Μια επιχείρηση με έντονο παρασκήνιο και αχαρτογράφητες πολιτικές συνέπειες εκτυλίχθηκε τις τελευταίες ημέρες στη Βενεζουέλα, καθώς οι εξελίξεις γύρω από τον Νικολάς Μαδούρο ανοίγουν ένα νέο και εξαιρετικά αβέβαιο κεφάλαιο για τη χώρα, την αντιπολίτευση και τη γεωπολιτική σκακιέρα.
Σύμφωνα με το CNN, o πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε το πράσινο φως πριν από αρκετές ημέρες για τη σύλληψη του Μαδούρο, με την επιχείρηση να εκτελείται από τη μονάδα Delta Force του αμερικανικού στρατού.
Ο εντοπισμός της τοποθεσίας του Μαδούρο έγινε από τη CIA, στην οποία ο Τραμπ είχε δώσει, πριν από μήνες, εξουσιοδότηση για μυστικές επιχειρήσεις εντός της Βενεζουέλας.
Όπως ανέφερε η ίδια πηγή που επικαλείται το αμερικανικό μέσο ενημέρωσης, ο Μαδούρο συνελήφθη προκειμένου να δικαστεί στις ΗΠΑ, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει σαφές ποια ακριβώς ήταν η τοποθεσία του.
Το τι θα ακολουθήσει στη Βενεζουέλα παραμένει θολό.
Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα
Σύμφωνα με το σύνταγμα της χώρας, η εξουσία θα πρέπει να περάσει στην αντιπρόεδρο του Νικολάς Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Η ίδια η Ροντρίγκες έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση δεν γνωρίζει πού βρίσκονται ούτε ο Μαδούρο ούτε η Πρώτη Κυρία της Βενεζουέλας, Σίλια Φλόρες. Ωστόσο, το μέλλον του καθεστώτος είναι αμφίβολο και η αντιπολίτευση, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας, είναι πιθανό να δει αυτή τη στιγμή ως μια κρίσιμη ευκαιρία.
Η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας υποστηρίζει ότι ο νόμιμος πρόεδρος της χώρας είναι ο εξόριστος πολιτικός Εντμούντο Γκονζάλεζ. Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, διαμορφώνονται διάφορα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα.
Ένα από αυτά είναι να ακολουθηθεί η συνταγματική οδός, όπως προβλέπεται από το Άρθρο 233. Σε αυτό που το σύνταγμα ορίζει ως «απόλυτη απουσία» του προέδρου, η εκτελεστική αντιπρόεδρος, Ντέλσι Ροντρίγκες, αναλαμβάνει την εξουσία και προκηρύσσει εκλογές εντός 30 ημερών, με τον νέο πρόεδρο να εκλέγεται για πλήρη εξαετή θητεία.
Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει την κατάρρευση του καθεστώτος, με τα ανώτατα στελέχη του να παραιτούνται ή να διαφεύγουν. Σε αυτή την περίπτωση, ο πιθανότερος υποψήφιος της αντιπολίτευσης είναι ο Γκονσάλεζ, ο οποίος είχε θέσει υποψηφιότητα στις εκλογές του 2024.
Ο Γκονσάλεζ, ακαδημαϊκός και μακροχρόνιος διπλωμάτης, βρίσκεται σήμερα εξόριστος στην Ισπανία και υποστηρίζεται από την πρόσφατη νικήτρια του Νόμπελ Ειρήνης, την ακτιβίστρια Μαρία Κορίνα Ματσάδο. Μιλώντας στο Όσλο τον περασμένο μήνα, μετά την παραλαβή του βραβείου, η Ματσάδο δήλωσε ότι το κίνημά της προετοιμάζεται για «μια συντεταγμένη και ειρηνική μετάβαση» μόλις ο Μαδούρο αποχωρήσει.
Τον Δεκέμβριο ανέφερε επίσης ότι ο Γκονσάλεζ τής είχε προτείνει να αναλάβει τη θέση της αντιπροέδρου και ότι «η συντριπτική πλειονότητα» της αστυνομίας και των ενόπλων δυνάμεων θα ακολουθούσε τις εντολές της νέας κυβέρνησης μόλις ξεκινούσε η πολιτική μετάβαση.
Ένα τρίτο ενδεχόμενο είναι η ανάληψη της εξουσίας από τον στρατό. Ο νυν υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας είναι ο Βλαντίμιρ Παντρίνο Λόπες, ο οποίος μίλησε μετά τα αμερικανικά πλήγματα νωρίς το Σάββατο, δηλώνοντας ότι η Βενεζουέλα θα αντισταθεί στην παρουσία ξένων στρατευμάτων στη χώρα.
