Προοπτικές αύξησης της ρευστότητας των ΜΜΕ

του ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΡΒΕΛΗ, ΤΟΜΕΑΡΧΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΔΕ ΑΧΑΙΑΣ

Τα χρόνια της μνημονιακής περιόδου υψηλή αβεβαιότητα προσδιορίζει τη σχέση ανάμεσα στις προσδοκώμενες εισροές και εκροές ρευστότητας, οι οποίες επηρεάζουν τη σταθερότητα/ αστάθεια του οικονομικού συστήματος. Όσο πιο εύθραυστη είναι η χρηματοπιστωτική κατάσταση της κάθε οικονομικής μονάδας τόσο πιο εξαρτημένη είναι η βιωσιμότητα της από νέο δανεισμό ή από την πώληση, αν διαθέτει , περιουσιακών στοιχείων.

Η εκδήλωση της κρίσης , ως συνέπεια της αλόγιστης άσκησης οικονομικής πολιτικής, και ο τρόπος που ασκήθηκε η δημοσιονομική προσαρμογή της οικονομίας δημιούργησαν χρηματοπιστωτικές υποχρεώσεις στις οικονομικές μονάδες (χρηματοπιστωτικές και μη χρηματοπιστωτικές) στις οποίες δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν. Τούτο συμβαίνει  διότι μειώθηκαν δραματικά οι ήδη υπάρχουσες απαιτήσεις ρευστότητας  σε συνδυασμό με ταυτόχρονη αδυναμία δημιουργίας νέων απαιτήσεων ρευστότητας.

Η πιστωτική κρίση που απορρέει από τις επιδεινούμενες συνθήκες των εθνικών δανειστών, προκάλεσε  και την υποβάθμιση της οικονομικής και πιστοληπτικής ικανότητας πολλών ΜΜΕ  εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και της συνολικής κατάστασης της ελληνικής οικονομίας. Η κατάρρευση των πωλήσεων δημιούργησε μεγάλες πιέσεις και πολλά μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα καθώς η κεφαλαιακή διάρθρωση των ΜΜΕ είχε σχεδιαστεί προ κρίσης για πολύ υψηλότερους όγκους πωλήσεων. Οι κλάδοι που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη μείωση του κύκλου εργασιών τους τα τελευταία έτη, όπως προκύπτει από τη μελέτη των περιπτώσεων ΜΜΕ που έχει διαχειριστεί η ΕΥ, είναι οι κλάδοι των υπηρεσιών υγείας, των αγροτικών προϊόντων και του λιανικού εμπορίου.

Η χρηματοδότηση της οικονομίας στην Ελλάδα είναι τραπεζοκεντρική. Αυτό σημαίνει ότι η ανάδειξη εναλλακτικών μορφών χρηματοδότησης δεν είναι εύκολη και πρέπει να σταθμιστεί σοβαρά η πραγματικά εφικτή συμμετοχή τους στην χρηματοδότηση των ΜΜΕ. Στις αγορές κεφαλαίων, η τραπεζική χρηματοδότηση παραμένει η κύρια πηγή των χρηματοδοτήσεων των ΜΜΕ. Παρά τις μικρές βελτιώσεις, η κατάσταση χορήγησης δανείων από τις ελληνικές τράπεζες παραμένει εξαιρετικά προβληματική και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες των ΜΜΕ στην Ελλάδα

Στο πλαίσιο αυτό, η κύρια πηγή δημόσιας χρηματοδότησης παραμένουν τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ καθώς και οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις των ΜΜΕ στους τομείς που προβλέπονται . Σε αυτό το στάδιο δεν υπάρχουν αρκετά κίνητρα για να ενισχυθεί μια διαρκής μακρόχρονη επένδυση μέσω ιδιωτικών εγχώριων και μη εγχώριων πηγών. Οι εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης μπορούν να αυξήσουν τον όγκο των χρηματοδοτήσεων όταν , κατ’ αρχάς, στηρίζονται σε νέους πόρους. Όταν τα πιστοληπτικά κριτήρια που τίθενται συνάδουν με την γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στην οικονομία και στις ΜΜΕ.

Όσον αφορά ειδικότερα τις δυνατότητες χρηματοδότησης μέσω άλλων ταμείων της ΕΕ, δηλαδή πέρα από τα διαρθρωτικά ταμεία, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εθνικής οικονομίας παίζουν σημαντικό ρόλο. Πιο συγκεκριμένα, η ελληνική οικονομία χαρακτηρίζεται από το μεγάλο αριθμό πολύ μικρών επιχειρήσεων και εμφανίζει τα χαμηλότερα σε μέσο όρο μεγέθη επιχειρήσεων στην ΕΕ. Σημαντικότερα ακόμα, η μεγάλη πλειοψηφία βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην εγχώρια ζήτηση και κατανάλωση. Αν και η οικονομία έχει ήδη αρχίσει να γίνεται πιο εξωστρεφής, η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο και θα έπρεπε κανονικά να υποστηρίζεται από ένα υγιές επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον το οποίο θα λειτουργεί υπό κανονικές συνθήκες. Κατά συνέπεια , δεν μπορούν να αποτελέσουν το όχημα που θα σύρει την μεγέθυνση της ελληνικής οικονομίας. Η κανονική λειτουργία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα μπορούσε να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο αυτής της προσπάθειας.