“Καποδίστριας”, του Γιάννη Σμαραγδή
Του Φωκίωνα Ζαΐμη, Αντιπεριφερειάρχη Αχαΐας
Εχθές κατάφερα επιτέλους να δω την ταινία. Η ταινία είναι λιτή, ουσιαστική, βαθιά συγκινητική, ουμανιστική, ανθρωποκεντρικά κοινωνική και ιστορικά ακριβής, έχει δε δύο εξαιρετικές καλλιτεχνικές ερμηνείες του Καποδίστρια από τον Αντώνη Μυριαγκό και του Μέτερνιχ από τον Φίνμπαρ Λιντς. Θα έλεγα αγγίζει τον πυρήνα του Ελληνισμού αλλά και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ουσιαστικά είναι μια ειλικρινείς αφήγηση του κοινού οράματος του Καποδίστρια και των πεφωτισμένων Ελλήνων στην Ελλάδα και την Διασπορά, το οποίο τελικά οργάνωσε η Φιλική Εταιρεία και υλοποίησαν οι επαναστατημένοι Έλληνες. Ο στόχος ήταν η απελευθέρωση του έθνους των Ελλήνων από τους Οθωμανούς με σκοπό την ταυτόχρονη δημιουργία ενός νέου ισχυρού ανεξάρτητου κράτους όπου με βάση τις διαχρονικές αξίες των Ελλήνων θα ξαναδημιουργηθεί μια χριστιανική κοινωνία με έμφαση στην παιδεία, την δημοκρατία και τις αξίες της ισοπολιτείας.
Η ικανότητα του Καποδίστρια αποδείχθηκε στην Ευρωπαϊκή πολιτική και διπλωματική σκηνή με αλλεπάλληλες επιτυχημένες παρεμβάσεις και ενέργειες τόσο κατά την διάρκεια της θητείας του δίπλα στον Τσάρο της Ρωσίας όσο και μετά ως πρώτος Κυβερνήτης της χώρας μας. Μεταξύ άλλων, η δημιουργία του μοναδικού Ελβετικού κράτους ενώνοντας τα καντόνια σε ένα ενιαίο αλλά ανεξάρτητο και αυτοδιοικούμενο κράτος είναι αποκλειστικά δικό του επίτευγμα και ακόμα και σήμερα είναι ένα μοναδικό και ξεχωριστό μοντέλο δημοκρατίας παγκοσμίως. Ως πρώτος κυβερνήτης της χώρας μας έβαλε τα θεμέλια του σύγχρονου ελληνικού κράτους με πρωτοφανές διοικητικό, εκπαιδευτικό και κοινωνικό έργο. Έπεσε θύμα της δολοφονικής παρέμβασης της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία φοβούμενη την απώλεια επιρροής της στην Ελλάδα και την ταυτόχρονη ισχυροποίηση της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή, ώθησε τεχνηέντως μερίδα των τότε αντιπάλων του ήτοι δυσαρεστημένοι μερίδα προυχόντων να τον εξοντώσουν. Η Ελλάδα, δεδομένου ότι βρίσκεται σε σημαντικό θαλάσσιο εμπορικό δρόμο, ήταν και είναι πάντα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με μεγάλες δυνάμεις.
Η Αχίλλειος πτέρνα των Ελλήνων από την αρχαιότητα έως σήμερα δηλαδή ο φθόνος, η διχόνοια, η οικονομική απληστία και οι εμφύλιες διαμάχες ήταν το έδαφος στο οποίο εκτυλίχθηκε η συνομωσία της Αγγλίας εναντίον του. Σε ένα νέο κράτος σε πλήρη αναταραχή και αδυναμία και με ελάχιστους οικονομικούς πόρους, δεν ήταν δύσκολο να εμφανιστούν ισχυρές διαμάχες, από μερίδα προυχόντων για να τον εξοντώσουν, η δε αφορμή της δολοφονίας ήταν η φυλάκιση του αρχηγού της οικογένειας των Μαυρομιχαλέων πρωταγωνιστή της ελληνικής επανάστασης. Αν δεν ήταν αυτός θα ήταν κάποιος άλλος. Τα βαθύτερα αίτια ήταν ασφαλώς γεωπολιτικά και οικονομικά όπως άλλωστε πάντα είναι και θα είναι. Οι μεγάλες δυνάμεις τότε, αλλά και σήμερα, δεν επιθυμούν πραγματικά ανεξάρτητη εθνική πολιτική μη προσδεμένη στο άρμα κάποιας εξ αυτών.
Κορυφαίος ο διάλογος με τον συν-οραματιστή του και αρχιστράτηγο της επανάστασης Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, σε συνάντησή τους στην Κέρκυρα (πριν την επανάσταση), όταν τον ρώτησε ο γέρος του Μορηά αν θα έχουμε βοήθεια για την επερχόμενη επανάσταση και απάντησε ο Καποδίστριας πως στην αρχή θα είμαστε ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ. Ο Κολοκοτρώνης επέμενε…., ούτε οι Ρώσοι δεν θα βοηθήσουν;;; και ξαναπάντησε ο Καποδίστριας ως πραγματιστής όχι, στην αρχή θα είμαστε ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ και μόνον αν νικήσουμε τότε θα προσφερθούν να μας βοηθήσουν όλοι, με ανταλλάγματα φυσικά. Και μόνον αυτό το μήνυμα της ταινίας αξίζει να το κατανοήσουμε ως Έλληνες για να είμαστε συνειδητοποιημένοι, ενωμένοι και στοχοπροσηλωμένοι με βάση το συμφέρον μας ως κοινωνία και ως έθνος. Από την μια πλευρά ο Καποδίστριας ήταν πραγματιστής και άψογος γνώστης της πολιτικής ως ενίοτε και μάντης των εξελίξεων, από την άλλη όμως αθεράπευτα οραματιστής και εργάτης της απελευθέρωσης, ανεξαρτησίας, αλλαγής, ανατροπής και της δημιουργίας σύγχρονου κράτους. Σε κάθε βήμα του είχε πλήρη επίγνωση των κινδύνων για τον ίδιο και την χώρα αλλά ουδέποτε δείλιασε ουδέποτε έβαλε άλλο συμφέρον από το εθνικό στην σκέψη του και στις πράξεις του. Εργαζόταν πάντα άδολα, άοκνα και με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον των Ελλήνων και του έθνους μας.
Εύγε στον Γιάννη Σμαραγδή και τους συνεργάτες του για την επιμονή, υπομονή και σκηνοθετική αρτιότητα αλλά και στους Αντώνη Μυριαγκό (Καποδίστριας) και Φίνμπαρ Λιντς (Μέτερνιχ) για τις εξαιρετικές ερμηνείες. Η εξαιρετικά συγκινητική αυτή ταινία θα πρέπει να προβάλλεται στα σχολεία ως μέρος της ιστορικής μας ταυτότητας.