«Αυτή η εισβολή αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη προσβολή που έχει υποστεί η χώρα», πρόσθεσε.
Ανησυχούν οι κάτοικοι
Η Βενεζουέλα ξύπνησε το Σάββατο σε ένα σκηνικό φόβου και αβεβαιότητας, με τους κατοίκους να προσπαθούν να καταλάβουν τι ακολουθεί μετά τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και τη σύλληψη του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο.
Δυνάμεις ασφαλείας της Βενεζουέλας περιπολούσαν τα ξημερώματα σε μεγάλο βαθμό άδειους δρόμους στο Καράκας, λίγες ώρες αφότου δυνατές εκρήξεις ξύπνησαν τους κατοίκους και μετέφεραν την είδηση ότι οι ΗΠΑ είχαν βομβαρδίσει τη χώρα και είχαν συλλάβει τον Μαδούρο.
Οι δρόμοι γύρω από το προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες ήταν έρημοι, με μοναδική παρουσία τα σημεία ελέγχου που επάνδρωναν ένοπλοι ένστολοι, την ώρα που οι κάτοικοι εξέφραζαν το σοκ τους για το αμερικανικό στρατιωτικό πλήγμα και προσπαθούσαν να καταλάβουν ποιος έχει πλέον τον έλεγχο της χώρας.
Καπνοί σκέπαζαν τον ουρανό, με μια σκούρα στήλη να συνεχίζει να υψώνεται από την κατεύθυνση του λιμανιού της Λα Γκουάιρα στα βόρεια, ενώ μια ακόμη ήταν ορατή κοντά σε αεροπορική βάση στην πρωτεύουσα.
Οι περισσότεροι κάτοικοι παρέμειναν στα σπίτια τους, παρακολουθώντας με αγωνία τις τελευταίες εξελίξεις στα κινητά τους τηλέφωνα, ενώ κάποιοι βγήκαν για να προμηθευτούν τρόφιμα, φοβούμενοι ότι ίσως χρειαστεί να παραμείνουν κλεισμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα, αναφέρει το Reuters.
Για τους υποστηρικτές της αντιπολίτευσης, η ατμόσφαιρα ήταν διαφορετική, με έντονη συναισθηματική φόρτιση. «Η αδελφή μου, που βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, με ξύπνησε με τα νέα – έκλαιγε. Κλάψαμε μαζί από χαρά», δήλωσε ο 39χρονος Τζάιρο Τσακίν, μηχανικός και ιδιοκτήτης συνεργείου στο πετρελαϊκό κέντρο του Μαρακαΐμπο.
Ο ίδιος πρόσθεσε: «Βγήκα για να ελέγξω την επιχείρησή μου γιατί φοβόμουν λεηλασίες, αλλά ο δρόμος είναι έρημος. Ήθελα να γεμίσω το ρεζερβουάρ μου, αλλά τα πρατήρια καυσίμων είναι ήδη κλειστά, οπότε εκμεταλλεύτηκα την ευκαιρία για να αγοράσω τρόφιμα, γιατί δεν ξέρουμε τι έρχεται. Ειλικρινά, έχω έναν συνδυασμό φόβου και χαράς».
Η επίθεση κατά τη διάρκεια της νύχτας ξεκίνησε περίπου στις 2 τα ξημερώματα, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες που επικαλείται το Reuters, οι οποίοι ανέφεραν εκρήξεις, αεροσκάφη και μαύρους καπνούς σε όλο το Καράκας για περίπου 90 λεπτά.
«Δεν μπορούσα να το πιστέψω. Το είδα πρώτα στα social media και μετά στην τηλεόραση. Τώρα, θέλω να ξέρω τι θα ακολουθήσει», δήλωσε η 74χρονη Νάνσι Πέρες, η οποία βγήκε από το σπίτι της για να πάει σε έναν φούρνο κοντά στην κατοικία της στη Βαλένθια, στην κεντρική Βενεζουέλα.
Η 50χρονη Κάρμεν Μάρκες, που ζει στα ανατολικά της πρωτεύουσας, ανέφερε ότι ανέβηκε στην ταράτσα του σπιτιού της και μπορούσε να ακούσει αεροπλάνα σε διαφορετικά ύψη, αν και δεν μπορούσε να τα δει.
«Φώτα σαν φωτοβολίδες διέσχιζαν τον ουρανό και μετά ακούγονταν εκρήξεις. Ανησυχούμε για το τι θα ακολουθήσει. Δεν γνωρίζουμε τίποτα από την κυβέρνηση, μόνο ό,τι λέει η κρατική τηλεόραση», είπε.
