Του Θέμη Μπάκα
Στην εποχή μας η πολιτική ζωή στην Ελλάδα μοιάζει όλο και πιο αποκομμένη από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, καθώς ένα βαθύ αίσθημα απαξίωσης του δημοσίου βίου έχει ριζώσει στις καρδιές των πολιτών.
Δεν είναι τυχαίο. Είναι το αποτέλεσμα χρόνων πολιτικού κυνισμού, σκανδάλων που κουκουλώθηκαν, υποσχέσεων που διαψεύστηκαν και ενός πολιτικού συστήματος που, αντί να λογοδοτεί, έμαθε να υπεκφεύγει.
Η φράση «όλοι το ίδιο είναι» δεν γεννήθηκε από το πουθενά. Καλλιεργήθηκε, ποτίστηκε και θεριεύει πλέον σαν άλλοθι για την αποχή, την αποστασιοποίηση και τελικά, για την απόλυτη απουσία πολιτικής συμμετοχής. Όμως αυτός ο κυνισμός, όσο κατανοητός κι αν είναι, αποτελεί τελικά το πιο επικίνδυνο δώρο στο ίδιο το σύστημα που οι πολίτες θέλουν να καταγγείλουν. Διότι όταν οι πολίτες γυρίζουν την πλάτη τους στην πολιτική, οι μηχανισμοί εξουσίας δρουν ανενόχλητοι.
Το πιο ανησυχητικό φαινόμενο, όμως, των τελευταίων χρόνων είναι η μετατροπή κάθε ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης σε ένα φτηνό παιχνίδι συμψηφισμών. Όταν προκύπτει ένα σκάνδαλο, μια κρίση, μια εθνική τραγωδία, αντί να συζητήσουμε σοβαρά, αντί να αναζητήσουμε ευθύνες και λύσεις, ακούμε το εξής τραγικά γνώριμο: «Έκανα εγώ, αλλά τότε κάνατε κι εσείς!» Πόσο άγονο, πόσο προσβλητικό είναι για τη νοημοσύνη μας! Πόσο επικίνδυνο είναι για τη δημοκρατία!
Έτσι, η πολιτική αντιπαράθεση, η οποία θα όφειλε να είναι πυλώνας εξέλιξης, μετατρέπεται σε έναν ανούσιο διαγωνισμό λάθους. Αντί για αυτοκριτική, υπάρχει μετακύλιση ευθυνών. Αντί για λύσεις, υπάρχει η στείρα αναδρομή στο παρελθόν, όχι για να μάθουμε, αλλά για να κρυφτούμε πίσω του.
Όμως, ας συνειδητοποιήσουμε πως ό,τι κάνει μια κυβέρνηση, κάθε απόφασή της, έχει άμεσο και πραγματικό αντίκτυπο στο σύνολο της κοινωνίας. Οι υπηρεσίες στα δημόσια νοσοκομεία δεν διαχωρίζουν τον ασθενή ψηφοφόρο του κυβερνώντος κόμματος από εκείνον που ψήφισε την αντιπολίτευση. Το ίδιο ισχύει με τις συντάξεις. Δεν έχουν χρώμα κομματικό. Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση, η ανεργία, η βία, η εγκληματικότητα, τα τροχαία ατυχήματα, η κατάρρευση της δημόσιας Παιδείας, όλα αυτά δεν επηρεάζουν κάποιους και όχι άλλους.
Η σύγκριση με το χθες δεν
αναιρεί την ευθύνη του σήμερα
Κυρίως επηρεάζουν το μέλλον των παιδιών μας. Επηρεάζουν τις ίσες ευκαιρίες, την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής, την ελπίδα για κάτι καλύτερο. Κανένα πολιτικό λάθος δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με την επίκληση προηγούμενου λάθους. Η σύγκριση με το χθες δεν αναιρεί την ευθύνη του σήμερα.
Αυτή η λογική έχει αρχίσει πλέον να διαπερνά και την κοινωνία. Πολίτες, ακόμη και όταν έρχονται αντιμέτωποι με καταστάσεις κατάφωρα άδικες ή επικίνδυνες, σπεύδουν να υπερασπιστούν το κόμμα τους με το ίδιο επιχείρημα: «Ναι, αλλά και οι άλλοι τα ίδια έκαναν!» Όμως, αν η συλλογιστική μας περιορίζεται στον συμψηφισμό του λάθους, τότε ποτέ κανείς δεν θα κρίνεται, τίποτα δεν θα διορθώνεται, και το κυριότερο: κανένα μάθημα δεν θα διδασκόμαστε.
Η κοινωνία δεν μπορεί να εξελιχθεί, αν δεν αποδεχθεί πως η πρόοδος απαιτεί συνέπεια, αλήθεια και, πάνω απ’ όλα, ευθύνη. Δεν μπορεί να είναι πολιτική πράξη η υπεράσπιση κάθε λάθους στο όνομα της «παράταξης». Δεν μπορούμε να ανεχόμαστε να χρησιμοποιούνται οι τραγωδίες σαν εργαλεία πολιτικού συμψηφισμού και η διαφθορά σαν «ιστορική κανονικότητα».
Το μέλλον, η καθημερινότητά μας, οι ζωές μας, δεν είναι αριθμοί σε κομματικά ποσοστά. Δεν συμψηφίζονται. Δεν είναι όλα τα ίδια. Και όσοι προσπαθούν να μάς πείσουν γι’ αυτό, το κάνουν για να αποφύγουν την κρίση, την ουσία και την αλήθεια.
Η πολιτική δεν είναι αγώνας για την επιβίωση των κομμάτων, αλλά αγώνας για την ποιότητα της ζωής των πολιτών. Αν συνεχίσουμε να συγχωρούμε τα πάντα στο όνομα του «δικού μας», τότε θα μείνουμε χωρίς τίποτα να υπερασπιστούμε ως κοινωνία. Και τότε, δεν θα φταίνε μόνο οι «άλλοι». Θα φταίμε όλοι.
ΣΣ: Ο Θέμης Μπάκας είναι πολιτευτής Αχαΐας.
