Οι άνθρωποι αποδεικνύονται πολύ πιο μονογαμικοί από τα περισσότερα πρωτεύοντα με τα οποία μοιραζόμαστε κοινή εξελικτική πορεία, αν και υπολείπονται ειδών όπως οι κάστορες, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ στη Βρετανία. Η έρευνα, η οποία ταξινόμησε τα θηλαστικά με βάση τις αναπαραγωγικές τους συνήθειες, κατατάσσει τους ανθρώπους στην «πρώτη κατηγορία» της μονογαμίας. Συνολικά αξιολογήθηκαν 35 είδη, με τους ανθρώπους να βρίσκονται στην έβδομη θέση της κατάταξης. Τα ζώα που βρίσκονται στις χαμηλότερες θέσεις της κατάταξης περιλαμβάνουν τις αγριόγατες, τα ρινοδέλφινα, τους χιμπαντζήδες, τους ορεινούς γορίλες και το πρόβατο Soay της Σκωτίας.
«Οι άνθρωποι βρίσκονται άνετα στην κορυφή των μονογαμικών ειδών, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των θηλαστικών έχει μια πολύ πιο επιπόλαιη προσέγγιση στο ζευγάρωμα» δήλωσε ο Δρ. Μαρκ Ντάιμπλ, εξελικτικός ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και επικεφαλής της μελέτης.
Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει και στο παρελθόν ποσοστά μονογαμίας για ανθρώπινους και ζωικούς πληθυσμούς, όμως ο Ντάιμπλ επιδίωξε να διαπιστώσει πού ακριβώς τοποθετούνται οι άνθρωποι σε σχέση με άλλα θηλαστικά. Έτσι, αυτός και η ομάδα του ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από μελέτες σε ζώα και ανθρώπους και υπολόγισαν τις αναλογίες πλήρων έναντι ετεροθαλών αδελφών για κάθε είδος.
Διαπίστωσαν ότι οι κοινωνίες και τα ζώα με υψηλότερα επίπεδα μονογαμίας τείνουν να παράγουν περισσότερα αδέλφια που μοιράζονται και τους δύο γονείς, ενώ εκείνα στα οποία επικρατούν πιο ελεύθερες ή πολλαπλές πρακτικές ζευγαρώματος παρουσιάζουν μεγαλύτερο ποσοστό ετεροθαλών αδελφών. Η μελέτη έδειξε ότι οι κάστορες είχαν δείκτη μονογαμίας 72%, ενώ οι άνθρωποι έφτασαν το 66%, λίγο υψηλότερα από τις σουρικάτες (60%). Στο άλλο άκρο της κλίμακας, τα δελφίνια και οι χιμπατζήδες σημείωσαν μόλις 4%, ενώ οι ορεινοί γορίλες έφτασαν το 6%.
Η μονογαμία θεωρείται βασικός παράγοντας της κοινωνικής συνεργασίας που επέτρεψε στους ανθρώπους να κυριαρχήσουν στον πλανήτη, σύμφωνα με τους ερευνητές. Ο Ντάιμπλ υπολόγισε τα ποσοστά ανθρώπινης μονογαμίας χρησιμοποιώντας γενετικά δεδομένα από αρχαιολογικούς χώρους και εθνογραφικά στοιχεία από 94 διαφορετικές ανθρώπινες κοινωνίες, υπογραμμίζοντας ότι οι πρακτικές ζευγαρώματος και γάμου ποικίλλουν σημαντικά.
«Ενώ οι ανθρωπολόγοι ενδιαφέρονται δικαιολογημένα για αυτή την ποικιλομορφία, μερικές φορές αξίζει να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να εξετάσουμε μοτίβα που αφορούν ολόκληρο το είδος και πώς συγκρινόμαστε ως ένα ακόμη θηλαστικό», δήλωσε ο ερευνητής.
Ο Ντάιμπλ πρόσθεσε ότι δεν εξεπλάγη που η ανθρώπινη αναλογία πλήρων αδελφών κινείται στο ίδιο εύρος με άλλα μονογαμικά θηλαστικά.
«Αυτό που με εξέπληξε όμως ήταν η πλήρης διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε ανθρώπους και μη μονογαμικά θηλαστικά: ακόμη και οι ανθρώπινες κοινωνίες με τα χαμηλότερα ποσοστά πλήρων αδελφών (26%) ήταν υψηλότερες από το ανώτατο ποσοστό του πιο μονογαμικού μη μονογαμικού θηλαστικού (22%)» είπε ο επιστήμονας.
Τα ευρήματα ενισχύουν την επιστημονική άποψη ότι η μονογαμία αποτελεί το κυρίαρχο μοτίβο ζευγαρώματος στους ανθρώπους, σημείωσε ο Ντάιμπλ σε ανακοίνωση του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
Η Ιζαμπέλ Σμαλεγκάνζ, ανώτερη λέκτορας βιολογίας πληθυσμών στο Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ, δήλωσε στο CNN ότι η «μελέτη χρησιμοποιεί έναν έξυπνο νέο τρόπο σύγκρισης της μονογαμίας στα θηλαστικά». Η ίδια δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα.
«Συνολικά, αυτή η έρευνα μας υπενθυμίζει ότι, παρόλο που οι άνθρωποι είναι σχετικά μονογαμικοί σε σύγκριση με τα περισσότερα θηλαστικά, η κοινωνική μας επιτυχία πιθανότατα προκύπτει από έναν συνδυασμό σταθερών δεσμών ζεύγους, οικογενειακών δικτύων και πολιτισμικών θεσμών, και όχι από μια μόνο στρατηγική ζευγαρώματος», τόνισε.
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Proceedings of the Royal Society B.
