Σχεδόν πριν από έναν αιώνα, οι επιστήμονες πρότειναν ότι μια μυστηριώδης, αόρατη ουσία- την οποία ονόμασαν σκοτεινή ύλη- συγκεντρώνεται γύρω από τους γαλαξίες και σχηματίζει έναν κοσμικό ιστό σε όλο το σύμπαν. Το τι ακριβώς αποτελεί τη σκοτεινή ύλη- και αν όντως υπάρχει- παραμένει αναπάντητο ερώτημα.
Τώρα, νέα μελέτη υποστηρίζει ότι ίσως εντοπίστηκε η πρώτη άμεση ένδειξη της σκοτεινής ύλης. Αν τα ευρήματα αυτά επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για μια ανακάλυψη καθοριστικής σημασίας στην πολυετή αναζήτηση για την «άπιαστη» ουσία που λέγεται, ότι αποτελεί το 27% του σύμπαντος.
«Αυτό μπορεί να είναι μια κρίσιμη ανακάλυψη στην αποκάλυψη της φύσης της σκοτεινής ύλης», δήλωσε ο καθηγητής Τομονόρο Τοτάνι, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, ο οποίος υποστηρίζει ότι ακτίνες γάμμα από το κέντρο του Γαλαξία φαίνεται να φέρουν το αποτύπωμα της ουσίας αυτής.
Η σκοτεινή ύλη περιγράφηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1930, όταν ο Ελβετός αστρονόμος Φριτς Τσβίκι παρατήρησε ότι μακρινοί γαλαξίες περιστρέφονταν ταχύτερα απ’ ό,τι θα επέτρεπε η μάζα τους. Οι παρατηρήσεις αυτές οδήγησαν στην ιδέα της σκοτεινής ύλης, ενός υλικού που ούτε εκπέμπει ούτε απορροφά φως, αλλά ασκεί μια αόρατη βαρυτική δύναμη στους γαλαξίες που περιβάλλει. Έκτοτε, οι επιστήμονες αναζητούν σωματίδια σκοτεινής ύλης, αλλά μέχρι σήμερα οι επίγειοι ανιχνευτές, τα τηλεσκόπια στο διάστημα και τεράστιες εγκαταστάσεις όπως ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων κοντά στη Γενεύη δεν έχουν εντοπίσει τίποτα.
Μία από τις πολλές θεωρίες για τη σκοτεινή ύλη υποστηρίζει ότι αποτελείται από τα λεγόμενα «ασθενώς αλληλεπιδρώντα μεγάλης μάζας σωματίδια» (wimps), που είναι βαρύτερα από τα πρωτόνια που βρίσκονται στα άτομα, αλλά αλληλεπιδρούν ελάχιστα με την κανονική ύλη. Όταν δύο τέτοια σωματίδια συγκρούονται, μπορούν να αλληλοεξουδετερωθούν, απελευθερώνοντας άλλα σωματίδια και μια δέσμη ακτίνων γάμμα.
Για να αναζητήσει πιθανά σήματα σκοτεινής ύλης, ο Τοτάνι ανέλυσε δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi της NASA, το οποίο ανιχνεύει τα πιο ενεργητικά φωτόνια του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Εκεί, εντόπισε ένα μοτίβο ακτίνων γάμμα που φαινόταν να ταιριάζει με το σχήμα του σφαιρικού «άλω» σκοτεινής ύλης που εκτείνεται από το κέντρο του γαλαξία.
Το σήμα «ταιριάζει στενά με τις ιδιότητες της ακτινοβολίας γάμμα που προβλέπεται να εκπέμπεται από τη σκοτεινή ύλη», δήλωσε ο αστροφυσικός στον Guardian.
Αν ο Τοτάνι εντόπισε πράγματι τη σκοτεινή ύλη, τότε τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι αποτελείται από στοιχειώδη σωματίδια 500 φορές πιο βαριά από το πρωτόνιο. Ωστόσο, απαιτείται πολύ περαιτέρω έρευνα για να αποκλειστούν άλλες αστροφυσικές διεργασίες που ίσως εξηγούν τα ευρήματα.
Ο αστροφυσικός δήλωσε ότι ο «καθοριστικός παράγοντας» θα ήταν ο εντοπισμός ακτίνων γάμμα με το ίδιο φάσμα από άλλες περιοχές του διαστήματος, όπως οι νάνοι γαλαξίες. Σύμφωνα με τον καθηγητή Τζάστιν Ριντ, αστροφυσικό στο Πανεπιστήμιο του Σάρεϊ στη Βρετανία, η απουσία σημαντικών σημάτων από νάνους γαλαξίες αποτελεί ισχυρό επιχείρημα ότι ο Τοτάνι δεν έχει δει ακτίνες γάμμα από αλληλοεξουδετέρωση σωματιδίων σκοτεινής ύλης.
Ο Κίνγουα Γου, θεωρητικός αστροφυσικός στο UCL, επίσης εμφανίζεται επιφυλακτικός.
«Εκτιμώ τη σκληρή δουλειά και την αφοσίωση του συγγραφέα, αλλά χρειαζόμαστε εξαιρετικές αποδείξεις για έναν εξαιρετικό ισχυρισμό», είπε. «Η ανάλυση αυτή δεν έχει φτάσει ακόμη σε αυτό το επίπεδο. Πρόκειται για μια εργασία που λειτουργεί ως ενθάρρυνση για τους ερευνητές του πεδίου να συνεχίσουν την προσπάθεια» σημείωσε.
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journalof Cosmology and Astroparticle Physics.
ΠΗΓΗ: Guardian
