίων.
- Περιορισμό εξαιρετικά επεξεργασμένων τροφίμων, όπως έτοιμα γεύματα, σνακ με πρόσθετα σάκχαρα ή λιπαρά και μεταποιημένα προϊόντα υψηλής θερμιδικής πυκνότητας.
- Προώθηση ποικιλίας τροφίμων ώστε να εξασφαλίζεται η πρόσληψη όλων των απαραίτητων βιταμινών, μετάλλων και φυτοχημικών.
Η επιστημονική τεκμηρίωση υποστηρίζει ότι η κατανάλωση μη επεξεργασμένων τροφίμων συσχετίζεται με καλύτερη θρεπτική ποιότητα δίαιτας και χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων νόσων όπως καρδιοπάθειες και σακχαρώδης διαβήτης.
2. Πρόσληψη πρωτεΐνης
Οι νέες οδηγίες αναθεωρούν τις συστάσεις για πρωτεΐνη, προτείνοντας αύξηση σε 1,2-1,6 g/kg σωματικού βάρους ημερησίως, σε σχέση με την προηγούμενη σύσταση (~0,8 g/kg). Επίσης, τονίζεται η σημασία ποικιλίας πηγών πρωτεΐνης, συμπεριλαμβανομένων:
Ζωικών πηγών: πουλερικά, ψάρια, αυγά και κόκκινο κρέας σε μέτριες ποσότητες.
Φυτικών πηγών: όσπρια, ξηροί καρποί, σόγια και δημητριακά ολικής άλεσης.
Η επιστημονική τεκμηρίωση δείχνει ότι η επαρκής πρωτεΐνη υποστηρίζει διατήρηση μυϊκής μάζας και θρέψη, ιδιαίτερα σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει τη θρεπτική ισορροπία της δίαιτας.
3. Λιπαρά και γαλακτοκομικά προϊόντα
Σημαντική διαφοροποίηση αφορά τα λιπαρά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Οι DGA 2025-2030:
- Αποδέχονται την κατανάλωση πλήρους λιπαρών γαλακτοκομικών προϊόντων, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
- Παραμένει σύσταση να περιορίζονται τα κορεσμένα λιπαρά κάτω από 10% της συνολικής ενέργειας, αλλά με ευελιξία στην επιλογή τροφίμων.
Αυτές οι αλλαγές βασίζονται σε σύγχρονες ανασκοπήσεις που αμφισβητούν την άμεση σύνδεση μεταξύ κορεσμένων λιπαρών και αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου, δίνοντας έμφαση στη συνολική ποιότητα της διατροφής.
4. Μείωση πρόσθετων σακχάρων
Οι νέες οδηγίες διατηρούν τη σύσταση για περιορισμό προσθήκης σακχάρων, ορίζοντας ότι καμία ποσότητα δεν θεωρείται υγιεινή, με ανώτατο όριο 10 g ανά γεύμα. Η αλλαγή αυτή εστιάζει στη μείωση της θερμιδικής πυκνότητας της δίαιτας, την αποφυγή «κενών θερμίδων» και την ενίσχυση της διατροφικής ποιότητας.
5. Ολική πρόσληψη αλκοόλ
Η θέση των DGA 2025-2030 διαφοροποιείται και όσον αφορά το αλκοόλ, καθώς δεν καθορίζεται πλέον συγκεκριμένο όριο για ασφαλή κατανάλωση. Αντίθετα, δίνεται γενική σύσταση για περιορισμένη ή μη κατανάλωση, με στόχο τη μείωση κινδύνων για χρόνιες ασθένειες και τη βελτίωση της συνολικής ποιότητας της διατροφής.
6. Ειδικές πληθυσμιακές ομάδες
Οι νέες οδηγίες παρέχουν επίσης λεπτομερείς κατευθύνσεις για παιδιά, εφήβους, έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, με στόχο την κάλυψη των ειδικών διατροφικών αναγκών τους. Τονίζεται η σημασία της ποικιλίας και της θρεπτικής πυκνότητας τροφών, όπως επίσης η επαρκής πρόσληψη σιδήρου, ασβεστίου, βιταμίνης D και φυλλικού οξέος.
