Η ύπαρξη περίπου 794.000 κενών κατοικιών σε ολόκληρη τη χώρα, αναδεικνύει μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της ελληνικής κτηματαγοράς: την ώρα που η ζήτηση για στέγη αυξάνεται και τα ενοίκια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, σχεδόν οκτώ στα δέκα σπίτια που θα μπορούσαν να διατεθούν, παραμένουν εκτός αγοράς. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις, εξαιτίας της οικονομικής αβεβαιότητας, του αυξημένου κόστους ανακαίνισης και της φορολογικής επιβάρυνσης που αποθαρρύνει πολλούς ιδιοκτήτες.
Γιατί παραμένουν κλειστά τόσα ακίνητα
Σημαντικός αριθμός ιδιοκτητών επιλέγει να κρατά τα ακίνητά του ανεκμετάλλευτα, κυρίως λόγω οικονομικών και πρακτικών δυσκολιών. Πολλά από τα κενά σπίτια είναι παλαιά και απαιτούν εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, το κόστος των οποίων θεωρείται απαγορευτικό. Παράλληλα, υπάρχουν περιπτώσεις κληρονομικών διαφορών ή καθεστώς πολυϊδιοκτησίας, όπου η έλλειψη συμφωνίας μεταξύ των συνιδιοκτητών, καθυστερεί ή μπλοκάρει την αξιοποίησή τους.
Επιπλέον, ορισμένοι ιδιοκτήτες φοβούνται τις πιθανές ασυνέπειες ενοικιαστών ή τις χρονοβόρες νομικές διαδικασίες σε περίπτωση προβλημάτων, ενώ άλλοι αποφεύγουν τη μακροχρόνια μίσθωση προσδοκώντας καλύτερες αποδόσεις στο μέλλον. Όλα αυτά συμβάλλουν στη διατήρηση ενός μεγάλου αποθέματος κατοικιών εκτός κυκλοφορίας.
Τα σχέδια για την επανένταξη στην αγορά
Η αξιοποίηση αυτών των 794.000 κατοικιών θεωρείται κρίσιμη για την αποκλιμάκωση των τιμών και την ενίσχυση της προσφοράς. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται ή έχουν ήδη δρομολογηθεί παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν φορολογικά κίνητρα, επιδοτήσεις για ανακαινίσεις και προγράμματα που διευκολύνουν τη μακροχρόνια μίσθωση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, τα οποία μπορούν να μειώσουν το κόστος ανακαίνισης και να καταστήσουν τα ακίνητα πιο ελκυστικά προς ενοικίαση. Παράλληλα, η απλοποίηση διαδικασιών και η παροχή εγγυήσεων προς τους ιδιοκτήτες ενδέχεται να λειτουργήσουν ενθαρρυντικά.
Η επιστροφή έστω και μέρους αυτών των ακινήτων στην αγορά θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις περιοχές με αυξημένη ζήτηση. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα εξισορροπεί τα συμφέροντα ιδιοκτητών και ενοικιαστών, ενεργοποιώντας ένα σημαντικό, αλλά μέχρι σήμερα ανενεργό, κομμάτι της ελληνικής ακίνητης περιουσίας.
